Ngân hàng Nhà nước đề xuất siết quản lý và rút ngắn thời gian cấp phép tín dụng

Ngân hàng Nhà nước đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 58/2021/NĐ-CP ngày 10/6/2021 quy định về hoạt động cung ứng dịch vụ thông tin tín dụng. Dự thảo tập trung điều chỉnh các nội dung liên quan đến điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính và yêu cầu quản trị, nhằm siết chặt nguyên tắc hoạt động đồng thời tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp tham gia thị trường.

Nguyên tắc hoạt động và yêu cầu tuân thủ pháp luật về dữ liệu cá nhân

Dự thảo hướng sửa đổi theo chiều chặt chẽ hơn đối với nguyên tắc hoạt động của các công ty thông tin tín dụng, phù hợp với khung pháp lý mới. Trong đó, nội dung đáng chú ý là yêu cầu hoạt động cung ứng dịch vụ thông tin tín dụng phải tuân thủ các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân, tương thích với Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân có hiệu lực từ ngày 1/1/2026.

Bên cạnh yếu tố tuân thủ pháp luật, dự thảo nhấn mạnh các nguyên tắc về tính trung thực, khách quan trong toàn bộ quá trình thu thập, xử lý và cung cấp thông tin tín dụng. Đồng thời, dự thảo yêu cầu bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Điều kiện cấp Giấy chứng nhận: đơn giản hóa thủ tục, bảo đảm tính liên tục

Về điều kiện cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động, dự thảo điều chỉnh theo hướng đơn giản hóa, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tham gia thị trường. Cụ thể, yêu cầu về phương án bảo mật và phương án dự phòng thảm họa được gộp thành một nội dung thống nhất, nhằm vừa giảm thủ tục vừa bảo đảm an toàn hệ thống.

Quy định về việc không để gián đoạn hoạt động cung ứng dịch vụ quá 4 giờ làm việc được giữ nguyên, nhằm bảo đảm tính liên tục và ổn định của dịch vụ.

Bãi bỏ một số điều kiện và điều chỉnh cách thức quy định về thỏa thuận cung cấp thông tin

Dự thảo bãi bỏ một số điều kiện kinh doanh không còn phù hợp, đồng thời điều chỉnh quy định liên quan đến thỏa thuận cung cấp thông tin tín dụng giữa công ty thông tin tín dụng và các tổ chức tham gia.

Thay vì quy định chi tiết trong nội dung Nghị định, dự thảo chuyển sang hình thức dẫn chiếu thực hiện theo phụ lục ban hành kèm theo. Cách tiếp cận này được nêu nhằm tăng tính linh hoạt trong áp dụng và dễ dàng cập nhật khi cần thiết.

Thủ tục hành chính: cho phép nộp trực tuyến và quy định xuất trình bản chính

Về thủ tục hành chính, dự thảo bổ sung quy định cho phép nộp hồ sơ trực tuyến thông qua Cổng dịch vụ công quốc gia, bên cạnh các hình thức nộp trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính như trước đây. Mục tiêu được nêu là thúc đẩy số hóa thủ tục, giảm thời gian và chi phí cho doanh nghiệp.

Đối với hồ sơ là bản sao không chứng thực, dự thảo cho phép xuất trình bản chính dưới nhiều hình thức có giá trị pháp lý tương đương để đối chiếu. Trường hợp nộp trực tuyến, việc xác thực được thực hiện theo quy định về thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.

Rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ

Dự thảo đề xuất rút ngắn thời gian xử lý các thủ tục liên quan đến Giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động. Theo đó:

• Thời gian cấp mới: giảm từ 30 ngày làm việc xuống còn 20 ngày làm việc.
• Thời gian điều chỉnh nội dung Giấy chứng nhận: giảm từ 15 ngày làm việc xuống còn 5 ngày làm việc.
• Trường hợp cấp lại do mất, rách hoặc hư hỏng: cơ quan quản lý cấp bản sao từ sổ gốc, thời gian xử lý chỉ 2 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Cắt giảm thành phần hồ sơ

Về thành phần hồ sơ, dự thảo nêu việc cắt giảm một số giấy tờ nhằm giảm gánh nặng cho doanh nghiệp. Đáng chú ý, dự thảo bãi bỏ yêu cầu nộp Phiếu lý lịch tư pháp của cá nhân là người quản lý doanh nghiệp hoặc thành viên Ban kiểm soát, do các thông tin này có thể được khai thác từ cơ sở dữ liệu quốc gia theo quy định pháp luật hiện hành.

Nội dung này phản ánh xu hướng kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan nhà nước nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và giảm thủ tục không cần thiết.

Yêu cầu quản trị nội bộ: tăng tiêu chuẩn về bảo vệ dữ liệu

Dự thảo đặt ra các tiêu chuẩn cao hơn đối với doanh nghiệp cung ứng dịch vụ thông tin tín dụng trong bối cảnh dữ liệu ngày càng đóng vai trò quan trọng. Theo đó, doanh nghiệp phải xây dựng và ban hành quy định nội bộ về bảo vệ dữ liệu cá nhân, bao gồm:

• Cơ chế thu thập và rút lại sự đồng ý của chủ thể dữ liệu.
• Đánh giá tác động của hoạt động xử lý dữ liệu.
• Kiểm soát việc chuyển dữ liệu ra nước ngoài.
• Quy trình ứng phó và thông báo khi xảy ra vi phạm.

Những yêu cầu này được nêu nhằm bảo đảm hoạt động xử lý dữ liệu minh bạch, có kiểm soát và phù hợp với các chuẩn mực pháp lý mới.

Mục tiêu của việc sửa đổi

Nhìn chung, dự thảo sửa đổi, bổ sung Nghị định hướng đến mục tiêu vừa tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp gia nhập và hoạt động trên thị trường, vừa nâng cao yêu cầu về minh bạch, an toàn và trách nhiệm trong việc cung ứng dịch vụ thông tin tín dụng. Việc cắt giảm thủ tục, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và tăng cường tiêu chuẩn quản trị dữ liệu được kỳ vọng góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ, củng cố niềm tin của các tổ chức, cá nhân tham gia thị trường và đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng.