Ngân hàng Nhà nước vừa làm rõ cách xác định ngưỡng thanh toán không dùng tiền mặt khi mua, bán vàng, sau khi nhận được kiến nghị về trường hợp khách hàng thực hiện nhiều giao dịch trong ngày. Theo đó, ngưỡng 5 triệu đồng được tính trên tổng giá trị giao dịch của mỗi khách hàng.
Giao dịch vàng từ 5 triệu đồng phải thanh toán không dùng tiền mặt
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) vừa giải đáp kiến nghị của Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu liên quan đến cách xác định ngưỡng giá trị giao dịch phải thanh toán qua tài khoản khi mua, bán vàng.
Theo doanh nghiệp, hiện có những cách hiểu khác nhau về việc xác định ngưỡng thanh toán không dùng tiền mặt, cụ thể là căn cứ vào số tiền thanh toán thực tế hay tổng giá trị vàng mua, bán trong ngày của một khách hàng.
Bảo Tín Minh Châu cũng đặt vấn đề về trường hợp khách hàng thực hiện nhiều giao dịch riêng biệt trong ngày, mỗi lần có giá trị dưới ngưỡng quy định và thanh toán bằng tiền mặt. Chẳng hạn, buổi sáng khách mua đôi bông tai trị giá 10 triệu đồng, thanh toán bằng tiền mặt và nhận sản phẩm. Đến tối cùng ngày, người này tiếp tục mua dây chuyền trị giá 10 triệu đồng.
Khi tổng giá trị giao dịch trong ngày vượt ngưỡng, doanh nghiệp băn khoăn liệu có phải hoàn trả tiền mặt của giao dịch trước, thu hồi sản phẩm đã bán và yêu cầu khách hàng chuyển khoản lại toàn bộ số tiền hay không. Theo doanh nghiệp, phương án này có thể phát sinh rủi ro với những giao dịch đã hoàn tất hợp pháp, nhất là khi khách hàng không hợp tác.
Giải đáp kiến nghị, NHNN cho biết ngày 16/10/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 390/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 24/2012/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh vàng.
Theo quy định mới, giao dịch mua, bán vàng có giá trị từ 5 triệu đồng trong ngày trở lên của một khách hàng phải thanh toán bằng phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt. Ngưỡng áp dụng được xác định theo tổng giá trị mua, bán vàng trong ngày, không tính riêng từng giao dịch hoặc từng đợt thanh toán.
Như vậy, khi giao dịch khiến tổng giá trị mua, bán vàng trong ngày đạt từ 5 triệu đồng trở lên, việc thanh toán phải thực hiện qua phương tiện không dùng tiền mặt. Yêu cầu này tiếp tục áp dụng với những giao dịch tiếp theo trong cùng ngày. Việc chia nhỏ giao dịch hoặc chia thành nhiều lần thanh toán không làm thay đổi nguyên tắc xác định ngưỡng.
NHNN cho biết quy định nhằm tăng tính minh bạch, tạo điều kiện kiểm tra, đối chiếu dòng tiền, phòng chống thất thu thuế và rửa tiền. Các tổ chức, cá nhân kinh doanh vàng đồng thời phải tuân thủ quy định về hóa đơn, chứng từ.
Giá vàng trong nước duy trì ở vùng cao
Quy định thanh toán mới được triển khai trong bối cảnh thị trường vàng trong nước vẫn duy trì mặt bằng giá cao. Sáng 30/10, vàng miếng SJC được niêm yết ở mức 139,7 triệu đồng/lượng mua vào và 142,7 triệu đồng/lượng bán ra, không thay đổi so với phiên trước. Vàng nhẫn SJC 99,99% có giá mua vào 135,2 triệu đồng/lượng, bán ra 139,2 triệu đồng/lượng.
Trên thị trường quốc tế, giá vàng giao ngay dao động quanh 4.019 USD/ounce vào đầu phiên sáng cùng ngày. Chênh lệch giữa giá vàng trong nước và thế giới tiếp tục ở mức đáng chú ý. Theo mức giá quy đổi tham khảo, vàng miếng SJC đang cao hơn giá thế giới khoảng 16–17 triệu đồng/lượng, tùy tỷ giá và phương pháp quy đổi.
Mặt bằng giá cao khiến giá trị mỗi giao dịch mua vàng dễ vượt ngưỡng 5 triệu đồng. Vì vậy, việc xác định tổng giá trị giao dịch trong ngày có ý nghĩa trực tiếp đối với cả người mua lẫn đơn vị kinh doanh, đặc biệt trong trường hợp khách hàng thực hiện nhiều lần mua, bán tại cùng một cơ sở.
Với cách tính theo tổng giá trị giao dịch trong ngày, quy định mới hạn chế việc chia nhỏ khoản thanh toán để thực hiện giao dịch bằng tiền mặt. Người mua vàng cần lưu ý phương thức thanh toán ngay từ lần giao dịch khiến tổng giá trị trong ngày đạt ngưỡng 5 triệu đồng, đồng thời lưu giữ chứng từ để thuận tiện đối chiếu khi cần thiết.
