Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng yêu cầu tính toán phương án giảm giá bán lẻ điện bình quân từ ngày 1/11, đồng thời rà soát đề xuất đưa thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0%. Các giải pháp được xem xét nhằm hỗ trợ người dân, doanh nghiệp và giảm áp lực chi phí trong những tháng cuối năm.
Tính toán giảm giá điện, rà soát phương án giảm thuế xăng
Ngày 27/10/2026, tại cuộc họp về các kịch bản điều hành giá xăng dầu và điện, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng yêu cầu Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khẩn trương rà soát, tính toán và tiết kiệm tối đa chi phí để xây dựng phương án giảm giá bán lẻ điện bình quân.
Theo yêu cầu, phương án giảm giá điện dự kiến áp dụng từ ngày 1/11/2026 đến hết ngày 31/3/2027. Việc xây dựng phương án phải tuân thủ quy định pháp luật về cơ chế, thời gian điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân và các quy định liên quan, hướng đến hỗ trợ người dân, doanh nghiệp và bảo đảm an sinh xã hội.
EVN có trách nhiệm báo cáo phương án để Bộ Công Thương kiểm tra, rà soát và cho ý kiến. Bộ Công Thương được giao chủ trì xem xét, bảo đảm tiến độ giảm giá điện từ ngày 1/11/2026; đối với những nội dung vượt thẩm quyền, cơ quan này phải kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.
Song song với phương án giá điện, Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với các Bộ: Công Thương, Tư pháp và các cơ quan liên quan khẩn trương rà soát cơ sở pháp lý, thẩm quyền, đánh giá đầy đủ tác động và tính khả thi của phương án giảm thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng các loại về 0% từ ngày 1.11.2026 đến hết ngày 31.3.2027; báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định theo quy định pháp luật, hoàn thành trước ngày 1.11.2026.
Thay đổi đến chi phí sinh hoạt, sản xuất và thị trường năng lượng
Nếu được thông qua và triển khai, việc giảm giá bán lẻ điện bình quân có thể giúp hộ gia đình tiết kiệm một phần chi phí sinh hoạt, đồng thời giảm chi phí đầu vào cho doanh nghiệp sử dụng điện trong sản xuất, kinh doanh. Mức tiết kiệm thực tế sẽ phụ thuộc vào tỷ lệ điều chỉnh giá, lượng điện tiêu thụ và cơ cấu giá áp dụng cho từng nhóm khách hàng.
Theo Quyết định số 599, từ ngày 10/5/2025, giá bán lẻ điện bình quân ở mức 2.204,0655 đồng/kWh, chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng (VAT), tăng 4,8% so với mức trước đó. Với khách hàng sinh hoạt, biểu giá được áp dụng theo 6 bậc lũy tiến, từ 1.984 đồng/kWh cho 50 kWh đầu tiên đến 3.460 đồng/kWh đối với lượng điện sử dụng vượt 400 kWh mỗi tháng, chưa bao gồm VAT.
Do đó, việc điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân đến hóa đơn của từng hộ gia đình sẽ không hoàn toàn giống nhau. Lượng điện tiêu thụ, bậc giá và cơ chế điều chỉnh cụ thể đều ảnh hưởng đến số tiền phải trả. Đối với doanh nghiệp, mức độ hưởng lợi cũng phụ thuộc vào tỷ trọng chi phí điện trong tổng chi phí vận hành.
Theo Bộ Công Thương, chi phí khâu phát điện chiếm khoảng 83% giá thành sản xuất điện và chịu ảnh hưởng từ cơ cấu nguồn điện, giá nhiên liệu cùng biến động tỷ giá. Vì vậy, yêu cầu EVN tiết giảm chi phí là một trong những cơ sở để xây dựng phương án điều chỉnh, nhưng mức giảm cụ thể vẫn chưa được công bố.
Đối với thị trường xăng dầu, nếu thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng được giảm về 0% theo đề xuất, chính sách có thể tạo điều kiện giảm một phần nghĩa vụ thuế trong cơ cấu giá. Tuy nhiên, mức giảm giá bán lẻ đến tay người tiêu dùng còn phụ thuộc vào cách thức triển khai, các yếu tố hình thành giá và diễn biến thị trường trong thời gian áp dụng. Chưa có cơ sở để xác định trước mức giảm cụ thể cho mỗi lít xăng.
Việc xem xét đồng thời giá điện và thuế xăng cho thấy cơ quan điều hành đang tìm kiếm giải pháp hỗ trợ cả chi phí sinh hoạt lẫn chi phí sản xuất, vận tải. Nếu được triển khai, các biện pháp này có thể góp phần giảm áp lực chi phí đối với người dân và doanh nghiệp trong giai đoạn cuối năm và những tháng đầu năm 2027.
