Lần đầu tiên từ khi xung đột Trung Đông bùng phát, thị trường dầu thô toàn cầu bất ngờ chuyển sang trạng thái dư cung gần 2 triệu thùng/ngày, kéo theo đà hạ nhiệt nhanh của giá nhiên liệu.
Nỗi lo giá dầu vượt ngưỡng 200 USD/thùng từng bao trùm thị trường nay đã nhường chỗ cho một thực tế hoàn toàn trái ngược. Dù các sự cố an ninh hàng hải quanh eo biển Hormuz vẫn chưa dứt, dòng chảy dầu thô trên toàn cầu không những không tắc nghẽn mà còn đang rơi vào tình trạng dư dả.
Theo báo cáo mới nhất từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), sản lượng khai thác toàn cầu trong tháng 10 vừa qua đã vượt nhu cầu thực tế gần 2 triệu thùng/ngày. IEA dự báo trong quý IV năm nay, nguồn cung thế giới sẽ đạt bình quân 105 triệu thùng/ngày, trong khi nhu cầu chỉ dừng ở mức 103,2 triệu thùng/ngày. Cơ quan này nhận định đây là những tín hiệu ban đầu cho thấy cán cân cung - cầu đang tự thiết lập lại sau nhiều tháng xáo trộn.

Động lực giải tỏa cơn khát dầu đến từ nỗ lực bơm hàng thần tốc của các quốc gia vùng Vịnh.
Hãng tin Bloomberg cho biết Saudi Arabia đã nâng sản lượng tháng 10 lên 10,5 triệu thùng/ngày, mức trần hiếm thấy kể từ năm 2022. Iraq và Kuwait đồng loạt ghi nhận sản lượng tăng vọt, trong khi Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tăng tốc khai thác tối đa công suất. Tính chung toàn liên minh OPEC+, sản lượng tháng 10 chạm mốc 41 triệu thùng/ngày, hồi phục tương đương 97% năng lực khai thác trước biến cố.
Bên cạnh Trung Đông, làn sóng dầu thô dồi dào từ bờ bên kia đại dương cũng ồ ạt đổ ra thị trường. Sản lượng khai thác nội địa hàng tuần của Mỹ vừa lần đầu tiên cán mốc kỷ lục 14 triệu thùng/ngày. Đồng thời, nguồn cung từ Brazil và Guyana liên tục lập đỉnh mới, tạo thành tấm đệm vững chắc giúp dập tắt nguy cơ thiếu hụt nguồn cung.
Bất chấp hiểm nguy rình rập trên các tuyến hải trình, các doanh nghiệp vận tải đã nhanh chóng tìm ra cách thích ứng. Họ vận hành các đội tàu con thoi, thực hiện sang tay và chuyển tải hàng hóa trực tiếp giữa các tàu ngay bên ngoài vịnh Oman nhằm né tránh rủi ro.
“Với các hãng tàu quốc gia, chúng tôi không có sự lựa chọn nào khác ngoài việc tiếp tục đi qua eo biển Hormuz để duy trì dòng chảy năng lượng”, ông Khalid Alhammad, lãnh đạo mảng quản lý tàu của hãng hàng hải Bahri (Saudi Arabia), phát biểu tại hội nghị ở Dubai.
Thực trạng hàng hóa ứ đọng buộc các nhà xuất khẩu lớn phải bước vào cuộc đua hạ giá tìm người mua. Công ty Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi (ADNOC) vừa chủ động giảm giá bán các dòng dầu thô chủ lực. Saudi Arabia cũng hạ giá bán chính thức và chuyển dần từ các hợp đồng dài hạn sang bán lẻ từng lô hàng.
Áp lực cạnh tranh cùng cước vận chuyển hạ nhiệt đã kéo giá dầu Brent từ đỉnh 126 USD/thùng hồi tháng 4 xuống dưới mốc 90 USD/thùng, trước khi hồi phục nhẹ quanh vùng 95 USD/thùng ở thời điểm hiện tại.
Tuy nhiên, giới phân tích nhận định bức tranh dư cung hiện tại phản ánh một thực tế đáng lo ngại khác rằng sức mua của nền kinh tế toàn cầu đang suy yếu rõ rệt. Tập đoàn kinh doanh hàng hóa Vitol ước tính tình hình bất ổn kéo dài đã triệt tiêu khoảng 3 triệu thùng dầu mỗi ngày khỏi nhu cầu tiêu thụ.
Lượng nhập khẩu của Trung Quốc trong tháng 10 giảm 15% so với cùng kỳ năm ngoái, nhu cầu dầu diesel tại châu Âu sụt giảm hai con số, còn giá xăng bán lẻ tại Mỹ đã rơi xuống dưới 4 USD/gallon do người dân thắt chặt chi tiêu.
Theo The Guardian, dòng dầu thô trở lại dồi dào kết hợp cùng việc các nước chuẩn bị đưa thêm 71 triệu thùng từ kho dự trữ khẩn cấp ra thị trường đến cuối tháng 2 đang giúp kinh tế thế giới tạm thời thở phào trước sức ép lạm phát.
Dẫu vậy, chuyên gia John Kilduff từ quỹ Again Capital lưu ý rằng sự cân bằng này vẫn khá mong manh, bởi chỉ cần một đợt leo thang căng thẳng mới tại các tuyến hàng hải xung yếu, dòng chảy dầu mỏ hoàn toàn có thể đảo chiều bất cứ lúc nào.