Nhạc sĩ Giáng Son thắng kiện vụ bản quyền ca khúc 'Giấc mơ trưa'

Tòa xác định Giáng Son là tác giả hợp pháp của "Giấc mơ trưa", BH Media mua và sử dụng bản ghi âm phối khí dựa trên bản gốc khi chưa được nhạc sĩ đồng ý là phạm luật, phải xin lỗi công khai.

Ngày 26/6, sau 4 ngày tạm dừng xét xử, TAND Hà Nội tuyên án sơ thẩm vụ tranh chấp quyền sở hữu bản ghi âm, ghi hình giữa nguyên đơn là nhạc sĩ Giáng Son, nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Tiến và bị đơn là Công ty cổ phần Thương mại và Dịch vụ truyền thông Bihaco (BH Media).

Căn cứ tài liệu, chứng cứ và lời khai tại tòa, HĐXX xác định nhạc sĩ Giáng Son và nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Tiến là đồng tác giả, đồng thời là đồng chủ sở hữu quyền tác giả đối với ca khúc Giấc mơ trưa.

Trong đó, Giáng Son sáng tác phần nhạc, còn Nguyễn Vĩnh Tiến sáng tác phần lời. Tác phẩm được bảo hộ ngay từ khi được sáng tạo và công bố lần đầu năm 2005. Giáng Son cũng là chủ sở hữu duy nhất của bản ghi âm gốc do ca sĩ Khánh Linh thể hiện.

Theo tòa, nhận định này dựa trên việc Giáng Son trực tiếp đầu tư toàn bộ kinh phí, thuê phòng thu, phối khí và ca sĩ để tạo ra bản ghi âm hoàn chỉnh.

Với tư cách chủ sở hữu, nhạc sĩ Giáng Son có toàn quyền phân phối, công bố và quản lý việc sử dụng bản ghi âm trên mọi phương tiện kỹ thuật, gồm các nền tảng trực tuyến như YouTube.

Nhạc sĩ Giáng Son và nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Tiến sau phiên tòa. Ảnh: Thanh Lam
Nhạc sĩ Giáng Son và nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Tiến sau phiên tòa. Ảnh: Thanh Lam

Theo tòa, dù BH Media cho rằng họ quản lý bản ghi âm của nghệ sĩ Dương Thùy Anh theo hợp đồng với Hồ Gươm Audio, bản ghi này lại sử dụng phần hòa âm, phối khí từ bản gốc của Giáng Son mà chưa được phép. Việc BH Media tự xác nhận quyền sở hữu bản quyền tác phẩm trên hệ thống Content ID của YouTube đã xâm phạm quyền phân phối tác phẩm và quyền lợi kinh tế hợp pháp của nguyên đơn.

HĐXX nhận định việc BH Media đưa dữ liệu lên hệ thống nhận diện tự động đã gây xung đột bản quyền ngay trên kênh YouTube của Giáng Son, khiến toàn bộ doanh thu quảng cáo bị điều hướng về phía bị đơn.

Tòa cũng cho rằng BH Media, với tư cách doanh nghiệp truyền thông chuyên nghiệp và đối tác của YouTube, đã không rà soát đầy đủ tính hợp pháp của nguồn gốc bản phối trước khi xác nhận quyền sở hữu trên môi trường số.

Ban đầu, Giáng Son yêu cầu bồi thường thiệt hại về danh dự, uy tín với số tiền một tỷ đồng. Tuy nhiên, tại phiên tòa, nguyên đơn tự nguyện rút yêu cầu này với tinh thần xây dựng và mong muốn sớm khép lại vụ việc.

Ở chiều ngược lại, BH Media từng phản tố, yêu cầu Giáng Son xin lỗi công khai vì cho rằng nhạc sĩ có những phát ngôn "vu khống", gọi doanh nghiệp là "ăn cắp", "nhận vơ" trên mạng xã hội, đồng thời yêu cầu bồi thường 143 triệu đồng.

Tuy nhiên, ở giai đoạn cuối vụ án, BH Media đã rút toàn bộ yêu cầu phản tố.

Tòa ghi nhận sự tự nguyện của các bên, đồng thời buộc BH Media chấm dứt ngay mọi hành vi xâm phạm quyền; gỡ bỏ toàn bộ thông tin xác nhận chủ sở hữu không đúng và dừng mọi hoạt động khai thác thương mại liên quan cho đến khi có sự đồng ý bằng văn bản của các đồng tác giả.

BH Media cũng phải xin lỗi công khai nhạc sĩ Giáng Son và Nguyễn Vĩnh Tiến trên ba tờ báo in trong một số phát hành.

Trước đó, Giáng Son yêu cầu bị đơn xin lỗi trên 6 báo điện tử và nhiều số báo in liên tiếp. Tuy nhiên, HĐXX cho rằng yêu cầu này không tương xứng với tính chất vụ việc.

Sau khi nghe tuyên án sơ thẩm, Giáng Son và đồng tác giả Nguyễn Vĩnh Tiến bày tỏ vui mừng, cho rằng đây không chỉ là chiến thắng của cá nhân họ mà còn của những người làm nghệ thuật chân chính.

Vụ kiện bắt nguồn từ năm 2021, khi Giáng Son đăng tải ca khúc Giấc mơ trưa do ca sĩ Khánh Linh thể hiện lên kênh YouTube cá nhân để lưu trữ và giới thiệu tác phẩm. Ngay sau đó, hệ thống Content ID của YouTube gửi thông báo vi phạm bản quyền liên quan đến BH Media đối với chính bản ghi này.

Giáng Son cho rằng bản ghi âm thuộc sở hữu của mình vì chị trực tiếp đầu tư tài chính, tổ chức sản xuất từ khâu thuê phòng thu đến phối khí cho album phát hành năm 2007, do đó nắm giữ quyền tác giả và quyền liên quan đối với bản ghi âm.

BH Media bác cáo buộc, cho biết họ được nhận chuyển nhượng quyền quản lý và khai thác các bản ghi âm số từ Hồ Gươm Audio theo hợp đồng ký năm 2020, trong đó có ca khúc Giấc mơ trưa do nghệ sĩ đàn nhị Dương Thùy Anh thể hiện.

Đại diện doanh nghiệp cho rằng thông báo bản quyền mà Giáng Son nhận được chỉ là "thao tác kỹ thuật" của hệ thống Content ID khi họ tải tệp âm thanh lên nhằm bảo vệ bản ghi thuộc quyền quản lý. BH Media khẳng định không có mục đích khai thác thương mại tác phẩm của nguyên đơn và đã chủ động gỡ bỏ xác nhận bản quyền ngay sau khi nhận được phản ánh vào tháng 10/2021 để chấm dứt mọi ảnh hưởng.

Theo nguyên đơn, mấu chốt vụ kiện nằm ở sự khác biệt giữa các bản ghi âm và nguồn gốc của chúng. Giáng Son cho biết chị từng cho phép nghệ sĩ Dương Thùy Anh sử dụng phần phối khí của ca khúc để làm đĩa CD cho Hồ Gươm Audio, nhưng bản ghi của Dương Thùy Anh và bản ghi của Khánh Linh là hai bản ghi âm hoàn toàn khác nhau.

Việc BH Media sử dụng tệp tham chiếu khiến video của chị bị hệ thống khiếu nại bản quyền không chính xác. Trong khi đó, dù Hồ Gươm Audio xác nhận đã chuyển nhượng quyền cho BH Media, đơn vị này không còn lưu giữ hồ sơ hoặc giấy phép phát hành gốc từ năm 2007 để đối chứng.

Hai nhạc sĩ cho rằng vụ kiện đã vượt ra ngoài phạm vi tranh chấp cá nhân, liên quan đến quyền lợi của hàng nghìn nghệ sĩ trên môi trường số. Họ mong muốn tòa án đưa ra phán quyết công tâm, tạo cơ sở pháp lý và tiền lệ cho các tranh chấp tương tự trong tương lai.