Nhiều công ty chứng khoán đồng loạt hạ tỷ lệ cho vay ký quỹ (margin) đối với cổ phiếu PNJ về 0% hoặc loại mã này khỏi danh mục cho vay. Quyết định này đưa ra sau khi giá cổ phiếu của Công ty cổ phần Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận giảm mạnh trong thời gian gần đây.
Cụ thể, trong danh mục cho vay ký quỹ cập nhật ngày 22/7, Công ty cổ phần Chứng khoán SSI (SSI) đã giảm tỷ lệ cho vay mã PNJ từ 40% xuống 0%. SSI trước đó đã giảm tỷ lệ từ 50% xuống 40% do các thông tin bất lợi liên quan đến doanh nghiệp, đưa đây trở thành lần điều chỉnh thứ hai liên tiếp đối với mã này. Cùng ngày 22/7, Chứng khoán KIS Việt Nam cũng đưa PNJ ra khỏi danh mục cho vay ký quỹ, dù trong danh mục ngày 3/7 trước đó, mã này vẫn được cấp margin với giá chặn 50.000 đồng/cổ phiếu.
Nhiều đơn vị khác đã đưa ra quyết định thắt chặt nguồn vốn vay từ trước. Chứng khoán Kỹ Thương (TCBS) loại PNJ khỏi danh mục cho vay từ ngày 9/7, thay vì áp dụng tỷ lệ cho vay 50% với giá trần 50.800 đồng/cổ phiếu như ngày 8/7.
Đối với Chứng khoán Phú Hưng (PHS), tỷ lệ cho vay của PNJ đã giảm từ 50% xuống 0% từ ngày 6/7, kết thúc mức giá cho vay và tính tài sản bảo đảm tối đa 58.700 đồng/cổ phiếu áp dụng trước đó. Việc đưa tỷ lệ cho vay về 0% hoặc loại khỏi danh mục khiến nhà đầu tư không thể dùng mã PNJ để tạo sức mua margin mới, trong khi việc xử lý các khoản vay và tài sản bảo đảm hiện hữu phụ thuộc vào quy định nội bộ của từng công ty chứng khoán.

Động thái siết margin diễn ra trong bối cảnh giá cổ phiếu PNJ liên tục giảm mạnh và chịu áp lực bán lớn. Cổ phiếu này giảm sàn trong phiên 21/7 và tiếp tục giảm sàn trong phiên 22/7. Tính từ phiên 3/7, thị giá PNJ đã giảm khoảng 44%, khiến vốn hóa thị trường của doanh nghiệp giảm khoảng 14.100 tỷ đồng, xuống dưới mức 18.200 tỷ đồng.
Áp lực giảm giá xuất hiện sau khi PNJ thay đổi quy trình thu mua vàng 9999 do chính doanh nghiệp sản xuất. Từ chiều 21/7, sau khi tiếp nhận sản phẩm và hoàn tất hồ sơ hợp lệ, PNJ thực hiện thanh toán tiền mua lại cho khách hàng chia làm 5 đợt trong thời gian 120 ngày.
Giải thích về vấn đề này tại cuộc họp báo sáng 21/7, Tổng Giám đốc PNJ Phan Quốc Công cho biết doanh nghiệp đang chịu áp lực thanh khoản sau vụ việc liên quan P-Lab. Doanh số bán ra của PNJ từ khi sự việc xảy ra chỉ đạt khoảng 20% so với doanh số mua vào, khiến vòng quay vốn bị chậm lại. Ông Công khẳng định PNJ vẫn thực hiện đầy đủ nghĩa vụ mua lại đối với các giao dịch của khách hàng, nhưng việc thanh toán phải triển khai theo lộ trình sau khi kiểm định, xác nhận giá trị sản phẩm và cân đối nguồn tiền. Doanh nghiệp cho biết đây là giải pháp quản trị thanh khoản tạm thời và sẽ điều chỉnh khi điều kiện thị trường ổn định.