Đợt suy giảm VN-Index thời gian vừa qua bất ngờ cho nhiều tổ chức tài chính. VN-Index đã giảm 191 điểm, tương đương gần 10,3% trong tháng 7. Tính riêng tuần cuối tháng, chỉ số này giảm 5,6%, đánh dấu tuần giảm thứ 4 liên tiếp và là mức điều chỉnh mạnh nhất từ đầu quý II.
Động thái bán ra xuất hiện ở cả nhà đầu tư trong nước lẫn nước ngoài, khiến giá nhiều cổ phiếu giảm và xuất hiện một số phiên bán tháo.
Giải thích nguyên nhân, PYN Elite Fund (Phần Lan) cho rằng việc mặt bằng lãi suất tiền gửi nhích lên – do nhu cầu tín dụng cao phục vụ đầu tư hạ tầng – đã thu hút một phần dòng tiền rời khỏi chứng khoán. Bên cạnh đó, xung đột giữa Mỹ và Iran kéo dài làm gia tăng lo ngại về lạm phát và lãi suất.
Công ty Chứng khoán BIDV (BSC) nhận định áp lực điều chỉnh đến từ thông tin bất lợi trên thế giới, khối ngoại bán ròng và sự suy yếu của các cổ phiếu lớn. Công ty Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS) cho biết thêm áp lực giảm tỷ trọng đòn bẩy ngắn hạn gia tăng trong bối cảnh dư nợ ký quỹ (margin) cuối quý II của các công ty chứng khoán ở mức cao.
Công ty tư vấn tài chính Sima Advisory đánh giá rủi ro đã lan sang nền kinh tế thực khi căng thẳng địa chính trị ảnh hưởng đến giá dầu, chi phí vận tải và thương mại quốc tế, từ đó tác động tới chính sách tiền tệ và lợi nhuận doanh nghiệp.
Sự sụt giảm của thị trường diễn ra trong bối cảnh hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp vẫn duy trì đà tăng. Theo BSC, tính đến cuối tuần trước, 31% số doanh nghiệp niêm yết đã công bố kết quả kinh doanh quý II với tổng lợi nhuận sau thuế tăng 24% so với cùng kỳ, nhờ đóng góp chính từ nhóm ngân hàng và chứng khoán. Đây là quý thứ 7 liên tiếp lợi nhuận toàn thị trường duy trì mức tăng trưởng 2 chữ số.
Ông Petri Deryng, Quản lý danh mục đầu tư của PYN Elite Fund (Phần Lan), cho rằng đợt điều chỉnh vừa qua của thị trường là "điều đáng thất vọng", nhưng ông vẫn kỳ vọng lợi nhuận doanh nghiệp tiếp tục tăng trưởng tốt trong cả năm 2026. Việc giá cổ phiếu giảm trong khi lợi nhuận đi lên khiến định giá thị trường hạ xuống mức thấp.
Theo VinaCapital, nếu không tính nhóm cổ phiếu Vingroup, P/E dự phóng của thị trường hiện khoảng 9,3 lần, gần chạm mức thấp nhất trong 10 năm qua.
Trước bối cảnh hiện tại, các tổ chức đưa ra những nhận định khác nhau về chiến lược hành động. Về tâm lý giao dịch, ông Petri Deryng chia sẻ: "Hy vọng nhiều người trong chúng ta đã dành thời gian cho kỳ nghỉ hè thay vì theo dõi diễn biến của thị trường chứng khoán Việt Nam trong tháng 7".
VinaCapital nhấn mạnh việc giữ kỷ luật trong thư gửi nhà đầu tư: "Những giai đoạn thị trường biến động thường là thử thách lớn về mặt tâm lý, nhưng cũng có thể mở ra cơ hội cho những nhà đầu tư kiên định với mục tiêu dài hạn. Việc duy trì kỷ luật đầu tư, tiếp tục tích lũy định kỳ và bám sát chiến lược đã đề ra thường là cách tiếp cận giúp gia tăng khả năng đạt được kết quả tốt trong dài hạn".
Ở góc nhìn thận trọng, BSC cho rằng xu hướng giảm đã hình thành và áp lực bán vẫn còn. Do đó, yếu tố định giá thấp chưa đủ để mua vào mạnh tay. Các chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư giữ tỷ trọng cổ phiếu ở mức thấp và ưu tiên quản trị rủi ro.
Nếu giải ngân, dòng tiền nên tập trung vào các doanh nghiệp đầu ngành có dòng tiền ổn định, hưởng lợi từ đầu tư công, có khả năng chuyển chi phí đầu vào sang giá bán, hoặc có bảng cân đối kế toán lành mạnh và ít phụ thuộc vào chi phí năng lượng.
