Quyết định 738: Loại bỏ chồng chéo pháp lý, bảo đảm thống nhất quy hoạch năng lượng quốc gia

Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Quyết định số 738/QĐ-TTg nhằm chấm dứt hiệu lực của Quyết định số 893/QĐ-TTg ngày 26/7/2023 về phê duyệt Quy hoạch tổng thể về năng lượng quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Việc điều chỉnh này được kỳ vọng giúp làm rõ tác động đến đầu tư, sản xuất và hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực năng lượng, đồng thời bảo đảm quy hoạch năng lượng quốc gia được thống nhất.

Mục tiêu quy hoạch được giữ vững

Theo nội dung được nêu, các mục tiêu chính gồm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, thúc đẩy phát triển năng lượng bền vững và đẩy nhanh chuyển đổi năng lượng theo hướng xanh, sạch vẫn được duy trì và thực hiện nhất quán.

Cơ sở pháp lý và lý do chấm dứt hiệu lực

Lý giải của các quan chức Vụ Dầu khí và Than (Bộ Công Thương) cho biết Luật Quy hoạch số 112/2025/QH15 (ngày 10/12/2025) đã thực hiện bước đột phá trong cải cách hành chính thông qua phân cấp và phân quyền. Theo đó, thẩm quyền phê duyệt điều chỉnh quy hoạch ngành quốc gia được chuyển từ Thủ tướng Chính phủ xuống các Bộ trưởng phụ trách ngành.

Cụ thể, ngày 28/02/2026, Bộ trưởng Bộ Công Thương ban hành Quyết định số 363/QĐ-BCT phê duyệt Điều chỉnh Quy hoạch năng lượng quốc gia.

Đồng thời, theo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, văn bản cấp bộ không thể thay thế nội dung của văn bản cấp Thủ tướng phê duyệt. Vì vậy, việc chấm dứt hiệu lực của Quy hoạch tổng thể năng lượng tại Quyết định 893 là cần thiết để tránh chồng chéo với các quy hoạch ngành đã được phê duyệt trước đó. Quyết định 738/QĐ-TTg cũng được xác định là bước pháp lý nhằm xác nhận Quyết định 363/QĐ-BCT trở thành căn cứ pháp lý duy nhất để triển khai Điều chỉnh Quy hoạch năng lượng quốc gia.

Tác động dự kiến đến môi trường đầu tư và thủ tục

Việc điều chỉnh được nêu nhằm tăng cường tính minh bạch của hệ thống, loại bỏ chồng chéo văn bản và tạo môi trường pháp lý rõ ràng cho địa phương và doanh nghiệp. Đồng thời, động thái này thể hiện tinh thần cải cách, đẩy mạnh phân cấp và phân quyền, rút ngắn thủ tục và cho phép phản ứng nhanh hơn trước diễn biến của thị trường năng lượng toàn cầu.

Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng hai chữ số giai đoạn 2026-2030, cơ chế quy hoạch được kỳ vọng tạo hành lang pháp lý thông suốt để ngành năng lượng đi trước một bước.

Không ảnh hưởng các dự án đang triển khai

Một lo ngại từ cộng đồng doanh nghiệp là Quyết định 738/QĐ-TTg có ảnh hưởng tới các dự án năng lượng đang triển khai hay không. Đại diện Bộ Công Thương cho biết các dự án đã được phê duyệt chủ trương, đang triển khai hoặc đã vận hành sẽ không bị ảnh hưởng.

Lý do được nêu là các dự án hiện nay chủ yếu được triển khai dựa trên các quy hoạch ngành cụ thể và các quyết định đầu tư đã được phê duyệt có thẩm quyền. Các cơ sở pháp lý này vẫn có hiệu lực và tiếp tục là căn cứ để đầu tư, xây dựng và vận hành.

Phạm vi điều chỉnh và định hướng phát triển

Quyết định 738/QĐ-TTg nhằm đồng bộ hóa khuôn khổ quy hoạch năng lượng với Quyết định 363/QĐ-BCT được phê duyệt ngày 28/02/2026 để điều chỉnh Quy hoạch năng lượng 2021-2030 lên tầm nhìn đến năm 2050.

Theo nội dung điều chỉnh, phạm vi bao gồm các phân ngành trọng yếu như dầu khí, than, điện, năng lượng tái tạo và năng lượng mới, từ thăm dò, khai thác, sản xuất, tồn trữ đến phân phối và sử dụng.

Việc điều chỉnh cũng được mô tả là phản ánh thay đổi lớn trong định hướng phát triển, bao gồm: cập nhật theo chiến lược phát triển kinh tế - xã hội mới; điều chỉnh theo thay đổi địa giới hành chính; tích hợp tiến bộ của khoa học và công nghệ năng lượng; tăng tốc chuyển đổi xanh và thực hiện cam kết Net Zero vào năm 2050; đồng thời tăng cường an ninh năng lượng trong bối cảnh nhu cầu về điện, nhiên liệu và công nghiệp tăng cao.

Quan điểm của Bộ Công Thương

Đại diện Bộ Công Thương cho biết trong thời gian tới sẽ tiếp tục rà soát và hoàn thiện các quy hoạch ngành và cơ chế liên quan nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển mới.

“Quyết định 738/QĐ-TTg, cùng với Quyết định 363/QĐ-BCT, cho thấy cam kết của Chính phủ trong việc xây dựng và hài hòa một hệ thống quản trị năng lượng hiện đại và mạch lạc. Đây sẽ tạo nền tảng để các nhà đầu tư tập trung vào các dự án năng lượng trọng điểm và đưa đất nước đi lên trong thời đại mới,” Bộ cho biết.

Mốc thời gian liên quan

Trước đó, Phó Thủ tướng đã ký Quyết định số 738/QĐ-TTg ngày 25/04/2026 chấm dứt hiệu lực Quyết định 893/QĐ-TTg ngày 26/7/2023. Theo đó, Quyết định 893/QĐ-TTg hết hiệu lực từ ngày 28/02/2026.

Nhật Quang (theo Thông tin Chính phủ).