Cảng hàng không quốc tế Long Thành đang đẩy nhanh tiến độ thi công các hạng mục còn lại, đồng thời hoàn thiện quy trình, nhân lực và thủ tục vận hành để khai thác thương mại từ tháng 12/2026.
Nhiều hạng mục trọng điểm đang được đẩy nhanh tiến độ
Cảng hàng không quốc tế Long Thành được xây dựng trên diện tích khoảng 5.000 ha tại phường Long Thành, thành phố Đồng Nai, với tổng mức đầu tư khái toán hơn 16 tỷ USD, chia thành 3 giai đoạn. Trong đó, giai đoạn 1 có vốn đầu tư hơn 5,4 tỷ USD, công suất thiết kế 25 triệu hành khách và 1,2 triệu tấn hàng hóa mỗi năm.
Theo Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), tại Dự án thành phần 3 gồm các công trình thiết yếu, giá trị sản lượng thi công đạt 73.869,87 tỷ đồng, bằng 85,55% giá trị hợp đồng. Tổng giá trị giải ngân đạt khoảng 47.055 tỷ đồng, tương đương 54,49%.
Trong 16 gói thầu xây lắp chính, 4 gói đã hoàn thành toàn bộ khối lượng, gồm hệ thống giao thông kết nối tuyến số 1 và tuyến số 2; san nền và thoát nước; cọc công trình nhà ga hành khách; tường rào ranh giới trong phạm vi 1.810 ha.
Các hạng mục thuộc khu bay cũng cơ bản hoàn tất. Gói thầu đường cất hạ cánh, đường lăn và sân đỗ tàu bay đạt 99,5%; hệ thống cung cấp nhiên liệu tàu bay đạt 98,1%; sân đỗ tàu bay nhà ga hành khách đạt 96,03%. Riêng đường cất hạ cánh thứ hai và đường lăn đạt 92,07%.
Một số công trình vẫn cần tập trung nguồn lực để bảo đảm kế hoạch, trong đó có nhà ga hành khách, hệ thống giao thông nội cảng, hạ tầng kỹ thuật, nhà ga hàng hóa số 1 và nhà để xe.
Tại nhà ga hành khách, phần xây dựng cơ bản hoàn thành, các đơn vị chuyển sang lắp đặt thiết bị và hoàn thiện hệ thống kỹ thuật. Những hạng mục như xử lý hành lý, soi chiếu an ninh và dây chuyền chuyên ngành đang được kiểm tra, chạy thử riêng lẻ và thử nghiệm kết nối để đánh giá khả năng vận hành đồng bộ.
Với hệ thống giao thông nội cảng và hạ tầng kỹ thuật, các tuyến đường kết nối số 1 và số 2 đã được thảm bê tông nhựa. Công việc còn lại tập trung vào hoàn thiện mặt đường, cầu cạn, hệ thống cấp thoát nước, điện, chiếu sáng và cảnh quan. Liên danh nhà thầu đã huy động hơn 2.000 nhân sự cùng 186 thiết bị, đặt mục tiêu hoàn thành các hạng mục trong tháng 12/2026.
Trong khi đó, tiến độ nhà ga hàng hóa số 1 và các công trình phụ trợ chịu ảnh hưởng do thời gian lựa chọn nhà thầu kéo dài, khiến thời gian thi công thực tế bị thu hẹp. Các đơn vị đang tăng ca, tổ chức thi công liên tục và điều chỉnh phạm vi công việc. Phương án đưa một phần nhà ga vào khai thác trước cũng được nghiên cứu do một số hệ thống tự động còn phụ thuộc vào thiết bị nhập khẩu.
Để duy trì tiến độ, ACV đã thực hiện 7 đợt thanh toán trong khoảng 5 tháng, với tổng giá trị khoảng 6.300 tỷ đồng. Chủ đầu tư đồng thời rà soát khối lượng từng hạng mục, điều chuyển một số phần việc cho nhà thầu khác đủ năng lực và đẩy nhanh công tác nghiệm thu.
Chuẩn bị khai thác với 366 chuyến bay mỗi tuần
Song song với thi công, ACV đang hoàn thiện phương án khai thác, bố trí phương tiện vận tải, xây dựng quy trình phục vụ và chuẩn bị các điều kiện pháp lý cho sân bay.
Theo kế hoạch, hoạt động khai thác được chia thành 3 giai đoạn. Từ tháng 12/2026 đến tháng 3/2027, sân bay dự kiến vận hành bước đầu tại khu cánh Tây và khu trung tâm nhà ga hành khách, với khoảng 20-30 chuyến bay mỗi ngày.
Tổng sản lượng đăng ký của Vietnam Airlines và Vietjet tương đương 6-10% công suất thiết kế, tối đa khoảng 366 chuyến bay mỗi tuần, gồm 322 chuyến nội địa và 44 chuyến quốc tế.
Đối với vận tải hàng hóa, một phần nhà ga hàng hóa số 1 dự kiến tiếp nhận hàng nội địa từ ngày 24/12/2026. Từ tháng 1/2027, công trình bắt đầu phục vụ các chuyến bay quốc tế, ngoại trừ những tuyến đến châu Âu và Hoa Kỳ.
Trong giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 10/2027, các hãng hàng không dự kiến mở rộng mạng bay quốc tế đến châu Âu, châu Úc, Nam Á, Đông Bắc Á, Đông Nam Á và châu Mỹ, đồng thời bổ sung một số đường bay nội địa. Sản lượng hành khách dự kiến đạt 50% công suất thiết kế.
Từ tháng 10/2027, căn cứ lịch bay mùa đông, sân bay dự kiến nâng công suất khai thác lên 100%, phục vụ đầy đủ các đường bay trong nước và quốc tế.
Để kiểm tra khả năng vận hành, ACV phối hợp với đơn vị tư vấn sân bay Incheon xây dựng 55 kịch bản. Trong tháng 9/2026, hai kịch bản đã được đưa vào thử nghiệm với sự tham gia của các đơn vị liên quan. Chủ đầu tư cũng dự kiến tổ chức 3 đợt thử nghiệm vận hành tổng thể (ORAT) trong các tháng 9, 10, 11 và 12/2026, tập trung vào quy trình phục vụ hành khách, hành lý, khai thác khu bay, an ninh, an toàn và công nghệ thông tin.
Các thủ tục pháp lý phục vụ khai thác cũng đang được hoàn thiện, gồm giấy chứng nhận khai thác cảng hàng không, giấy phép cung cấp dịch vụ, tài liệu khai thác sân bay, tài liệu khai thác nhà ga và chương trình an ninh hàng không. Công tác nghiệm thu, thủ tục môi trường, cấp phép cho nhân viên và phương tiện hoạt động trong khu bay được triển khai song song.
Về công nghệ, hệ thống xử lý hành lý tự động tại Long Thành có tổng chiều dài băng chuyền khoảng 24 km, sử dụng công nghệ khay độc lập (ICS) để theo dõi và định tuyến từng kiện hành lý. Hệ thống được tích hợp 28 máy soi chiếu công nghệ CT thế hệ mới cùng 28 bộ phân loại, hỗ trợ tạo hình ảnh 3D bên trong hành lý và phát hiện chất nổ, vật phẩm bị cấm.
Sân bay cũng hướng đến quy trình làm thủ tục không giấy tờ, sử dụng căn cước công dân gắn chip, VNeID mức độ 2 và nhận diện khuôn mặt tại các khâu làm thủ tục, kiểm soát an ninh và lên máy bay. Nhà ga được trang bị 12 làn kiểm soát an ninh tự động ứng dụng sinh trắc học.
Ở khu vực giao thông kết nối, ACV đang xây dựng phương án phân luồng riêng cho xe buýt, taxi, xe công nghệ, xe hợp đồng và phương tiện trung chuyển. Khu vực đón, trả khách được tổ chức tách biệt với luồng phương tiện đưa khách đi và đón khách đến. Hệ thống camera giám sát và thu phí điện tử không dừng cũng được bố trí tại các điểm kiểm soát ra vào.
Giai đoạn 1 của sân bay Long Thành có công suất thiết kế 25 triệu hành khách mỗi năm. Khi hoàn thành cả 3 giai đoạn, công suất dự kiến nâng lên 100 triệu hành khách mỗi năm. Việc hoàn thiện các hạng mục xây dựng, thử nghiệm hệ thống và chuẩn bị thủ tục khai thác sẽ quyết định khả năng đưa sân bay vào hoạt động theo kế hoạch từ cuối năm 2026.
