TP.HCM dự kiến khởi công thêm 3 tuyến metro vào tháng 12/2026, gồm Metro số 1 đoạn Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên, Metro số 2 đoạn TP Thủ Dầu Một - TP.HCM và Metro số 6 đoạn Tân Sơn Nhất - Phú Hữu. Riêng tuyến Metro số 2 có khoảng 2.652 trường hợp bị ảnh hưởng bởi công tác thu hồi đất, với tổng kinh phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư hơn 36.586 tỷ đồng.
UBND phường Phú Lợi (TP.HCM) vừa làm việc với Ban Quản lý Đường sắt đô thị TP.HCM (MAUR) và Chi nhánh Trung tâm Phát triển quỹ đất khu vực Bình Dương để bàn giao hồ sơ, phối hợp xác định ranh giới thu hồi đất phục vụ dự án Metro số 2 đoạn TP Thủ Dầu Một - TP.HCM.
Theo quy hoạch, tuyến metro này dài khoảng 33,2km, trong đó 17,8km đi ngầm, kết nối từ ga S5 thuộc tuyến Metro số 1 đoạn Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên đến ga Tao Đàn thuộc tuyến Metro số 2 Bến Thành - Tham Lương. Tuyến đi qua 16 phường của TP.HCM.
Riêng đoạn qua phường Phú Lợi dài khoảng 2,1km, dự kiến ảnh hưởng đến 141 thửa đất, tập trung quanh đường Phạm Ngọc Thạch và đại lộ Bình Dương. MAUR đề nghị chính quyền địa phương phối hợp khảo sát, xác định và cắm mốc ranh giới các khu đất bị ảnh hưởng, làm cơ sở triển khai kiểm kê, bồi thường và giải phóng mặt bằng.
Theo quyết định của UBND TP.HCM, dự án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư phục vụ tuyến metro số 2 có tổng mức đầu tư hơn 36.586 tỷ đồng, sử dụng ngân sách thành phố và do MAUR làm chủ đầu tư.
Tổng diện tích đất dự kiến bị ảnh hưởng khoảng 85,8ha, liên quan đến 2.652 trường hợp. Trong đó, 2.092 trường hợp bị thu hồi một phần diện tích đất và 560 trường hợp bị thu hồi toàn bộ.
Đối với công tác tái định cư, thành phố dự kiến rà soát quỹ nhà, đất tại các khu tái định cư hiện có thuộc các phường Phú Lợi, Thuận An và những địa bàn liên quan. Quỹ tái định cư có thể được bổ sung tùy theo nhu cầu thực tế, quy hoạch và khả năng cân đối vốn. Việc bố trí nơi ở mới phải hoàn thành theo quy định trước khi thu hồi đất đối với các trường hợp đủ điều kiện được tái định cư.
Metro số 2 đoạn TP Thủ Dầu Một - TP.HCM có tổng vốn đầu tư sơ bộ khoảng 113.000 tỷ đồng, dự kiến xây dựng 24 nhà ga, gồm các đoạn trên cao và đi ngầm. Theo phương án nghiên cứu, tuyến sử dụng chung khu vực ga S5 với Metro số 1 tại phường Bình Dương, sau đó đi qua các khu vực thuộc Bình Dương và TP.HCM trước khi kết nối với ga Tao Đàn tại phường Bến Thành.
Dự án dự kiến khởi công vào tháng 12/2026, hoàn thành năm 2030. Hiện các hồ sơ về công nghệ, tiêu chuẩn kỹ thuật, hướng tuyến, vị trí công trình và báo cáo nghiên cứu khả thi dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đã được chấp thuận.
Cùng thời điểm, TP.HCM đang chuẩn bị triển khai thêm hai tuyến metro lớn khác. Trong đó, Metro số 1 đoạn Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên dài khoảng 32,8km, kết nối depot Phú Chánh với ga Bến xe Suối Tiên, nơi liên thông với tuyến Metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên hiện hữu.
Dự án có tổng vốn đầu tư sơ bộ khoảng 55.000 tỷ đồng, dự kiến xây dựng 24 nhà ga, gồm 11 ga trên cao và 13 ga ngầm. Tuyến đi qua 16 phường, với điểm đầu tại ga C0 trên đường Hùng Vương, phường Bình Dương và điểm cuối tại ga C23 ở khu vực công viên Tao Đàn, phường Bến Thành. Tại đây, tuyến có khả năng kết nối với các tuyến Metro số 2 Bến Thành - Tham Lương và Metro số 3 Tao Đàn - An Hạ.
MAUR đang hoàn thiện các hồ sơ liên quan đến công nghệ, quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật, hướng tuyến, vị trí công trình và phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Theo kế hoạch, công trình khởi công tháng 12/2026 và hoàn thành năm 2030.
Tuyến thứ ba là Metro số 6, giai đoạn 1, đoạn Tân Sơn Nhất - Phú Hữu, có chiều dài khoảng 22,9km, trong đó 18,7km đi ngầm và 4,2km đi trên cao. Dự án đi qua 13 phường, bố trí 17 nhà ga gồm 13 ga ngầm và 4 ga trên cao, đồng thời xây dựng depot Bình Triệu.
Điểm đầu tuyến nằm trên đường Trường Chinh, kết nối với ga Bà Quẹo thuộc Metro số 2 Bến Thành - Tham Lương. Điểm cuối tại ga Phú Hữu, kết nối với tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành.
Tổng mức đầu tư sơ bộ của Metro số 6 hơn 86.529 tỷ đồng, trong đó chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khoảng 18.182 tỷ đồng. Thành phố đặt mục tiêu khởi công vào cuối năm 2026, hoàn thành năm 2030. Khi đưa vào khai thác, tuyến sẽ kết nối khu vực sân bay Tân Sơn Nhất với tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành, qua đó tạo thêm phương án di chuyển bằng đường sắt giữa hai sân bay.
Bên cạnh các tuyến chuẩn bị khởi công, Metro số 2 đoạn Bến Thành - Tham Lương dài 11,3km cũng đang được đẩy nhanh thi công. Sau gần 5 tháng ký hợp đồng EPC, công tác khảo sát địa chất phục vụ thiết kế đã hoàn thành 100%, với 506 lỗ khoan trên toàn tuyến.
MAUR đã phê duyệt thiết kế tường vây tại các ga ST04 (Hòa Hưng), ST05 (Lê Thị Riêng), ST06 (Phạm Văn Hai) và ST10 (Phạm Văn Bạch). Hồ sơ thiết kế các nhà ga còn lại đang được thẩm định. Công tác phân luồng giao thông, xây dựng đường tạm đã hoàn thành tại các ga ST04, ST05, ST06, ST09 (Bà Quẹo) và ST10. Các vị trí ST02 (Tao Đàn) và ST07 (Bảy Hiền) đang được chuẩn bị rào chắn phục vụ thi công.
Theo kế hoạch, máy đào hầm TBM đầu tiên sẽ vận hành vào tháng 10/2027. Kết cấu chính các nhà ga dự kiến hoàn thành vào tháng 3/2029, toàn bộ đường ray được lắp đặt xong cuối năm 2029. Tuyến metro này đặt mục tiêu nghiệm thu, bàn giao và khai thác thương mại vào cuối năm 2030.
Ngoài phạm vi tuyến Bến Thành - Tham Lương, TP.HCM cũng đang nghiên cứu mở rộng mạng lưới Metro số 2 theo hướng kết nối liên vùng. Theo phương án được đề xuất, tổng chiều dài các tuyến có thể đạt khoảng 100km.
Trong đó, tuyến Metro số 2 kết nối Long Trường - Bình Mỹ dài khoảng 51,5km; tuyến Metro số 2S kết nối Thủ Thiêm - Khu đô thị Tây Bắc dài khoảng 48km. Hai tuyến dự kiến sử dụng chung ray khoảng 28,2km, phần đi riêng dài 16,9km.
Công ty TNHH Viet Him Lam được giao nghiên cứu phương án kéo dài Metro số 2 từ Tham Lương đến An Hạ và tuyến Metro số 2S từ An Hạ đến Khu đô thị Tây Bắc. UBND TP.HCM yêu cầu hoàn thiện báo cáo nghiên cứu khả thi để các cơ quan chức năng thẩm định trong tháng 11/2026, làm cơ sở xem xét quyết định.
Theo kế hoạch tổng thể, TP.HCM xác định ưu tiên triển khai 8 dự án metro trong giai đoạn 2026-2030, hướng tới nâng tổng chiều dài mạng lưới đường sắt đô thị lên 255km. Riêng tháng 12/2026, thành phố dự kiến khởi công 3 tuyến Metro số 1 đoạn Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên, Metro số 2 đoạn TP Thủ Dầu Một - TP.HCM và Metro số 6 giai đoạn 1, đoạn Tân Sơn Nhất - Phú Hữu.
