Tỷ phú Warren Buffett đã chính thức rút khỏi vị trí Chủ tịch Berkshire Hathaway, tập đoàn đa ngành trị giá 1.000 tỷ USD mà ông đã gầy dựng và dẫn dắt suốt từ năm 1965.
Quyết định chuyển giao được nêu rõ trong thư gửi cổ đông công bố ngày 18/9. Berkshire cũng phát đi thông báo xác nhận ông Buffett sẽ đảm nhiệm vai trò Chủ tịch danh dự ngay lập tức và tiếp tục giữ một ghế trong hội đồng quản trị. Theo lộ trình đã định, con trai ông là Howard Buffett sẽ tiếp quản vị trí Chủ tịch tập đoàn.
"Thời gian luôn chiến thắng. Tuy nhiên, thời gian cũng đã rất hào phóng với tôi. Tôi có cơ hội chứng kiến Berkshire đạt đến vị thế mà ở đó, tôi tin tưởng hơn bao giờ hết vào những gì đang chờ đợi phía trước", ông Buffett chia sẻ trong thư.
Bước ngoặt này diễn ra hơn 9 tháng sau khi Greg Abel (64 tuổi) chính thức đảm nhận vị trí CEO. Ông Buffett từng gây bất ngờ cho hàng nghìn người tham dự khi lần đầu thông báo kế hoạch rời ghế CEO tại kỳ Đại hội Cổ đông tháng 5/2025.
Nói về sự tiếp nối này, ông Abel nhấn mạnh trong thông cáo ngày 18/9: "Văn hóa mà Warren gây dựng và những giá trị ông luôn đề cao sẽ tiếp tục là cốt lõi của Berkshire, và Howard sẽ là người gìn giữ những điều đó".
Về phần mình, vị tỷ phú nhận định về bộ đôi lãnh đạo kế cận: "Greg điều hành công ty, còn Howard sẽ bảo vệ văn hóa và các giá trị của công ty. Cả hai đều đáng giá hơn bất cứ thứ gì trên bảng cân đối kế toán của chúng ta".
Ở tuổi 96, ông Buffett vẫn giữ thói quen làm việc đều đặn. Hồi tháng 3, CEO Greg Abel tiết lộ trên truyền thông rằng nhà sáng lập vẫn đến văn phòng tại Omaha mỗi ngày và hai người thường xuyên trao đổi công việc. Trước đó, trong thư gửi cổ đông dịp Lễ Tạ ơn khi chuẩn bị giao lại quyền điều hành cho Abel, nhà đầu tư huyền thoại từng bộc bạch: "Điều khiến tôi ngạc nhiên là nhìn chung tôi vẫn cảm thấy khỏe. Dù di chuyển chậm và việc đọc ngày càng khó khăn, tôi vẫn đến văn phòng 5 ngày mỗi tuần".
Trong thông điệp mới nhất ngày 18/9, ông hài hước đề cập đến vấn đề tuổi tác: "Gần đây, tôi đón sinh nhật lần thứ 96 cùng gia đình và bạn bè. Trong đó, một chắt của tôi vừa tròn 1 tuổi. Dạo này, thằng bé còn đi nhanh hơn tôi rồi".
Thành tựu của Warren Buffett tại Berkshire Hathaway là một cột mốc lịch sử trong giới kinh doanh toàn cầu. Nhận lại một nhà máy dệt đang chật vật tại New England khi mới 34 tuổi, ông đã biến nơi đây thành một tập đoàn tài chính - công nghiệp đồ sộ với gần 400.000 nhân sự cùng mức lợi nhuận hoạt động đạt 44,5 tỷ USD vào năm ngoái. Trong hơn nửa thế kỷ dưới sự dẫn dắt của ông, cổ đông Berkshire ghi nhận mức lợi nhuận gộp trung bình 19,7% mỗi năm, vượt trội so với đà tăng của chỉ số S&P 500.
Tuy nhiên, ít ai biết rằng điểm khởi đầu của đế chế này lại xuất phát từ một phản ứng mang tính cảm xúc.
Năm 1964, Chủ tịch công ty dệt Berkshire Hathaway lúc bấy giờ là Seabury Stanton đưa ra đề nghị mua lại cổ phiếu của các cổ đông với giá 11,375 USD/cổ phiếu. Mức giá này thấp hơn 1/8 USD so với con số 11,5 USD mà ông Buffett trông đợi.
Sự không hài lòng với cách làm việc của Stanton đã khiến ông Buffett đổi ý. Thay vì bán ra, ông gom thêm cổ phiếu để giành quyền kiểm soát công ty vào năm 1965. Dù sự việc giúp tên tuổi ông lần đầu xuất hiện trên tờ The Wall Street Journal, đây lại là một quyết định đầu tư sai lầm.
Ngành dệt may bước vào giai đoạn suy thoái nghiêm trọng. Việc phớt lờ thực tế kinh doanh đã giữ chân ông trong một mảng kinh doanh liên tục thua lỗ. "Do hành xử trẻ con của Seabury và tôi, ông ấy mất việc, còn tôi nhận ra hơn 25% vốn của mình đang nằm trong một doanh nghiệp tồi tệ mà tôi biết rất ít", ông Buffett thẳng thắn thừa nhận trong thư cổ đông năm 2014. Ông từng so sánh bản thân như "con chó đuổi theo chiếc xe và bắt được nó", trước khi chấp nhận đóng cửa hoàn toàn mảng dệt may vào năm 1985.
Bài học từ sự bốc đồng tiếp tục lặp lại vào năm 1989 khi Berkshire chi 358 triệu USD mua cổ phiếu ưu đãi của hãng hàng không USAir. Bất chấp thực tế ngành hàng không bị ảnh hưởng mạnh bởi chính sách phi điều tiết, ông vẫn xuống tiền để rồi chứng kiến USAir thua lỗ 2,4 tỷ USD giai đoạn 1990-1994. Thương vụ này buộc tập đoàn phải giảm 75% giá trị khoản đầu tư và ông phải công khai nhận lỗi trước cổ đông.
Bên cạnh những vấp giáp, nền tảng tạo nên thành công bền vững của Berkshire Hathaway lại đến từ sự kiên nhẫn. Dưới sự ảnh hưởng của người cộng sự Charlie Munger, ông Buffett chuyển hướng sang chiến lược thu mua các doanh nghiệp có nền tảng tốt với mức giá hợp lý.
Minh chứng điển hình là khoản đầu tư vào Coca-Cola bắt đầu từ năm 1988. Với quan điểm thời gian nắm giữ lý tưởng là "mãi mãi", tính đến cuối năm 2024, khoản đầu tư này đã tăng trưởng lên mốc khoảng 25 tỷ USD. Chỉ riêng tiền cổ tức từ hãng nước giải khát này đã mang về cho Berkshire khoảng 770 triệu USD trong năm 2024.
Tương tự, năm 2008, Berkshire rót 230 triệu USD để sở hữu 10% cổ phần BYD – thời điểm doanh nghiệp Trung Quốc này mới chỉ là một cơ sở sản xuất pin nhỏ. Số vốn ban đầu nhanh chóng tăng lên gần 2 tỷ USD sau 2 năm nhờ sự bùng nổ của thị trường xe điện, trước khi tập đoàn bắt đầu hoạt động chốt lời vào năm 2022.
Song song với các quyết định rót vốn, năng lực chèo lái qua khủng hoảng cũng là yếu tố định hình uy tín của vị tỷ phú. Năm 1991, khi ngân hàng đầu tư Salomon Brothers (nơi Berkshire rót vốn năm 1987) vướng vào bê bối thao túng đấu giá trái phiếu kho bạc Mỹ, ông Buffett đã trực tiếp đảm nhận vị trí Chủ tịch để giải quyết hậu quả. Dù bảo toàn được phần lớn vốn sau khi tổ chức này bán mình, ông vẫn coi đây là bài học đắt giá về quản trị: "Tôi có thể xử lý tin xấu, nhưng không thích phải giải quyết chúng sau khi chúng đã âm ỉ một thời gian".
Trái ngược với biến động tại Salomon Brothers, thương vụ mua 75% cổ phần MidAmerican Energy (nay là Berkshire Hathaway Energy) năm 1999 lại diễn ra êm đềm nhưng mang lại hiệu quả vượt trội. Chiến lược giữ lại toàn bộ lợi nhuận để tái đầu tư đã đưa lợi nhuận của công ty này tăng từ 122 triệu USD năm 2000 lên gần 4 tỷ USD, trở thành một trong những mảng kinh doanh cốt lõi của tập đoàn.
Hành trình 6 thập kỷ điều hành Berkshire Hathaway của Warren Buffett cho thấy thành công trong lĩnh vực tài chính không đến từ việc né tránh mọi thất bại. Khả năng nhìn nhận thẳng thắn các quyết định sai lầm, rút ra bài học và kiên trì với những nguyên tắc cốt lõi mới là yếu tố tạo nên di sản của nhà đầu tư huyền thoại này.
