Số lượng cổ đông giảm tại các doanh nghiệp VN30 khi cổ phiếu họ Vin tăng mạnh, trong khi FPT chờ hồi phục

Theo thống kê về số lượng cổ đông của các doanh nghiệp nhóm VN30 vào cuối năm 2025 và đầu năm 2026, có một số doanh nghiệp ghi nhận số lượng cổ đông giảm so với năm 2024. Dữ liệu này đồng thời cho thấy diễn biến giá cổ phiếu của nhiều mã không đi cùng hướng với biến động số lượng cổ đông.

Nhóm doanh nghiệp ghi nhận số lượng cổ đông giảm

Trong nhóm doanh nghiệp được đề cập, có ba công ty thuộc nhóm họ Vin gồm Vingroup, Vinhomes và Vincom Retail. Bên cạnh đó, LPBank và Thế giới di động cũng xuất hiện trong nhóm có số lượng cổ đông giảm.

Diễn biến giá cổ phiếu: nhóm họ Vin tăng mạnh trong năm 2025

Đáng chú ý, nhóm họ Vin là một trong những nhóm cổ phiếu tăng giá mạnh trong năm 2025. Cụ thể, giá cổ phiếu VIC tăng 8,4 lần so với đầu năm; VHM tăng 3,1 lần; và VRE tăng gần 2 lần so với đầu năm.

LPB và MWG cũng tăng lần lượt khoảng 44% và 47% trong năm 2025, dù mức tăng không mạnh bằng nhóm họ Vin.

Trường hợp “tân binh” và tốc độ tăng cổ đông

Vinpearl được ghi nhận là “tân binh” trên thị trường chứng khoán Việt Nam năm 2025, chào sàn ngày 13/5. Do đó, số lượng cổ đông tăng mạnh từ 117 lên 4.897 cổ đông.

Ngoài Vinpearl, hai doanh nghiệp có tốc độ tăng cổ đông mạnh nhất là Vietcombank và FPT.

Ngược chiều với số lượng cổ đông: VCB và FPT giảm giá

Tuy nhiên, trái với việc tăng số lượng cổ đông, diễn biến giá cổ phiếu của Vietcombank và FPT trong năm 2025 lại đi xuống. Theo số liệu nêu trong bài, cổ phiếu VCB giảm 5% và cổ phiếu FPT giảm tới 26% trong năm 2025.

Lý giải theo nguyên lý cung – cầu và vai trò của free float

Câu hỏi đặt ra là vì sao doanh nghiệp có số lượng cổ đông giảm lại có xu hướng tăng giá mạnh hơn, trong khi các doanh nghiệp có nhiều cổ đông như Vietcombank hay FPT lại giảm giá. Theo nguyên lý cơ bản của cung và cầu, giá cổ phiếu sẽ tăng khi cầu vượt cung và giảm khi cung vượt cầu; giá chỉ ổn định khi trạng thái cân bằng được duy trì.

Trong bối cảnh thị trường chứng khoán, “cung” không được đo bằng số lượng cổ đông, mà bằng lượng cổ phiếu có thể giao dịch được, thường được gọi là free float. Theo định nghĩa phổ biến, free float là phần cổ phiếu có thể mua bán tự do, không bao gồm cổ phiếu do cổ đông lớn hoặc nội bộ nắm giữ.

Tác động khi số lượng cổ đông giảm và khi số lượng cổ đông tăng

Khi số lượng cổ đông giảm, một phần cổ phiếu có thể được tập trung vào nhóm nhỏ các nhà đầu tư tổ chức hoặc cổ đông lớn, có xu hướng nắm giữ dài hạn thay vì giao dịch liên tục. Khi đó, lượng cổ phiếu lưu hành thực tế trên thị trường có thể bị thu hẹp, khiến cán cân cung–cầu nghiêng về phía người mua và tạo áp lực tăng giá.

Ngược lại, trường hợp của Vietcombank hay FPT cho thấy trạng thái khác: số lượng cổ đông tăng đồng nghĩa với việc phân mảnh sở hữu, thường đi kèm với lượng cổ phiếu sẵn sàng giao dịch lớn hơn. Cổ phiếu có free float cao thường có thanh khoản tốt hơn, nhưng đồng nghĩa với việc thị trường luôn có một lượng cung lớn để hấp thụ áp lực bán ra. Nếu dòng tiền không được duy trì, lượng cung dư thừa có thể tạo áp lực giảm giá.

Kết luận

Điểm rút ra chính là số lượng cổ đông chỉ phản ánh gián tiếp sự thay đổi trong cấu trúc sở hữu. Yếu tố quyết định vẫn là dòng tiền và kỳ vọng thị trường: khi dòng tiền tập trung vào cổ phiếu có lượng cung hạn chế, giá có thể tăng mạnh; ngược lại, ngay cả khi nền tảng cơ bản tốt, nếu lượng cung trên thị trường lớn và dòng tiền không chảy vào đủ mạnh, giá cổ phiếu vẫn có thể giảm.