Tăng cường các biện pháp giảm thiểu rủi ro an toàn lao động trong lĩnh vực xây dựng

Ngày 12/5/2026, Bộ Xây dựng phối hợp với Công đoàn Xây dựng Việt Nam tổ chức Lễ hưởng ứng Tháng hành động về an toàn, vệ sinh lao động và Tháng công nhân năm 2026, nhằm đẩy mạnh các giải pháp phòng ngừa, giảm thiểu rủi ro và bảo đảm an toàn cho người lao động trong ngành xây dựng.

Phát biểu tại lễ phát động, Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng cho biết Bộ Xây dựng xác định năm 2026 là năm bản lề, chuyển từ tư duy bị động sang chủ động phòng ngừa rủi ro. Với chủ đề Tháng hành động an toàn vệ sinh lao động năm 2026 là “Đổi mới quản lý và nâng cao hiệu quả công tác an toàn, vệ sinh lao động trong kỷ nguyên số”, việc ứng dụng công nghệ, hệ thống cảnh báo sớm và tăng cường trách nhiệm của chủ đầu tư, doanh nghiệp được nhấn mạnh nhằm kiểm soát tốt hơn nguy cơ mất an toàn. Đồng thời, Thứ trưởng cũng nhấn mạnh vai trò của người lao động trong việc nâng cao ý thức tự bảo vệ và tuân thủ nghiêm các quy định về an toàn vệ sinh lao động.

An toàn lao động được quản lý toàn diện

Theo ông Hoàng Hải, Cục trưởng Cục Giám định Nhà nước về chất lượng công trình xây dựng, công tác quản lý an toàn vệ sinh lao động trong lĩnh vực xây dựng và giao thông vận tải ngày càng được quan tâm toàn diện. Cụ thể, từ hoàn thiện văn bản pháp luật, ban hành chỉ đạo, hướng dẫn đến tăng cường tuyên truyền, kiểm tra và phổ biến pháp luật đều được đẩy mạnh. Các địa phương cũng triển khai nhiều hoạt động thiết thực nhằm nâng cao hiệu quả quản lý an toàn lao động.

Bộ Xây dựng đã ban hành Kế hoạch Tháng hành động an toàn vệ sinh lao động, thành lập Ban Chỉ đạo và phối hợp với Công đoàn Xây dựng Việt Nam tổ chức Lễ phát động, trao 100 suất quà cho đoàn viên, người lao động. Trên toàn quốc đã có 73 lễ phát động tại các cơ sở, công trình xây dựng, thu hút gần 15.000 người tham gia.

Để tăng cường hướng dẫn thực tiễn, Cục Giám định Nhà nước về chất lượng công trình xây dựng cũng ban hành hai tài liệu kỹ thuật về an toàn khi làm việc trên cao và trong không gian hạn chế tại công trường (ngày 29/7/2025), làm cơ sở để các đơn vị nghiên cứu, áp dụng và phổ biến.

Những tồn tại cần khắc phục

Dù công tác quản lý được quan tâm, ông Hoàng Hải nêu rõ một số hạn chế. Hệ thống nhân sự làm công tác an toàn vệ sinh lao động ở trung ương và địa phương còn thiếu về số lượng, chưa được quy định rõ ràng và đào tạo bài bản; nhiều cán bộ phụ trách còn kiêm nhiệm, chưa được bồi dưỡng định kỳ. Kinh phí dành cho công tác an toàn vệ sinh lao động chưa được quy định cụ thể, mức đầu tư còn thấp; chế tài xử lý vi phạm chưa đủ sức răn đe.

Việc đánh giá nguy cơ rủi ro cũng còn thiếu hướng dẫn chi tiết, khiến doanh nghiệp lúng túng khi triển khai. Đặc thù thi công xây dựng với nhiều giai đoạn, điều kiện làm việc thay đổi liên tục, chủ thể tham gia đa dạng và môi trường ngoài trời kéo dài khiến nguy cơ mất an toàn luôn ở mức cao. Một số doanh nghiệp nhỏ và công trình ở vùng sâu, vùng xa chưa tuân thủ đầy đủ quy định; một số chủ đầu tư và tư vấn giám sát chưa thực hiện nghiêm trách nhiệm.

Ông Hoàng Hải cũng cho biết công tác chỉ đạo tại một số địa phương chưa thực sự được coi là nhiệm vụ trọng tâm; hoạt động kiểm tra, hướng dẫn còn hạn chế về nhân lực và tần suất. Bên cạnh đó, ứng dụng khoa học, công nghệ trong quản lý an toàn vệ sinh lao động chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn, đặt ra yêu cầu tiếp tục đổi mới mạnh mẽ trong thời gian tới.

Môi trường an toàn tạo động lực nâng cao năng suất

Ông Phạm Hoài Phương, Chủ tịch Công đoàn xây dựng Việt Nam, khẳng định an toàn lao động là quyền cơ bản của người lao động. Công đoàn sẽ tiếp tục đổi mới nội dung hoạt động, phát huy vai trò mạng lưới an toàn vệ sinh viên, đẩy mạnh phong trào thi đua “Xanh - Sạch - Đẹp”, kiên quyết không để xảy ra mất an toàn vì tính mạng, sức khỏe người lao động.

Đồng quan điểm, ông Đặng Trọng Đức, Tổng giám đốc Công ty Phục Hưng Holdings, nhận định an toàn vệ sinh lao động không chỉ là yêu cầu pháp luật mà còn là cam kết tự nguyện của doanh nghiệp. Theo ông Đức, môi trường làm việc an toàn sẽ tạo động lực nâng cao năng suất và góp phần phát triển bền vững, xây dựng uy tín thương hiệu.

Ông Đức cũng cho rằng các chủ đề của Tháng hành động an toàn vệ sinh lao động và Tháng Công nhân năm 2026 có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh chuyển đổi số và thiếu hụt lao động lành nghề, qua đó đòi hỏi ngành xây dựng đổi mới quản lý, nâng cao hiệu quả và năng suất lao động.

Tại buổi lễ, 9 đơn vị trong ngành đã ký kết thực hiện công tác an toàn vệ sinh lao động.

Lễ hưởng ứng được xem là hoạt động thường niên nhưng đồng thời thể hiện quyết tâm đổi mới quản lý, nâng cao hiệu quả phòng ngừa rủi ro, xây dựng môi trường làm việc an toàn, hiện đại và bền vững trong ngành Xây dựng.