Thị trường heo Việt Nam đối mặt với chi phí tăng khi giá năng lượng tăng

“Thiên nga đen” từ xung đột Mỹ - Israel với Iran dường như chưa tạo tác động tức thời đến giá heo hơi tại Việt Nam. Tuy vậy, theo diễn biến trong các giai đoạn xung đột trước đây, thị trường chăn nuôi có thể phản ứng với độ trễ nhất định, chủ yếu thông qua chi phí đầu vào và chuỗi cung ứng.

Giá heo hơi giảm ngay sau thông tin xung đột

Khác với một số nhóm hàng hóa thường phản ứng nhanh với biến động địa chính trị, giá heo hơi thời điểm cuối tháng 2/2026 có xu hướng giảm, trái ngược với diễn biến của giá nhiên liệu, phân bón và ngũ cốc.

Nguyên nhân được nêu là sức ép xả hàng sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, kết hợp sức mua chững lại giai đoạn sau Tết. Dù vậy, điều này không đồng nghĩa thị trường heo “đứng ngoài” các tác động toàn cầu.

Quá khứ cho thấy tác động có độ trễ

Kịch bản tương tự từng xuất hiện năm 2022 khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát. Khi đó, giá heo hơi không biến động mạnh ngay lập tức, nhưng dần “ngấm” vào chuỗi cung ứng khi chi phí đầu vào tăng, đặc biệt là thức ăn chăn nuôi, và tác động rõ hơn ở các tháng sau.

Chi phí vận chuyển và nguyên liệu thức ăn chăn nuôi chịu áp lực

Theo dữ liệu được dẫn từ Agromonitor, sau khi xung đột Mỹ - Israel với Iran bùng nổ, chi phí vận chuyển trong tháng 3/2026 có xu hướng tăng theo giá nhiên liệu.

• Chi phí tuyến vận chuyển từ miền Trung ra miền Bắc để nuôi heo gột từng lên tới 55-60 triệu đồng/xe, sau đó các nhà xe rục rịch thu thêm 5-10 triệu đồng/xe.
• Với các tuyến ngắn hơn (100-200km) từ tổng kho đến hệ thống lò mổ, chi phí hậu cần đội thêm 200-500 đồng/kg heo thịt.

Bên cạnh vận chuyển, yếu tố tác động gián tiếp nhưng được đánh giá lớn hơn là giá nông sản nguyên liệu thức ăn chăn nuôi. Bắp và đậu nành được nêu là các thành phần chính, có thể chiếm trên 60% cơ cấu giá thành của nhiều đơn vị chăn nuôi.

Từ đầu tháng 3/2026, giá cám thành phẩm nhích lên 200-500 đồng/kg. Mức tăng này được đánh giá là dư chấn của đợt tăng giá nguyên liệu trước đó, chưa phản ánh đầy đủ tác động từ cuộc chiến.

Biến động chỉ số vận tải và giá nguyên liệu

Ngay khi xung đột bùng nổ, rủi ro hàng hải khiến chỉ số vận tải biển Baltic Dry Index (BDI) tăng lên mức đỉnh 2 tháng. Tính đến giữa tháng 3/2026:

• Giá basis của bắp nhập khẩu tăng thêm 14-18%.
• Khô đậu nành tăng 40-50%.

Nhờ đó, mỗi tấn nguyên liệu đắt hơn khoảng 20 USD so với tháng trước. Tại thị trường nội địa, có thời điểm giá khô đậu nành tăng 1.000 đồng/kg chỉ trong nửa tháng.

Đến giữa tháng 3, BDI hạ nhiệt nhưng vẫn cao so với mặt bằng chung 2 tháng, hàm ý rủi ro chi phí logistics còn hiện hữu. Việt Nam vẫn phải nhập khẩu trên 60% nguyên liệu thức ăn chăn nuôi, nên biến động chi phí vận tải quốc tế có thể lan tỏa vào giá thức ăn trong nước trong thời gian tới.

Giá thành chăn nuôi có thể neo cao

Chi phí đầu vào tăng được cho là tác động trực tiếp đến giá thành chăn nuôi. Theo Agromonitor, trong kịch bản xung đột hạ nhiệt, giá nguyên liệu có thể chỉ nhích nhẹ theo cước vận chuyển neo cao, biên độ tăng ở mức vừa phải và khả năng hấp thụ ổn định.

Ngược lại, nếu xung đột kéo dài, giá nguyên liệu có thể tiếp tục tăng, đẩy giá thành chăn nuôi heo lên cao. Trường hợp xung đột kéo dài và gián đoạn vận chuyển tại eo biển Hormuz trở nên trầm trọng hơn có thể làm đứt gãy chuỗi cung ứng, tạo ra mặt bằng giá mới. Khi đó, chi phí thức ăn chăn nuôi có thể tăng mạnh ngay trong quý 2 để bù đắp chi phí nguyên liệu đầu vào, kéo theo giá thành chăn nuôi tăng.

Quan điểm về diễn biến giá heo hơi

Trước xung đột, dự báo cho rằng giá heo giống có thể hạ nhiệt nhờ lượng heo tái đàn từ công nghiệp và chăn nuôi nhỏ lẻ. Tuy nhiên, “thiên nga đen” được nhận định sẽ khiến giá thành chăn nuôi gần như chắc chắn tăng, dù mức tăng phụ thuộc vào kịch bản diễn biến.

Ông Nguyễn Văn Minh - Phó Tổng giám đốc phụ trách kỹ thuật của Nông nghiệp [BAF] - cho rằng biến động giá xăng dầu làm giá vận chuyển thức ăn chăn nuôi tăng, tác động trực tiếp đến giá thành sản xuất. Ông cũng lưu ý doanh nghiệp thường dự trữ nguyên liệu thức ăn chăn nuôi từ 1-3 tháng tùy chiến lược; nếu nhập đúng thời điểm giá cao, chi phí đầu vào có thể được “giữ” đến khi hết hàng.

Về giá heo hơi, ông Minh nêu rằng giá heo hơi không quá phụ thuộc vào giá thành mà còn phụ thuộc cung - cầu, sản lượng bán ra và khả năng đáp ứng của doanh nghiệp. Ông nhận định trong năm 2026, giá heo sẽ không giảm đột biến trừ khi có yếu tố bất lợi khiến nhiều trang trại bán tháo, làm tăng cung và kéo giá giảm ngắn hạn; sau đó, khi nguồn cung giảm mà nhu cầu giữ nguyên, giá có thể bật tăng trở lại.

Trong điều kiện thuận lợi, ông Minh cho rằng nền giá heo năm 2026 sẽ duy trì từ 60.000 đồng/kg trở lên. Kịch bản tốt có thể đưa giá heo đạt khoảng 65.000-68.000 đồng/kg.

Đánh giá từ doanh nghiệp

Tổng Giám đốc Phạm Thị Hồng Vân của Nông nghiệp Hòa Phát (HOSE) nhận xét giá thành thức ăn chăn nuôi có thể tăng khoảng 10% so với năm trước, nhưng thị trường không cho phép đẩy toàn bộ vào giá bán. Theo đó, giá bán có thể chỉ tăng 7-8%, khiến biên lợi nhuận mảng thức ăn chăn nuôi giảm khoảng 2-3%.

Trước lo ngại dư cung heo tại Trung Quốc có thể làm giá heo Việt Nam giảm và tăng rủi ro heo nhập lậu, ông Minh cho rằng rủi ro này không đáng kể. Lý do được nêu là Việt Nam hiện không xuất khẩu heo sang Trung Quốc và biên giới không có cơ hội nhập về, nên tác động từ giá heo Trung Quốc không còn lớn như trước.