Thuế thu nhập cá nhân thay đổi lớn khi mức giảm trừ gia cảnh tăng lên

Từ ngày 01/01/2026, hàng loạt quy định mới về thuế thu nhập cá nhân (TNCN) chính thức có hiệu lực theo Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025. Những thay đổi này tác động trực tiếp đến người lao động và hộ gia đình với điểm nhấn là tăng mạnh mức giảm trừ gia cảnh và điều chỉnh biểu thuế lũy tiến. Thứ nhất, mức giảm trừ gia cảnh được nâng đáng kể. Theo Điều 10 Luật TNCN 2025, từ kỳ tính thuế năm 2026, người nộp thuế được giảm trừ 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm), trong khi mỗi người phụ thuộc được giảm trừ 6,2 triệu đồng/tháng.

 So với mức 11 triệu đồng/tháng và 4,4 triệu đồng/tháng áp dụng năm 2025, mức mới tăng hơn 40%, góp phần giảm áp lực thuế trong bối cảnh chi phí sinh hoạt gia tăng. Thứ hai, biểu thuế lũy tiến đối với thu nhập từ tiền lương được rút gọn từ 7 bậc xuống 5 bậc. Cụ thể: thu nhập đến 120 triệu đồng/năm chịu thuế 5%; 120–360 triệu đồng chịu 10%; 360–720 triệu đồng chịu 20%; 720–1.200 triệu đồng chịu 30%; trên 1.200 triệu đồng chịu 35%. Việc tinh giản bậc thuế giúp cấu trúc thuế rõ ràng hơn, đồng thời điều chỉnh mức chịu thuế theo mặt bằng thu nhập mới. Thứ ba, ngưỡng doanh thu chịu thuế của hộ, cá nhân kinh doanh được nâng lên 500 triệu đồng/năm. 

Theo khoản 1 Điều 7 Luật TNCN 2025, người cư trú có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống không phải nộp thuế TNCN. So với ngưỡng trước đây là 100 triệu đồng/năm, ngưỡng mới tăng gấp 5 lần, tạo dư địa hỗ trợ hộ kinh doanh nhỏ và siêu nhỏ. Thứ tư, thủ tục đăng ký người phụ thuộc được gộp vào đăng ký thuế lần đầu. Theo Nghị định 373/2025/NĐ-CP, khi đăng ký thuế, người nộp thuế đồng thời kê khai thông tin người phụ thuộc để tính giảm trừ gia cảnh, thay vì phải nộp hồ sơ riêng như trước. Cải cách này giúp đơn giản hóa thủ tục hành chính và giảm chi phí tuân thủ.

 Thứ năm, cá nhân có thu nhập từ hai nơi trở lên sẽ quyết toán thuế tại cơ quan thuế quản lý nơi trả thu nhập lớn nhất trong năm; nếu các nguồn thu nhập lớn nhất bằng nhau, người nộp thuế được lựa chọn một trong các cơ quan thuế tương ứng. Quy định mới tăng tính hợp lý, hạn chế sai sót và hỗ trợ cơ quan thuế xử lý dữ liệu hiệu quả hơn. Các điều chỉnh năm 2026 cho thấy định hướng cải cách theo hướng giảm gánh nặng, mở rộng hỗ trợ và tinh gọn thủ tục trong quản lý thuế TNCN.