Trung Quốc được Societe Generale ví như “bàn tay vô hình” của thị trường dầu thế giới

Ngân hàng Societe Generale nhận định Trung Quốc đang đóng vai trò "bàn tay vô hình" trong việc tái cân bằng thị trường dầu mỏ toàn cầu khi nước này giảm nhập khẩu, sử dụng kho dự trữ và đẩy mạnh năng lượng sạch giữa lúc xung đột Trung Đông gây gián đoạn nguồn cung.

Trong bối cảnh Mỹ và Iran thảo luận việc mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz, nhiều chuyên gia cho rằng diễn biến của thị trường dầu toàn cầu có thể phụ thuộc vào Trung Quốc - quốc gia không trực tiếp tham gia đàm phán nhưng là nước tiêu thụ dầu lớn thứ hai thế giới.

Khi chiến sự Trung Đông làm gián đoạn hơn 11 triệu thùng dầu mỗi ngày, Trung Quốc đã giảm nhập khẩu, tận dụng lượng dự trữ lớn và tăng cường sử dụng năng lượng sạch nhằm hạn chế tác động đến thị trường nội địa.

Nhờ các biện pháp này, giá dầu thế giới không tăng mạnh như nhiều dự báo trước đó. Dù lượng dầu bị gián đoạn đã vượt 1 tỷ thùng, giá dầu gần đây vẫn duy trì ổn định.

Giá dầu Brent sáng 24/6 quanh mức 76 USD/thùng, trong khi dầu WTI ở mức 72 USD/thùng. Trước chiến sự, dầu Brent dao động khoảng 70 USD/thùng và từng vượt 120 USD/thùng vào đầu tháng 5.

Ông Daan Walter, Giám đốc hãng tư vấn năng lượng Ember, cho rằng Trung Quốc đã tạo ra một "bộ đệm" quan trọng cho phần còn lại của châu Á, qua đó giảm áp lực đối với kinh tế toàn cầu.

Theo báo cáo của Ngân hàng Societe Generale, dù xung đột hiện nay ảnh hưởng tới khoảng 14% nguồn cung dầu toàn cầu, giá dầu vẫn không tăng mạnh như cuộc khủng hoảng dầu mỏ năm 1973. Ngân hàng này nhận định Trung Quốc chính là "bàn tay vô hình đang tái cân bằng thị trường".

Các chuyên gia cho rằng Trung Quốc có thể giảm nhập khẩu khoảng 3 triệu thùng dầu mỗi ngày, tương đương gần toàn bộ nhu cầu dầu của Nhật Bản.

Theo ông Janiv Shah, Phó Chủ tịch phụ trách thị trường dầu tại Rystad Energy, Trung Quốc đã tăng tích trữ dầu giá rẻ từ Nga và Iran trước khi chiến sự bùng phát. Hiện nước này sở hữu hơn 1 tỷ thùng dầu trong kho dự trữ thương mại và chiến lược.

"Trung Quốc từng tạo ra giá sàn cho dầu thô. Nhưng năm nay, họ đang tạo ra giá trần", ông Shah nhận định.

Bên cạnh đó, Bắc Kinh cũng hạn chế xuất khẩu xăng và diesel nhằm bảo đảm nguồn cung trong nước, khiến các nhà máy lọc dầu giảm nhu cầu mua thêm dầu thô.

Một yếu tố khác là sự phát triển mạnh của xe điện. Hiện khoảng 50% lượng xe du lịch mới bán ra tại Trung Quốc là xe năng lượng mới. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), xe điện đã giúp nước này giảm tiêu thụ khoảng 1 triệu thùng dầu mỗi ngày trong năm ngoái.

Theo ông David Fishman, chuyên gia năng lượng của Lantau Group, quá trình điện khí hóa đang trở thành "van xả áp" cho thị trường dầu toàn cầu, dù khả năng hấp thụ cú sốc nguồn cung của Trung Quốc không phải là vô hạn.

IEA hiện cảnh báo việc khôi phục hoàn toàn hoạt động tại eo biển Hormuz có thể khiến thị trường dầu dư cung vào năm 2027. Cơ quan này dự báo nguồn cung sẽ tăng thêm 8 triệu thùng/ngày, trong khi nhu cầu chỉ tăng khoảng 2 triệu thùng/ngày.

Nếu tuyến vận tải quan trọng này sớm hoạt động bình thường, khoảng 100 triệu thùng dầu đang bị mắc kẹt có thể quay trở lại thị trường. Iran cũng được dự báo sẽ gia tăng sản lượng, đặc biệt trong bối cảnh Mỹ tạm thời nới lỏng một số biện pháp trừng phạt.

Nhiều chuyên gia cho rằng trong bối cảnh các quốc gia đã hoàn tất kế hoạch nhập khẩu dầu cho mùa hè, Trung Quốc có thể tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc hấp thụ nguồn cung dư thừa.

Ông David Fishman nhận định nếu giá dầu giảm, Trung Quốc có thể quay trở lại mua tích trữ. Trong khi đó, bà Muyu Xu, nhà nghiên cứu dầu thô tại Kpler, cho rằng thị trường dầu hiện đã thay đổi đáng kể so với vài tháng trước.

Sự gia tăng của xe điện, năng lượng tái tạo và chiến lược dự trữ linh hoạt của Trung Quốc đang khiến nước này trở thành nhân tố có ảnh hưởng lớn hơn đối với thị trường dầu toàn cầu, đặc biệt trong giai đoạn hậu khủng hoảng tại Trung Đông.