Trung Quốc tung ra số robot nhân hình gấp 3 lần Mỹ, Jensen Huang của Nvidia thừa nhận thế giới sẽ phụ thuộc gã khổng lồ Châu Á

Trung Quốc đang tăng tốc phát triển robot nhân hình, đồng thời mở rộng vai trò trong chuỗi cung ứng các linh kiện then chốt. Xu hướng này được phản ánh qua việc Nvidia giới thiệu một phiên bản robot nhân hình của Olaf (nhân vật người tuyết trong phim Frozen), trong đó hệ thống AI được nghiên cứu và lập trình bởi Nvidia và Google. Tuy nhiên, khả năng robot đi lại ổn định và hạn chế rung lắc phụ thuộc vào các linh kiện quan trọng từ Unitree, công ty robot Trung Quốc nắm công nghệ di chuyển cho phần cổ và chân của nhân vật.

Trung Quốc siết vai trò trong chuỗi cung ứng robot nhân hình

Các công ty Trung Quốc đang củng cố “đế chế” của mình trong hệ sinh thái robot nhân hình, lĩnh vực được các lãnh đạo công nghệ lớn như Jensen Huang và Elon Musk đánh giá là xu hướng quan trọng tiếp theo. Trong khi Mỹ vẫn giữ lợi thế về chip AI tiên tiến, Trung Quốc tập trung mở rộng năng lực sản xuất và cung ứng các thành phần cốt lõi cho robot.

Jensen Huang thừa nhận trong một podcast vào tháng 3 rằng ngành công nghiệp robot nhân hình sẽ phụ thuộc nhiều vào chuỗi cung ứng các linh kiện. Trung Quốc hiện dẫn đầu về nhiều nhóm công nghệ và linh kiện lõi như bán dẫn, động cơ truyền động, vật liệu đất hiếm và nam châm hiệu suất cao.

Động lực cạnh tranh trong chuỗi cung ứng

Theo Wall Street Journal, Tesla đang thành lập một đội ngũ ở Trung Quốc để làm việc với các nhà cung cấp cho dự án Optimus. Nhân viên Tesla được cho là thường xuyên tới thăm các nhà sản xuất cảm biến, động cơ và các linh kiện khác nhằm chuẩn bị cho sản xuất hàng loạt Optimus. Elon Musk từng dự đoán vào tháng 11 rằng Optimus có thể trở thành “sản phẩm lớn nhất mọi thời đại”.

Một nhà sản xuất ốc vít tại Trung Quốc cho biết mức độ cạnh tranh để đáp ứng yêu cầu của Tesla rất gay gắt: thiết kế phải nhỏ hơn, bền hơn 25% nhưng giá rẻ hơn 25% so với các nhà cung cấp châu Âu. Vị quản lý tiếp thị này cho rằng khi khoảng cách về chất lượng được san bằng, cấu trúc chi phí sẽ trở thành lợi thế khó bị vượt qua.

Quy mô thị trường và lợi thế sản xuất của các hãng Trung Quốc

Trung Quốc cũng coi chuỗi cung ứng robot là quân bài chiến lược. Nước này đã đưa “AI hiện thân” vào danh sách sáu ngành công nghiệp tương lai dẫn dắt nền kinh tế trong nửa thập kỷ tới. Năm 2023, Trung Quốc triển khai chiến lược xây dựng chuỗi cung ứng nội địa cho robot nhân hình đến năm 2027, nhằm giảm tác động từ bên ngoài và hạn chế sự lệ thuộc vào Nhật Bản hay Đức. Đến tháng 2, Bắc Kinh ban hành bộ tiêu chuẩn quốc gia đầu tiên cho robot, bao trùm từ công nghệ lõi đến vỏ.

Về tốc độ phát triển sản phẩm, theo Morgan Stanley, năm ngoái các công ty Trung Quốc tung ra tới 28 mẫu robot nhân hình, cao gần ba lần so với các đối thủ Mỹ. Các hãng robot Trung Quốc cũng được hỗ trợ bởi trợ cấp của chính phủ và mức độ quan tâm của công chúng thông qua các chương trình truyền hình.

Unitree, một trong những công ty robot và linh kiện của Trung Quốc, được nêu là đang nhắm tới IPO 610 triệu USD tại Thượng Hải trong năm nay. Công ty cho biết đã xuất xưởng hơn 5.500 robot nhân hình vào năm 2025. Trong hồ sơ IPO, Unitree cho rằng sản xuất quy mô lớn giúp tạo lợi thế đàm phán với nhà cung cấp và tạo ra lợi thế chi phí khó bị phá vỡ. Morgan Stanley ước tính chuỗi cung ứng của Trung Quốc có thể giảm chi phí sản xuất robot xuống còn 1/3. TrendForce cũng cho biết các bộ phận điều khiển chuyển động, chiếm tới 55% giá trị của một cỗ máy, nằm trong tầm tay của thị trường Trung Quốc.

Canh bạc của Tesla và mức độ phụ thuộc vào linh kiện Trung Quốc

Dù Mỹ vẫn nắm quyền ở các chip Nvidia và các thuật toán AI cấp cao, các nhà cung cấp Trung Quốc đang tìm cách tiếp cận sâu hơn vào vai trò cung ứng linh kiện. Các gian hàng linh kiện Trung Quốc được cho là xuất hiện dày đặc tại nhiều hội chợ robot trên toàn cầu, trong đó các tên tuổi như UBTech và Unitree tìm đại lý quốc tế để mở rộng tiếp cận khách hàng.

Tại một sự kiện ở Nhà Trắng, đệ nhất phu nhân Melania Trump được cho là đi cùng Figure 03, một robot nhân hình từ Silicon Valley. Dù robot được giới thiệu là “được chế tạo tại Hoa Kỳ”, các chuyên gia HSBC nhận định Figure AI đã phải sử dụng các nhà cung cấp Trung Quốc cho toàn bộ hệ thống khớp nối, cảm biến và động cơ.

Về phía Tesla, nỗ lực tự chủ linh kiện được mô tả là nhằm kiểm soát toàn diện thiết kế. Tuy nhiên, theo nội dung được dẫn, Tesla vẫn quay lại các nhà cung cấp Trung Quốc vì đây là nơi có thể cung cấp linh kiện tùy chỉnh với mức giá rất cạnh tranh. Sự phụ thuộc này cũng được nhắc tới khi Tesla buộc phải cắt giảm nam châm đất hiếm trong Optimus sau khi Bắc Kinh siết chặt lệnh xuất khẩu.

Musk vẫn đặt cược vào kế hoạch sản xuất hàng triệu chiếc Optimus vào cuối năm 2026. Trong năm nay, Tesla được cho là đã đặt hàng lượng linh kiện lớn từ Trung Quốc, bao gồm cảm biến và động cơ không lõi—những bộ phận được mô tả là xương sống tinh vi để mô phỏng con người.

Để né tránh thuế quan của Mỹ, một số nhà cung cấp Trung Quốc được cho là chuyển nhà máy sang Thái Lan và các nước Đông Nam Á nhằm kịp đáp ứng cho Tesla. Dù một số linh kiện Trung Quốc bị đánh giá nhanh hỏng hơn so với hàng Nhật, khoảng cách này được cho là đang được san lấp nhờ mức giá rẻ.

Nguồn: Wall Street Journal.