Từ ngày 1/7, nhiều quy định mới liên quan đến giao thông đường bộ chính thức được áp dụng theo các luật, nghị định và thông tư mới ban hành. Đáng chú ý là việc bỏ giới hạn thời gian lái xe tối đa 10 giờ mỗi ngày, thay đổi cách quản lý xe bán tải, bỏ phần thi mô phỏng khi sát hạch giấy phép lái xe và bổ sung nhiều yêu cầu an toàn mới.
Các điều chỉnh lần này nằm trong Luật số 118/2025 sửa đổi, bổ sung 10 luật về an ninh, trật tự, cùng một số nghị định và thông tư liên quan, với mục tiêu hoàn thiện hệ thống pháp luật giao thông, tăng tính linh hoạt trong vận tải nhưng vẫn đảm bảo an toàn và siết chặt quản lý rủi ro.
Theo quy định mới áp dụng từ 1/7, giới hạn thời gian lái xe không còn tính theo tổng số giờ trong ngày mà chuyển sang kiểm soát theo thời gian lái liên tục.
Cụ thể, tài xế ôtô kinh doanh vận tải và vận tải nội bộ không được lái xe liên tục quá 4 giờ, trừ trường hợp bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan. Thời gian làm việc trong ngày và trong tuần sẽ được thực hiện theo Bộ luật Lao động.
Việc thay đổi này được đánh giá giúp doanh nghiệp vận tải linh hoạt hơn trong tổ chức lịch trình, đặc biệt với các chuyến đường dài, đồng thời vẫn duy trì yêu cầu nghỉ ngơi bắt buộc sau mỗi chu kỳ lái xe nhằm giảm nguy cơ mất an toàn giao thông.
Một quy định đáng chú ý khác là từ 1/7, xe ôtô kinh doanh vận tải chở người từ 8 chỗ trở lên (không bao gồm ghế lái) bắt buộc phải lắp thiết bị ghi hình khoang hành khách, bên cạnh camera giám sát hành trình và camera người lái đã áp dụng trước đó.
Hệ thống thiết bị phải ghi nhận toàn bộ khoang hành khách và khu vực cửa lên xuống, phục vụ công tác quản lý vận tải, đảm bảo an ninh trật tự và hỗ trợ xử lý vi phạm hoặc tranh chấp khi cần thiết.
Luật cũng nghiêm cấm các hành vi làm sai lệch, gián đoạn hoặc hủy hoại dữ liệu từ thiết bị ghi hình này.
Theo Nghị định 166/2024, việc lắp đặt một số phụ kiện chính hãng sẽ không bị xem là cải tạo phương tiện nếu đáp ứng điều kiện không làm thay đổi kết cấu, hệ thống an toàn hoặc thông số kỹ thuật của xe.
Quy định này cho phép chủ xe lắp thêm các phụ kiện do nhà sản xuất hoặc nhà phân phối cung cấp như bậc bước chân, giá nóc, cản bảo vệ, ốp trang trí mà không phải thực hiện thủ tục cải tạo.
Theo Nghị định số 241/2026, từ 1/7, xe bán tải có khối lượng chuyên chở dưới 950 kg và không quá 5 chỗ ngồi được phép lưu thông như ôtô con trong tổ chức giao thông.
Điều này có nghĩa các phương tiện đáp ứng điều kiện sẽ được áp dụng quy định tương tự ôtô con trên một số tuyến đường hoặc khung giờ trước đây hạn chế xe tải.
Tuy nhiên, các quy định liên quan đến đăng kiểm, tải trọng, niên hạn sử dụng và nghĩa vụ tài chính vẫn giữ nguyên theo quy định hiện hành.
Theo Thông tư mới của Bộ Công an thay thế Thông tư 12/2025, từ 1/7, thí sinh thi bằng lái ôtô không còn phải thực hiện phần thi mô phỏng tình huống giao thông trên máy tính.
Kỳ sát hạch hiện gồm ba phần: lý thuyết, thực hành trong hình và lái xe trên đường. Việc bỏ phần mô phỏng được cho là giúp đơn giản hóa quy trình, giảm áp lực cho thí sinh và rút ngắn thời gian tổ chức thi.
Từ 1/7, quy định mới yêu cầu trẻ em dưới 10 tuổi và có chiều cao dưới 1,35 m khi ngồi trên ôtô phải sử dụng thiết bị an toàn phù hợp như ghế trẻ em, đệm nâng hoặc dây đai chuyên dụng.
Trẻ em cũng không được ngồi cùng hàng ghế với người lái, trừ trường hợp xe chỉ có một hàng ghế.
Quy định này không áp dụng đối với xe ôtô kinh doanh vận tải hành khách.
Về xử phạt, theo Nghị định 238/2026 sửa đổi Nghị định 168/2024, từ ngày 15/8 sẽ áp dụng mức phạt cảnh cáo thay vì phạt tiền đối với hành vi vi phạm. Trong giai đoạn từ 1/7 đến trước 15/8, lực lượng chức năng chủ yếu tuyên truyền, nhắc nhở để người dân làm quen với quy định mới.
Những thay đổi đồng loạt từ 1/7 cho thấy xu hướng điều chỉnh chính sách giao thông theo hướng cân bằng giữa giảm thủ tục hành chính và tăng kiểm soát an toàn.
Việc chuyển từ giới hạn giờ làm việc cố định sang kiểm soát thời gian lái liên tục, cùng với tăng cường giám sát bằng camera và thiết bị ghi hình, phản ánh cách tiếp cận mới dựa nhiều hơn vào công nghệ và dữ liệu.
Ở góc độ thị trường vận tải, các quy định mới có thể giúp doanh nghiệp tối ưu hóa lịch trình và chi phí vận hành, đặc biệt trong vận tải đường dài. Tuy nhiên, điều này cũng kéo theo yêu cầu cao hơn về quản lý nội bộ và tuân thủ quy trình nghỉ ngơi của tài xế.
Đối với người dùng cá nhân, việc xe bán tải được coi như ôtô con trong tổ chức giao thông và yêu cầu an toàn cho trẻ em cho thấy xu hướng siết tiêu chuẩn an toàn đối với người tham gia giao thông, đồng thời vẫn tạo thuận lợi cho việc sử dụng phương tiện trong đời sống hàng ngày.
Nhìn tổng thể, hệ thống quy định mới đang hướng tới một mô hình quản lý giao thông hiện đại hơn, trong đó công nghệ, dữ liệu và tiêu chuẩn an toàn đóng vai trò trung tâm, thay cho cách quản lý thuần túy hành chính trước đây.
