Vai trò của Tether ở Venezuela và Iran cho thấy tính hai mặt của stablecoins

Gần đây, bất ổn ở Venezuela và Iran một lần nữa đưa ánh đèn vào tính hai mặt của stablecoins, khi các tài sản được hỗ trợ bằng đồng USD như Tether vừa là cứu cánh cho người dân đang gặp khó khăn vừa là công cụ cho các đối tượng bị đưa vào danh sách đen để né tránh các biện pháp trừng phạt. Cả Venezuela và Iran đã có những câu chuyện nổi lên đầu năm 2026 giữa bối cảnh bất ổn chính trị và bất ổn xã hội. Với cả hai nước đối mặt với một loạt biện pháp trừng phạt, lạm phát, bất ổn chính trị và khủng hoảng chi phí sinh hoạt, tiền điện tử và stablecoins đã trở thành một phần quan trọng của hệ sinh thái. Khía cạnh phức tạp của stablecoins ở Iran Iran đã chứng kiến các cuộc biểu tình lan rộng khắp nước trong hai tuần qua nhằm đáp trả điều kiện kinh tế ngày càng xấu đi và đồng rial đang tụt xuống mức thấp kỷ lục so với đồng USD. Tình hình đã leo thang từ các cuộc biểu tình địa phương đến các cuộc biểu tình trên khắp Iran, với hàng ngàn người bị bắt và hàng trăm người bị thiệt mạng. Giữa bối cảnh này, chính phủ Iran cũng đã cắt kết nối Internet nội địa vào thứ Năm. Tiền điện tử và stablecoins đã trở thành công cụ quan trọng cho người dân ở Iran, khi đồng rial đã giảm giá trong nhiều thập kỷ so với đồng USD. Tether dựa trên Tron (USDT) được cho là tài sản được sử dụng nhiều nhất tại nước này, người dân dùng nó để hedging lạm phát và rủi ro hệ thống. Sự chấp nhận rộng rãi hơn đã bị ảnh hưởng vào năm 2025, tuy nhiên, do vụ hack vào sàn giao dịch lớn nhất của nước này và số lượng blacklist của Tether đáng kể. Trong khi đó, chính phủ cũng đặt giới hạn hàng năm đối với stablecoins vào cuối tháng 9, cho phép công dân nắm giữ tối đa 10.000 USD và mua tối đa 5.000 USD mỗi người. Nhưng stablecoins cũng đã được dùng bởi các thực thể bị trừng phạt. Một báo cáo từ công ty phân tích blockchain TRM Labs vào thứ Sáu cho thấy kể từ năm 2023, Quân đoàn Phòng thủ Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã di chuyển hơn 1 tỷ USD stablecoins thông qua hai công ty “UK-based front companies” gọi là Zedcex và Zedxion. Báo cáo cho biết mặc dù hai công ty này công khai tự giới thiệu là các công ty riêng lẻ, chúng đã hoạt động cùng nhau “như một cơ sở hạ tầng tài chính cho IRGC.” “Trên thực tế, họ vận hành như một doanh nghiệp đơn lẻ được nhúng trong một hệ sinh thái né tránh trừng phạt của Iran, di chuyển giá trị qua biên giới, tiền tệ và khu vực pháp lý nhân danh một trong những tổ chức quân sự bị trừng phạt nặng nhất thế giới,” TRM Labs cho biết. “Nòng cốt của mạng lưới này là Babak Zanjani, một nhà tài trợ né tránh trừng phạt của Iran từ lâu, người trước đây bị trừng phạt vì rửa tiền hàng tỷ USD từ dầu mỏ nhân danh các tổ chức của chế độ, bao gồm IRGC,” TRM Labs nói thêm. Venezuela gắn bó chặt chẽ với USDT Tương tự người dân Iran, người dân Venezuela cũng đã chấp nhận USDT để bảo vệ bản thân trước sự bất ổn kinh tế, khi đồng bolivar Venezuela đã bị lao dốc trong thập kỷ vừa qua. Thông tin liên quan: Lạm phát tiền fiat thúc đẩy việc sử dụng tiền điện tử trên toàn cầu Một thiếu niềm tin trầm trọng vào ngân hàng được cho là đã khiến USDT được sử dụng rộng rãi đến mức người dân hàng ngày dùng tài sản này để chi trả cho mọi loại dịch vụ, thay vì mở ví tiền điện tử và dùng tài khoản ngân hàng. “Nó là cách bạn trả cho người làm công của bạn và cách bạn trả cho lượt cắt tóc của bạn. Bạn có thể dùng tether cơ bản cho hầu hết mọi việc,” ông Mauricio Di Bartolomeo, doanh nhân tiền điện tử người Venezuela 71 tuổi, nói với Wall Street Journal vào thứ Bảy và bổ sung: > “Việc chấp nhận stablecoin đã đi quá xa ở Venezuela đến mức ngay cả khi không có các thị trường được quản lý nơi bạn có thể mua và bán chúng, người dân vẫn chọn stablecoins thay vì dùng ngân hàng địa phương.” WSJ cũng nhấn mạnh rằng USDT được công ty dầu khí quốc doanh Venezuela sử dụng rất nhiều. Công ty này được cho là bắt buộc thanh toán trực tiếp bằng stablecoin để tránh các biện pháp trừng phạt được áp đặt từ năm 2020. Công ty được cho là chấp nhận 80% doanh thu dầu mỏ của mình bằng Tether và thường xuyên dùng tài sản để thanh toán các giao dịch đến và đi. Tether dùng danh sách đen để chống né trừng phạt Báo cáo WSJ cho biết Tether đã hợp tác với chính phủ Mỹ để đưa “vài chục ví tiền” liên quan đến giao dịch dầu mỏ nội địa vào danh sách đen. Theo dữ liệu được tổng hợp trong một báo cáo ngày 5 tháng 12 từ AMLBot, Tether đã liệt vào danh sách đen khoảng 3,3 tỷ USD quỹ từ năm 2023 đến cuối năm 2025, trong đó 1,75 tỷ USD bị đóng băng bởi USDT dựa trên Tron. Cuối tuần qua, công ty được cho là đã bổ sung vào con số này bằng cách đóng băng 182 triệu USD USDT dựa trên Tron trên năm ví; tuy nhiên, việc này chưa được xác nhận liên quan đến Venezuela hoặc Iran. Cointelegraph đã liên hệ với Tether để bình luận.