Việt Nam: Xuất khẩu thủy sản trong 4 tháng đầu năm 2026 gần 4 tỷ USD, tăng trên 14% so với cùng kỳ

4 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu thủy sản ước đạt gần 4 tỷ USD, tăng trên 14% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, xuất khẩu rau quả cũng ghi nhận mức tăng đáng kể, với kim ngạch 4 tháng đầu năm đạt hơn 2,6 tỷ USD, tăng khoảng 22% so với cùng kỳ.

Xuất khẩu thủy sản: tăng trưởng trong 4 tháng đầu năm

Ông Nguyễn Hoài Nam, Tổng thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), cho biết trong 4 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu thủy sản ước đạt gần 4 tỷ USD, tăng hơn 14% so với cùng kỳ năm 2025. Nếu duy trì tốc độ tăng trưởng hiện nay và tháo gỡ hiệu quả các khó khăn phát sinh, kim ngạch xuất khẩu thủy sản cả năm có thể tăng thêm khoảng 1 tỷ USD so với mức 11,3 tỷ USD năm 2025.

Theo VASEP, nhiều nhóm hàng thủy sản ghi nhận tăng trưởng tích cực, dù có phân hóa giữa các mặt hàng. Trong đó, cá tra giảm khoảng 6%, trong khi nhiều sản phẩm khác tiếp tục duy trì đà tăng.

Diễn biến theo thị trường

Về thị trường, Trung Quốc tiếp tục là điểm sáng. Chỉ trong 4 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu sang Trung Quốc và Hong Kong đạt trên 1 tỷ USD, tăng mạnh so với cùng kỳ.

Ngược lại, xuất khẩu sang Hoa Kỳ giảm khoảng 6% do tác động từ các chính sách thương mại và các vụ việc điều tra liên quan đến trợ cấp, lao động và chống phá giá.

Rào cản kỹ thuật và chi phí tuân thủ

Ông Nam cho biết thời gian gần đây, nhiều thị trường lớn như Hoa Kỳ và châu Âu liên tục cập nhật quy định liên quan đến nhập khẩu thủy sản, yêu cầu doanh nghiệp điều chỉnh để đáp ứng tiêu chuẩn mới.

Đối với thị trường châu Âu, các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, bảo vệ môi trường và trách nhiệm xã hội ngày càng khắt khe. Việc duy trì thẻ vàng đối với thủy sản khai thác tiếp tục tạo áp lực lớn cho doanh nghiệp trong quá trình xuất khẩu.

Bên cạnh rào cản từ thị trường quốc tế, doanh nghiệp trong nước cũng chịu áp lực gia tăng về chi phí tuân thủ. Nhiều doanh nghiệp phản ánh việc phải đầu tư đồng thời hệ thống xử lý môi trường riêng và kết nối với hệ thống xử lý tập trung tại khu công nghiệp, làm tăng đáng kể chi phí sản xuất.

Để duy trì tăng trưởng xuất khẩu bền vững, VASEP cho rằng cần tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, giảm chi phí tuân thủ và tăng cường đối thoại giữa cơ quan quản lý với cộng đồng doanh nghiệp nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn, cập nhật các yêu cầu mới từ thị trường nhập khẩu.

Xuất khẩu rau quả: kim ngạch tăng mạnh

Song song với thủy sản, ngành rau quả ghi nhận tín hiệu tích cực. Ông Đinh Cao Khuê, Phó Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam, cho biết trong 4 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu rau quả đạt hơn 2,6 tỷ USD, tăng khoảng 22% so với cùng kỳ.

Theo dự báo của Hiệp hội Rau quả Việt Nam, nếu duy trì đà tăng trưởng hiện nay, xuất khẩu rau quả cả năm có thể đạt khoảng 9,5 tỷ USD, tăng gần 1 tỷ USD so với năm 2025.

Cơ cấu mặt hàng và điểm nhấn sầu riêng

Trong cơ cấu mặt hàng, trái cây tiếp tục giữ vai trò chủ lực. Đáng chú ý, sầu riêng ghi nhận mức tăng trưởng khoảng 170% nhờ nhu cầu thị trường thuận lợi và việc mở rộng xuất khẩu sang nhiều thị trường mới.

Điểm nghẽn về xuất khẩu tươi và nhu cầu nâng giá trị gia tăng

Ông Đinh Cao Khuê cho rằng dư địa thị trường cho ngành rau quả vẫn còn lớn nếu bảo đảm tốt chất lượng sản phẩm và đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật của nước nhập khẩu. Đồng thời, việc cải thiện giống cây trồng trong nước đã góp phần nâng cao năng suất và khả năng thích ứng với điều kiện khí hậu.

Tuy nhiên, tỷ lệ xuất khẩu dưới dạng tươi hiện vẫn chiếm khoảng 80%, cho thấy công nghiệp chế biến còn hạn chế. Đây được xem là điểm nghẽn cần sớm khắc phục nhằm nâng cao giá trị gia tăng, giảm phụ thuộc vào xuất khẩu tươi và tăng khả năng chống chịu trước biến động thị trường.

Khuyến nghị để duy trì tăng trưởng

Theo các hiệp hội ngành hàng, để duy trì đà tăng trưởng trong thời gian tới, cần tiếp tục hoàn thiện chuỗi sản xuất – chế biến – tiêu thụ, đẩy mạnh liên kết vùng nguyên liệu và tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, đặc biệt trong lĩnh vực giống cây trồng và chế biến sâu.

Nền tảng năm 2025 và mục tiêu năm 2026

Năm 2025, xuất khẩu thủy sản đạt khoảng 11,3 tỷ USD, trong khi rau quả đạt khoảng 8,56 tỷ USD, tạo nền tảng quan trọng cho mục tiêu tăng trưởng năm 2026.

Ngành nông nghiệp đặt mục tiêu tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản năm 2026 đạt khoảng 73-74 tỷ USD, với các thị trường trọng điểm tiếp tục là Trung Quốc, Hoa Kỳ và EU.