Theo quy hoạch vừa được phê duyệt, Bắc Ninh được định hướng phát triển trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, đồng thời hình thành trung tâm công nghiệp điện tử, bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI) hàng đầu cả nước và khu vực. Quy hoạch cũng đặt mục tiêu xây dựng địa phương thành cực tăng trưởng quan trọng của vùng Thủ đô và vùng Đồng bằng sông Hồng.
Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc vừa ký quyết định phê duyệt Nhiệm vụ Quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075.
Theo quyết định, quy hoạch nhằm cụ thể hóa mục tiêu xây dựng Bắc Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương theo mô hình đô thị xanh, thông minh, hiện đại, văn minh và phát triển bền vững.
Một trong những định hướng trọng tâm là phát triển kinh tế dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, coi đây là động lực tăng trưởng chủ yếu trong giai đoạn tới. Bắc Ninh sẽ tổ chức không gian phát triển công nghiệp theo hướng hiện đại, công nghệ cao, tăng cường tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.
Đáng chú ý, địa phương được định hướng trở thành trung tâm công nghiệp điện tử với trọng tâm là công nghiệp bán dẫn, sản xuất vi mạch và trí tuệ nhân tạo (AI), hướng tới vị thế hàng đầu tại Việt Nam và trong khu vực.
Song song với phát triển công nghiệp công nghệ cao, quy hoạch cũng đặt mục tiêu xây dựng hệ thống đô thị - nông thôn đồng bộ, hoàn thiện hạ tầng giao thông đường bộ, đường sắt, đường thủy, hàng không và hạ tầng đô thị thông minh, tăng cường kết nối với các trung tâm kinh tế lớn và mạng lưới logistics đa phương thức.
Bắc Ninh cũng sẽ đầu tư phát triển đồng bộ hạ tầng xã hội nhằm nâng cao chất lượng sống của người dân, đồng thời bảo đảm quốc phòng, an ninh và trật tự an toàn xã hội.
Theo định hướng phát triển, Bắc Ninh sẽ trở thành đô thị loại I, thành phố trực thuộc Trung ương, giữ vai trò cực tăng trưởng quan trọng của vùng Thủ đô Hà Nội và vùng Đồng bằng sông Hồng. Địa phương đồng thời được xác định là đầu mối giao thông, trung tâm logistics đa phương thức, trung tâm công nghiệp công nghệ cao cũng như trung tâm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của quốc gia và khu vực.
Bên cạnh mục tiêu phát triển kinh tế, quy hoạch cũng nhấn mạnh việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử. Bắc Ninh được định hướng trở thành đô thị văn hóa tiêu biểu của vùng Đồng bằng Bắc Bộ trên cơ sở kết hợp hài hòa giữa bảo tồn di sản văn hóa vật thể, phi vật thể với hệ sinh thái tự nhiên, đồng thời giữ vai trò cửa ngõ phía Đông Bắc của Thủ đô Hà Nội về quốc phòng và an ninh.
Về quy mô phát triển, đến năm 2040, toàn đô thị dự kiến có khoảng 7-8 triệu người, trong đó dân số thường trú đạt khoảng 6,5-7 triệu người. Đến năm 2050, quy mô dân số được dự báo tăng lên khoảng 8-9 triệu người, với dân số thường trú khoảng 7-7,5 triệu người. Tầm nhìn đến năm 2075, đô thị có khả năng đáp ứng quy mô trên 10 triệu người.
Diện tích đất xây dựng đô thị và nông thôn dự kiến đạt khoảng 170.000-200.000ha vào năm 2040 và tăng lên khoảng 200.000-240.000ha vào năm 2050.
Theo quy hoạch, Bắc Ninh sẽ xác định và phát triển các khu chức năng trọng điểm, bao gồm trung tâm hành chính cấp toàn đô thị, các trung tâm đào tạo, y tế, văn hóa, thể thao và đổi mới sáng tạo. Đồng thời, địa phương sẽ phát triển các trung tâm logistics hiện đại, cảng cạn (ICD) gắn với các đầu mối giao thông và Cảng hàng không quốc tế Gia Bình.
Địa phương cũng định hướng phát triển mạng lưới khu công nghiệp, khu công nghệ cao, trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D), các khu sản xuất điện tử, bán dẫn và trí tuệ nhân tạo. Cùng với đó là nghiên cứu hình thành khu đô thị hạt nhân và trung tâm phức hợp chính trị - hành chính - kinh tế mới nhằm điều phối phát triển, kết nối hạ tầng và các không gian kinh tế trọng điểm.
Ở lĩnh vực xã hội, quy hoạch đề ra mục tiêu đầu tư đồng bộ hệ thống y tế, giáo dục, văn hóa, thể dục thể thao và các thiết chế an sinh. Bắc Ninh cũng hướng tới xây dựng trung tâm y tế chuyên sâu của vùng, đồng thời mở rộng mạng lưới trợ giúp xã hội và chăm sóc người cao tuổi.
Đối với khu vực nông thôn, quy hoạch định hướng tổ chức không gian dân cư gắn với phát triển nông nghiệp tập trung, nông nghiệp công nghệ cao và các vùng sản xuất chuyên canh, góp phần bảo đảm sinh kế bền vững và gìn giữ bản sắc nông thôn.
Việc định hướng phát triển Bắc Ninh thành trung tâm bán dẫn, AI và đổi mới sáng tạo phản ánh xu hướng chuyển dịch sang mô hình tăng trưởng dựa trên công nghệ cao và giá trị gia tăng. Trong bối cảnh ngành công nghiệp bán dẫn và AI đang được nhiều quốc gia ưu tiên phát triển, quy hoạch này tạo nền tảng để địa phương tiếp tục thu hút các dự án đầu tư vào lĩnh vực công nghệ, nghiên cứu và phát triển.
Tuy nhiên, để hiện thực hóa các mục tiêu quy hoạch, quá trình triển khai sẽ cần gắn với việc phát triển đồng bộ hạ tầng giao thông, logistics, nguồn nhân lực chất lượng cao và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Nếu được triển khai theo đúng định hướng, Bắc Ninh có thể trở thành một trong những cực tăng trưởng mới của khu vực phía Bắc, đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng công nghệ cao của Việt Nam và khu vực.
