Tác phẩm Conversation d'élégantes au jardin (Cuộc trò chuyện của những quý cô trong vườn) sáng tác bởi danh họa Vũ Cao Đàm vừa được gõ búa ở mức 28,96 triệu HKD (tương đương 3,69 triệu USD, gần 96 tỷ đồng).
Kết quả này được ghi nhận tại phiên đấu giá Nghệ thuật Hiện đại và Đương đại của nhà Sotheby's Hong Kong vào tối 28/9 (tin do Heni đăng tải).
Mức giá thực tế vượt xa khoảng ước tính ban đầu là 8–19,6 triệu HKD. Với con số này, bức lụa của Vũ Cao Đàm trở thành tác phẩm có giá đấu giá cao nhất trong lịch sử hội họa Việt Nam, vượt qua kỷ lục 3,1 triệu USD do bức Chân dung cô Phương của Mai Trung Thứ lập năm 2021. Trước đó, kỷ lục cá nhân của Vũ Cao Đàm là bức Jeune femme agenouillée tenant son collier (Thiếu nữ quỳ gối cầm vòng cổ), bán được 420.900 USD tại Christie's Hong Kong hồi tháng 3/2025.
Kỹ thuật tạo hình và kích thước đặc biệt
Conversation d'élégantes au jardin ra đời năm 1939, thuộc giai đoạn đầu sự nghiệp của họa sĩ. Bức tranh có khổ rộng 85,6 x 114,5 cm. Khổ vải này vượt qua chiều ngang truyền thống khoảng 90 cm của các làng nghề lụa tơ tằm Việt Nam thời đó, cho thấy khả năng chất liệu đã được đặt riêng theo kỹ thuật phương Tây hoặc nhập khẩu từ nước ngoài.
Nội dung tranh tái hiện không gian một khu vườn với 5 người phụ nữ trong trang phục thanh lịch đang ngồi trò chuyện. Tác phẩm được tổ chức bố cục theo chiều ngang với nhiều nhân vật, khác với thói quen tập trung vào một đến hai nhân vật trong các sáng tác lụa trước đó của ông.
Nhà sử học nghệ thuật Jeanine Auboyer nhận xét kỹ thuật của Vũ Cao Đàm vẫn gắn với chất liệu truyền thống là lụa, trong đó ông chú trọng độ tinh tế của thớ vải và sự mềm mại của màu sắc. Cách xử lý hình thể và không gian trong tác phẩm cho thấy tư duy tạo hình phương Tây được đưa vào tranh lụa, tạo nên một ngôn ngữ khác với lối thể hiện truyền thống.
Tác phẩm ghi nhận một lịch sử lưu giữ rõ ràng: từng xuất hiện tại Cơ quan Kinh tế Đông Dương ở Paris năm 1939, sau đó nằm trong triển lãm Visions and Enchantment: Southeast Asian Paintings tại Bảo tàng Nghệ thuật Singapore năm 2000. Bức tranh từng thuộc bộ sưu tập của Philip Ng trước khi gõ búa tại Sotheby's Hong Kong vào năm 2008 và trong phiên đấu giá mới nhất này.
Dấu ấn cá nhân và ảnh hưởng phương Tây
Vũ Cao Đàm (1908–2000) tốt nghiệp Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương rồi sang Pháp năm 1931 để theo học tại Trường Louvre. Năm 1939, sau nhiều năm tiếp xúc với môi trường nghệ thuật châu Âu, ông sáng tác bức lụa này. Bố cục dàn hàng các nhân vật nữ giữa không gian thiên nhiên gợi mở tầm ảnh hưởng từ tư duy không gian của các họa sĩ Pháp như Claude Monet hay Pierre-Auguste Renoir, nhưng được ông diễn đạt lại qua chất liệu lụa và cảm quan riêng về người phụ nữ Việt Nam thành thị những năm 1930.
Sáng tác này cũng mang dấu ấn đời sống gia đình của tác giả. Bố cục 5 nhân vật gợi nhớ đến bức ảnh gia đình ông, nơi có người em gái Vũ Thị Thức. Mẹ và em gái là hai hình bóng tác động lớn đến cách ông khắc họa hình ảnh người phụ nữ.
Ngoài ra, bức tranh còn được xem là món quà ông dành tặng người vợ Renée Appriou sau một năm kết hôn. Michel Vu, con trai của danh họa, nhận định bức tranh thể hiện một hình ảnh lý tưởng về hạnh phúc và ví không gian trong tranh như “Vườn Địa Đàng”.
Nhiều tác phẩm Việt Nam ghi nhận giao dịch cao tại Sotheby's Hong Kong
Cùng nằm trong chuỗi sự kiện này, phiên đấu giá Modern Day Auction ngày 29/9 của Sotheby’s Hong Kong cũng chứng kiến 9 tác phẩm khác của các nghệ sĩ Việt Nam đạt mức giá chốt vượt dự báo ban đầu:
Bức Park (Công viên) của Trần Lưu Hậu đạt 2,816 triệu HKD (khoảng 9,12 tỷ đồng), gấp hơn 2,3 lần mức ước tính 600.000–1,2 triệu HKD.
Danh họa Lê Phổ đóng góp 4 tác phẩm có giao dịch thành công cao, bao gồm Vase avec tournesols (Bình hoa hướng dương) đạt 2,304 triệu HKD (khoảng 7,47 tỷ đồng); La Fleuriste (Người bán hoa) đạt 1,92 triệu HKD (khoảng 6,22 tỷ đồng); Les hortensias bleus (Những chùm cẩm tú cầu xanh) đạt 1,408 triệu HKD (khoảng 4,55 tỷ đồng, gấp 2,3 lần ước tính); và Maternité au bouquet (Mẹ và hoa) đạt 1,024 triệu HKD (khoảng 3,3 tỷ đồng).
Tác phẩm Angkor Wat Temple, Cambodia (Đền Angkor Wat, Campuchia) của Trần Bình Lộc chốt ở mức 1,92 triệu HKD (khoảng 6,22 tỷ đồng).
Một sáng tác khác của Vũ Cao Đàm là bức Maternité (Tình mẹ) đạt 896.000 HKD (khoảng 2,9 tỷ đồng).
Cuối cùng, hai bức tranh của Mai Trung Thứ gồm Quatre garçons, lecture (Bốn cậu bé đang đọc sách) và Récitation (Đọc bài) lần lượt đạt mức gõ búa 640.000 HKD (khoảng 2,07 tỷ đồng) và 576.000 HKD (khoảng 1,86 tỷ đồng).
