Các doanh nghiệp dầu khí ghi nhận 3 quý liên tiếp tăng trưởng lợi nhuận. Đáng chú ý, 11 doanh nghiệp ngành này đang nắm lượng tiền mặt tương đương 7 tỉ USD, trong bối cảnh chủ đề "thoái vốn nhà nước" đang đón nhận sự quan tâm trở lại của giới đầu tư.
Lợi nhuận doanh nghiệp dầu khí tăng trưởng 3 quý liên tiếp
Tổng lợi nhuận của 11 doanh nghiệp "dòng P" đạt 23.434 tỉ đồng trong quý 2-2026, tiếp tục nối dài chuỗi 3 quý liên tục gia tăng.
Tổng công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR) là doanh nghiệp có lợi nhuận trước thuế lớn nhất, gần 8.500 tỉ đồng. Xếp sau, lợi nhuận của Tổng công ty Khí Việt Nam (GAS) đạt 7.443 tỉ đồng, gần gấp đôi mức 3.754 tỉ đồng của quý trước. Trong khi đó, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (PLX) đảo chiều với lợi nhuận đạt 3.364 tỉ đồng.
Những con số này cho thấy diễn biến giá dầu trong nửa đầu năm 2026 đã góp phần tích cực vào kết quả kinh doanh của nhiều doanh nghiệp trong chuỗi dầu khí. Tuy nhiên, mức độ hưởng lợi giữa các doanh nghiệp không hoàn toàn giống nhau.
Trường hợp Tổng công ty Dầu Việt Nam (OIL) là ví dụ rõ nhất. Doanh nghiệp bất ngờ ghi nhận lần đầu tiên lỗ trong 10 quý trở lại đây. Mặc dù doanh thu quý 2 đạt mức cao nhất từ trước đến nay nhưng lãi gộp của OIL lại không đủ bù đắp chi phí.
Như vậy, giá dầu tăng không đồng nghĩa tất cả doanh nghiệp "dòng P" đều hưởng lợi. Khả năng chuyển hóa biến động giá dầu thành lợi nhuận vẫn phụ thuộc đáng kể vào mô hình kinh doanh và biên lợi nhuận của từng doanh nghiệp.
Gần 7 tỉ USD tiền mặt
Một động lực khác đang đóng góp vào lợi nhuận của nhóm là thu nhập tài chính. BSR, PLX, OIL và Tổng công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí (DPM) đều ghi nhận thu nhập tài chính tăng mạnh so với các quý trước.
Lượng tiền mặt lớn vừa tạo dư địa để các doanh nghiệp triển khai kế hoạch đầu tư mở rộng, vừa trở thành lợi thế trong bối cảnh lãi suất tăng trong nửa đầu năm 2026.
BSR là trường hợp đáng chú ý nhất. Trong nửa đầu năm 2026, doanh nghiệp ghi nhận hơn 1.000 tỉ đồng tiền lãi từ tiền gửi ngân hàng.
Theo thống kê của Index, số dư tiền gửi và đầu tư tài chính ngắn hạn của BSR đạt 53.776 tỉ đồng vào cuối quý 2-2026, lớn nhất trong các doanh nghiệp được thống kê.
Qua đó, BSR và DPM đang là những doanh nghiệp có tỉ trọng tiền và các khoản đầu tư tài chính ngắn hạn đạt trên 50% trong tổng tài sản.
PLX, BSR, GAS và biến số thoái vốn phía trước
Ngoài yếu tố về chu kỳ giá dầu và lãi suất, những thay đổi về điều kiện công ty đại chúng và cơ cấu sở hữu để đáp ứng các tiêu chuẩn mới của thị trường mới nổi cũng nhận được sự quan tâm của nhà đầu tư.
Hiện PLX đang cần bán hơn 23,28 triệu cổ phiếu quỹ để nâng tỉ lệ sở hữu của nhóm cổ đông nhỏ lên trên ngưỡng 10%, qua đó giúp PLX đáp ứng điều kiện về công ty đại chúng.
Tuy nhiên sau Quyết định 40-2026-QĐ-TTg được ban hành để tạo cơ sở cho hoạt động thoái vốn, Chứng khoán TCBS cho rằng việc nhà nước muốn giảm tỉ lệ sở hữu nhà nước tại PLX từ khoảng 75,9% về dưới 65% có thể trở thành tham chiếu cho cách áp dụng Quyết định 40.
Lưu ý về sóng "thoái vốn nhà nước" đang được quan tâm, vị này cho biết cần chú ý nhiều cột mốc quan trọng.
Đó là thời điểm phê duyệt kế hoạch 5 năm của từng cơ quan đại diện chủ sở hữu như Bộ Tài chính, SCIC, PVN, Viettel và UBND TP.HCM.
Thị trường cũng cần có cơ chế giảm giá khởi điểm trong các đợt đấu giá, với mức tối đa 10% mỗi lần và không quá 3 lần, cùng phương thức bán theo lô.
Bên cạnh đó, tiến độ đạt chuẩn công ty đại chúng của GAS, BSR, BCM và VGI sau văn bản UBCKNN ngày 24-2-2026 cũng cần được theo dõi. "Việc lựa chọn phát hành thêm hay điều chỉnh vốn Nhà nước có thể tạo ra những tác động khác nhau tới nguồn cung và giá cổ phiếu" báo cáo đánh giá về Quyết định 40-2026 của TCBS nêu.
