Nghị định số 255/2026/NĐ-CP quy định rõ nguyên tắc quản lý thuế, xác định các bên có quan hệ liên kết, phương pháp xác định giá giao dịch liên kết cũng như quyền, nghĩa vụ của người nộp thuế trong kê khai và lập hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết.
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 255/2026/NĐ-CP quy định về quản lý thuế đối với các giao dịch liên kết của doanh nghiệp có quan hệ liên kết.
Theo Nghị định, việc quản lý thuế đối với giao dịch liên kết được thực hiện trên cơ sở bảo đảm xác định đúng nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp theo nguyên tắc giao dịch độc lập, góp phần phòng ngừa hành vi chuyển giá, chống thất thu ngân sách nhà nước và tăng cường tính minh bạch trong hoạt động của doanh nghiệp.
Nghị định cũng quy định cụ thể phạm vi các giao dịch liên kết, bao gồm hoạt động mua, bán, trao đổi, thuê, cho thuê, vay, cho vay, chuyển giao tài sản hữu hình, tài sản vô hình, cung cấp dịch vụ, dịch vụ tài chính, bảo lãnh tài chính cũng như các thỏa thuận chia sẻ nguồn lực, vốn, lao động và chi phí giữa các bên có quan hệ liên kết. Riêng các giao dịch hàng hóa, dịch vụ thuộc diện Nhà nước định giá sẽ không thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị định.
Nghị định quy định việc xác định các bên có quan hệ liên kết được thực hiện theo khoản 17 Điều 4 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15.
Theo đó, các bên được xác định có quan hệ liên kết khi tồn tại quan hệ sở hữu, góp vốn hoặc quyền kiểm soát nhất định. Cụ thể, doanh nghiệp nắm giữ trực tiếp hoặc gián tiếp từ 25% vốn góp của doanh nghiệp khác; hai doanh nghiệp cùng chịu sự chi phối về vốn của một bên thứ ba; hoặc doanh nghiệp là cổ đông lớn nhất và nắm giữ từ 10% tổng số cổ phần của doanh nghiệp còn lại.
Ngoài ra, quan hệ liên kết còn được xác định trong trường hợp doanh nghiệp bảo lãnh hoặc cho doanh nghiệp khác vay vốn với quy mô đáp ứng các điều kiện theo quy định; doanh nghiệp có quyền chỉ định hoặc kiểm soát ban lãnh đạo, quyết định chính sách tài chính và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp khác; hoặc các doanh nghiệp cùng chịu sự điều hành, kiểm soát của một tổ chức hoặc cá nhân.
Nghị định cũng bổ sung các trường hợp liên kết thông qua quan hệ gia đình của cá nhân điều hành, quan hệ giữa trụ sở chính và cơ sở thường trú, các doanh nghiệp chịu sự kiểm soát của cùng một cá nhân hoặc các trường hợp doanh nghiệp có quyền quyết định thực tế đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp khác.
Đối với lĩnh vực ngân hàng, tổ chức tín dụng với công ty con, công ty kiểm soát hoặc công ty liên kết cũng được xác định là các bên có quan hệ liên kết theo quy định của Luật Các tổ chức tín dụng.
Bên cạnh đó, Nghị định cũng quy định một số trường hợp ngoại lệ đối với các tổ chức tín dụng hoặc tổ chức do Nhà nước sở hữu 100% vốn điều lệ có chức năng mua bán, xử lý nợ khi không tham gia điều hành, kiểm soát hoặc đầu tư vào doanh nghiệp vay vốn.
Nghị định quy định quyền của người nộp thuế trong kê khai, xác định giá giao dịch liên kết được thực hiện theo Luật Quản lý thuế.
Đồng thời, người nộp thuế có trách nhiệm kê khai và xác định giá giao dịch liên kết bảo đảm không làm giảm nghĩa vụ thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp tại Việt Nam; chứng minh việc phân tích, so sánh và lựa chọn phương pháp xác định giá giao dịch liên kết phù hợp.
Người nộp thuế phải kê khai đầy đủ thông tin về quan hệ liên kết và giao dịch liên kết theo các phụ lục ban hành kèm theo Nghị định, đồng thời nộp cùng hồ sơ quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp hằng năm.
Ngoài nghĩa vụ kê khai, doanh nghiệp còn phải lập, lưu giữ và cung cấp Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết theo quy định, bao gồm hồ sơ quốc gia, hồ sơ toàn cầu, báo cáo lợi nhuận liên quốc gia của công ty mẹ tối cao (nếu thuộc đối tượng áp dụng) cùng các tài liệu, chứng từ liên quan.
Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết phải được hoàn thành trước thời điểm nộp hồ sơ quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp và được lưu giữ để xuất trình khi cơ quan thuế yêu cầu.
Theo Nghị định, người nộp thuế chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính đầy đủ, trung thực và chính xác của toàn bộ thông tin, tài liệu trong hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết.
Đối với các công ty tư vấn, doanh nghiệp kiểm toán độc lập hoặc đại lý thuế được người nộp thuế ủy quyền lập hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết, Nghị định yêu cầu phải tuân thủ đầy đủ các quy định về quản lý thuế đối với doanh nghiệp có quan hệ liên kết và chịu trách nhiệm trước pháp luật đối với công việc thực hiện.
