Chỉ còn khoảng ba tuần nữa, ngày 21/9/2026 sẽ là mốc thời gian quyết định nâng hạng của FTSE Russell đối với thị trường chứng khoán Việt Nam có hiệu lực. Việc chuyển từ nhóm thị trường cận biên sang thị trường mới nổi thứ cấp là kết quả của quá trình điều chỉnh hạ tầng và chính sách kéo dài hơn 10 năm.
Sáng 8/10/2025, FTSE Russell công bố quyết định nâng hạng sau khi xác nhận Việt Nam đáp ứng đủ các tiêu chuẩn. Quyết định này kèm điều kiện đánh giá ở kỳ rà soát giữa kỳ vào tháng 3/2026. Tại đợt đánh giá đó, FTSE Russell xác nhận Việt Nam đạt yêu cầu nhờ việc đưa vào vận hành mô hình công ty chứng khoán toàn cầu theo Thông tư 08/2026/TT-BTC và cơ chế giao dịch không yêu cầu ký quỹ trước. Trên cơ sở này, Hội đồng Quản trị Chỉ số của FTSE Russell chốt lộ trình đưa cổ phiếu Việt Nam vào các rổ chỉ số toàn cầu từ ngày 21/9/2026.
Về quy tắc chỉ số, FTSE Russell đã điều chỉnh bộ FTSE Vietnam Index Series. Từ tháng 7/2026, chỉ số FTSE Vietnam 30 được chuyển ra khỏi nhóm chỉ số thị trường cận biên để nhập vào hệ thống FTSE Vietnam Index Series, đồng thời bổ sung các tiêu chí về khả năng đầu tư, tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng và thanh khoản.
Đến tháng 8/2026, FTSE Russell tiếp tục công bố phiên bản 4.0 của bộ quy tắc này. Cổ phiếu chưa thuộc chỉ số cần đạt thanh khoản tối thiểu 0,05% trong ít nhất 10/12 tháng gần nhất. Cổ phiếu mới chưa đủ một năm giao dịch cần có tối thiểu 20 phiên trước ngày chốt dữ liệu và đạt ngưỡng thanh khoản tương tự. Việc dùng trung vị và kéo dài thời gian đánh giá nhằm giảm ảnh hưởng từ các phiên giao dịch biến động lớn. Bên cạnh thanh khoản, tỷ lệ free-float và room ngoại tiếp tục là hai tiêu chí được sử dụng để đánh giá.
Giới phân tích cho rằng phiên bản 4.0 là bước điều chỉnh kỹ thuật nhằm phục vụ việc vận hành hệ thống. Dù vậy, thị trường vẫn có yếu tố cần lưu ý: một số cổ phiếu vốn hóa lớn hiện chiếm tỷ trọng cao trong rổ chỉ số của các quỹ ETF ngoại. Khi quy tắc mới áp trần tỷ trọng tối đa cho mỗi cổ phiếu, một số quỹ sẽ phải thực hiện tái cơ cấu danh mục.
Theo ước tính của các công ty chứng khoán trong nước, việc nâng hạng có thể mang lại dòng vốn ngoại ròng từ 6-8 tỷ USD, kịch bản cao có thể đạt hơn 10 tỷ USD từ các quỹ đầu tư chủ động và thụ động.
Một số dự báo khác tính toán riêng dòng vốn thụ động có thể đạt hơn 2,2 tỷ USD, giải ngân thành 4 đợt từ tháng 9/2026 đến tháng 9/2027. Đợt đầu tiên dự kiến đạt khoảng 221 triệu USD trong tháng 9/2026 và tăng dần ở các đợt sau. Hiện tỷ trọng của Việt Nam trong rổ FTSE Emerging All Cap đã tăng từ 0,34-0,35% lên 0,49-0,5%.
Kỳ rà soát vào tháng 3/2027 sẽ tiếp tục kiểm tra việc duy trì các tiêu chí về free-float, room ngoại và khả năng tiếp cận thị trường, làm cơ sở xác định tỷ trọng của Việt Nam trong các rổ chỉ số toàn cầu.
Theo mục tiêu đã đặt ra, Việt Nam hướng tới việc đáp ứng các tiêu chuẩn thị trường mới nổi của MSCI và thị trường mới nổi tiên tiến của FTSE Russell vào năm 2030.
