Những bất ổn liên quan đến CEO Jensen Huang tại Nvidia làm dấy lên lo ngại Mỹ có thể siết kiểm soát xuất khẩu công nghệ AI sang Trung Quốc, tạo thêm sức ép lên các nhà sản xuất chip và nhà cung cấp linh kiện trong chuỗi cung ứng AI toàn cầu.
Biến động Nvidia làm nóng lên cuộc cạnh tranh chip AI
Thị trường công nghệ toàn cầu ghi nhận những biến động đáng chú ý sau thông tin liên quan đến Jensen Huang, người đồng sáng lập và giữ vị trí CEO Nvidia trong 33 năm. Ngày 12/11, Nvidia thông báo ông Huang từ chức Chủ tịch điều hành (President), CEO và thành viên Hội đồng quản trị.
Thông tin thay đổi nhân sự xuất hiện sau khi hội đồng quản trị Nvidia được cho là đã mở cuộc điều tra liên quan đến bê bối tình ái của ông Huang từ ngày 8/11. Diễn biến này làm gia tăng sự chú ý của nhà đầu tư đối với doanh nghiệp dẫn đầu thị trường chip AI. Cổ phiếu Nvidia giảm khoảng 7% trong tuần trước khi thông tin thay đổi lãnh đạo được công bố, sau đó có thời điểm giảm thêm khoảng 5% trong phiên giao dịch ngày 12/11. Diễn biến này không chỉ gây xáo trộn nội bộ Nvidia mà còn làm dấy lên lo ngại về những hệ lụy đối với các nhà sản xuất chip khác và toàn bộ chuỗi cung ứng AI.
Phản ứng của thị trường không chỉ phản ánh tâm lý trước biến động nhân sự tại Nvidia. Với vị thế là nhà cung cấp chip chủ chốt cho các hệ thống điện toán AI, những bất ổn tại doanh nghiệp có thể khiến nhà đầu tư đánh giá lại triển vọng kinh doanh, khả năng duy trì nguồn cung và tiến độ phát triển hạ tầng AI.
Ở chiều ngược lại, cổ phiếu một số doanh nghiệp cạnh tranh ghi nhận diễn biến tích cực. AMD tăng gần 30% tính đến ngày 12/11 so với mức đóng cửa cuối tuần trước đó, nối tiếp ba phiên tăng liên tiếp. Đà tăng diễn ra cùng thời điểm hãng AMD ra mắt bộ VI xử lý AI mới vào ngày 10/11.
Tương tự, Google cũng công bố hai phiên bản bộ xử lý tensor (TPU) do hãng tự phát triển, phục vụ các ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Những động thái này cho thấy các đối thủ đang mở rộng năng lực cung cấp chip chuyên dụng, trong bối cảnh khách hàng có thêm động lực đa dạng hóa nguồn cung thay vì phụ thuộc vào một nhà sản xuất.
Chuỗi cung ứng AI toàn cầu thận trọng trước rủi ro kiểm soát xuất khẩu
Theo nhận định của chuyên gia phân tích tại Bank of America, nếu Nvidia bị phân tâm bởi các vấn đề nội bộ hoặc phải đối mặt với sự giám sát chặt chẽ hơn, những nhà cung cấp hạ tầng tính toán như AMD, Broadcom và Marvell có thể thu hút thêm khách hàng. Dù vậy, khả năng chuyển dịch đơn hàng còn phụ thuộc vào năng lực sản xuất, khả năng đáp ứng nhu cầu và các quy định xuất khẩu của Mỹ.
Những lợi thế này có thể bị thu hẹp nếu Mỹ tăng cường kiểm soát xuất khẩu công nghệ AI và chất bán dẫn sang Trung Quốc. Trong bối cảnh những diễn biến liên quan đến Nvidia thu hút sự chú ý, một số nhà lập pháp Mỹ đã kêu gọităng cường hạn chế xuất khẩu công nghệ AI và chất bán dẫn sang Trung Quốc.
Những lo ngại về khả năng Washington tăng cường giám sát hoạt động xuất khẩu phần cứng AI đang khiến các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng điều chỉnh quy trình giao dịch.
Theo thông tin từ các nhà cung cấp máy chủ tại châu Á, một số doanh nghiệp đã tăng cường xác minh khách hàng và địa điểm lắp đặt thiết bị. Một nhà sản xuất máy chủ tại Đài Loan cử lãnh đạo đến Đông Nam Á để kiểm tra việc máy chủ AI được giao có thực sự được lắp đặt và vận hành đúng mục đích hay không.
“Trước đây, những chuyến đi như vậy không thuộc trách nhiệm của các nhà quản lý cấp như tôi. Nhưng hiện tại, tất cả chúng tôi đều phải hết sức thận trọng để tránh vô tình vi phạm bất kỳ quy định pháp luật nào”, vị này nói với Nikkei Asia.
Một doanh nghiệp khác yêu cầu đội ngũ kinh doanh tạm ngừng tiếp nhận đơn hàng sản phẩm của Nvidia, AMD và Intel từ khách hàng mới, quy mô nhỏ hoặc chưa có lịch sử giao dịch rõ ràng. Đơn vị này ưu tiên phục vụ các đối tác lớn và có độ tin cậy cao nhằm hạn chế rủi ro liên quan đến hoạt động phân phối.
Động thái trên cho thấy những lo ngại về kiểm soát xuất khẩu đang lan đến hoạt động giao dịch và phân phối thiết bị AI. Nếu các quy định được mở rộng, doanh nghiệp sản xuất chip và máy chủ có thể phải tăng chi phí tuân thủ, kéo dài thời gian xác minh đơn hàng và thận trọng hơn khi lựa chọn thị trường tiêu thụ.
Đáng chú ý, một số nhà lập pháp Mỹ đang kêu gọi tăng cường hạn chế xuất khẩu công nghệ AI và chất bán dẫn sang Trung Quốc. Lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer đã thúc giục Quốc hội xem xét các dự luật nhằm trao thêm thẩm quyền cho chính phủ trong việc thực thi biện pháp kiểm soát. Nếu chính sách thay đổi, các nhà cung cấp chip Mỹ có thể phải điều chỉnh chiến lược kinh doanh và tính toán lại khả năng tiếp cận thị trường Trung Quốc.
Ngoài hoạt động sản xuất và phân phối, dòng vốn đầu tư vào hạ tầng AI cũng đứng trước yêu cầu thẩm định kỹ lưỡng hơn. Nvidia đã ký các biên bản ghi nhớ với một số tổ chức tài chính lớn như Apollo, BlackRock, Blackstone, Brookfield, Goldman Sachs và KKR nhằm xây dựng các nền tảng tài trợ hạ tầng điện toán AI, hướng tới huy động hơn 500 tỷ USD vốn từ bên thứ ba theo thời gian. Nguồn vốn dự kiến phục vụ các dự án trung tâm dữ liệu và cơ sở hạ tầng tính toán AI. Tuy nhiên, đây là mục tiêu huy động vốn dài hạn, không phải khoản tiền đã được giải ngân hoặc cam kết đầu tư ngay lập tức.
Giới phân tích cho rằng tình hình biến động này có thể khiến các bên cho vay đánh giá lại rủi ro, yêu cầu mức lợi nhuận cao hơn hoặc siết điều khoản tài trợ. Dù vậy, chưa có cơ sở để kết luận các kế hoạch đầu tư sẽ bị hủy bỏ. Khả năng duy trì hoạt động phát triển sản phẩm và sức cạnh tranh của Nvidia vẫn cần được đánh giá dựa trên kết quả kinh doanh, năng lực công nghệ và phản ứng của khách hàng trong thời gian tới.
Nhìn chung, những diễn biến hiện tại đang đặt thị trường AI trước nhiều yếu tố cần theo dõi, từ phản ứng của nhà đầu tư, khả năng cạnh tranh của các nhà sản xuất chip khác đến chính sách xuất khẩu và dòng vốn đầu tư hạ tầng. Những thay đổi này có thể tác động đến hoạt động đặt hàng, phân phối và đầu tư trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu.
