Cổ phiếu chip tăng mạnh khi các ETF chip nhớ tăng vọt nhờ nhu cầu AI tại các trung tâm dữ liệu

Cổ phiếu bộ nhớ và chất bán dẫn đã tăng mạnh trong tháng vừa qua, kéo theo lợi suất của nhiều ETF công nghệ đi lên đáng kể so với đầu năm. Đà tăng này khiến một số quỹ giao dịch hoán đổi (ETF) ngày càng tập trung vào chủ đề dữ liệu AI cho trung tâm dữ liệu, làm suy giảm lợi ích cốt lõi của ETF là đa dạng hóa.

ETF công nghệ chịu áp lực tập trung khi cổ phiếu chip dẫn dắt

Trong bối cảnh lợi suất trở thành yếu tố nổi bật trong năm, các ETF nắm nhiều cổ phiếu chip “nóng” đang vượt thị trường. Tuy nhiên, mức độ tập trung cao hơn cũng khiến quỹ dễ biến động theo giá của một nhóm cổ phiếu lớn.

Roundhill Memory ETF (DRAM), ra mắt vào tháng Tư, đang dẫn đầu với mức return 99% tính đến thứ Hai. Quỹ này gắn với chủ đề thiếu hụt memory do nhu cầu AI tại các trung tâm dữ liệu. Theo Roundhill, DRAM cung cấp “một rổ cổ phiếu bộ nhớ toàn cầu được sàng lọc một cách chính xác” hưởng lợi từ việc xây dựng AI trong nhiều thập kỷ tới. So với S&P 500, năm nay chỉ số này tăng dưới 10%.

Diễn biến nổi bật: DRAM và các ETF bán dẫn tăng mạnh

Khi các ETF công nghệ chuyển dần sang các nhóm cổ phiếu biến động cao như bộ nhớ và bán dẫn, lợi ích đa dạng hóa có thể bị thu hẹp. Với DRAM, cấu trúc danh mục tập trung là một yếu tố then chốt cho hiệu quả.

DRAM chỉ gồm chín cổ phiếu. Ba cổ phiếu nắm giữ hàng đầu là Micron (MU), SK Hynix và Samsung chiếm gần ba phần tư tổng vốn quỹ. Các cổ phiếu này đều có diễn biến tích cực trong năm: Micron tăng trên 175%, SK Hynix tăng khoảng 190% và Samsung tăng khoảng 140%. Các cổ phiếu còn lại cũng ghi nhận mức tăng đáng kể, trong đó SanDisk (SNDK) chiếm khoảng 6% quỹ và tăng trên 400% trong năm 2026.

Ở nhóm ETF bán dẫn, phần lớn cũng đang vượt thị trường. ETF Invesco Semiconductors (PSI) tăng khoảng 75% trong năm nay. Quỹ theo dõi một chỉ số độc quyền gồm 30 cổ phiếu bán dẫn, đa dạng hơn một số đối tác, nhưng rủi ro tập trung vẫn tăng do các mức tăng lớn gần đây ở một cổ phiếu đơn lẻ. Cổ phiếu MaxLinear (MXL) – nhà thiết kế chip có hoạt động dữ liệu trung tâm phát triển nhanh – đã tăng hơn 300% trong tháng qua. Với mức vốn hóa khoảng 8 tỷ USD, MXL chiếm 10% PSI, gấp đôi trọng lượng của Nvidia (NVDA), một doanh nghiệp có quy mô khoảng 5 nghìn tỷ USD (trọng lượng có thể thay đổi khi tái cân bằng hàng quý của chỉ số kết thúc tháng).

Nhận định về nguyên nhân: “bottleneck” bộ nhớ trong AI

Chủ tịch Roundhill Dave Mazza cho biết trên CNBC vào thứ Ba rằng nhà đầu tư đang “thức tỉnh với thực tế bottleneck lớn nhất trong việc xây dựng AI là các chip bộ nhớ”. Theo ông, có sự mất cân bằng cung – cầu đối với bộ nhớ, là một trong những lý do khiến cổ phiếu tăng mạnh.

Lan rộng sang các quỹ khác: Intel và tỷ trọng bán dẫn tăng

Các quỹ chip cũng được thúc đẩy bởi Intel. Cổ phiếu Intel là cổ phiếu được giao dịch tốt nhất của S&P 500 trong tháng qua, sau khi vượt kỳ vọng lợi nhuận nhờ nhu cầu “không thể tin được” từ làn sóng AI. Intel là cổ phiếu nắm giữ hàng đầu trong First Trust Nasdaq Semiconductor Index (FTXL), tăng 70% trong năm nay, và trong Xtrackers Semiconductor Select Equity ETF (CHPS), tăng khoảng 65%.

Trong khi đó, cổ phiếu chip ngày càng chiếm vai trò chủ đạo trong các ETF công nghệ vốn nhắm tới các chủ đề rộng hơn. Micron, SK Hynix và Intel chiếm hơn một phần tư của Invesco AI and Next Gen Software ETF (IGPT), một chỉ số gồm các công ty có mức độ tiếp xúc đáng kể với các công nghệ hoặc sản phẩm góp phần cho phát triển phần mềm trong tương lai.

Quỹ này đã tích lũy cổ phiếu bán dẫn từ lâu, nhưng tỷ trọng của nhóm bán dẫn trong chỉ số tăng lên trong năm gần đây khi cổ phiếu chip tăng và cổ phiếu phần mềm giảm do những bất ổn gia tăng về ảnh hưởng của AI đối với ngành công nghiệp. Cụ thể, giữa đầu năm 2025 và 2026, phần mềm đóng góp cho chỉ số giảm từ 21% xuống 11%, trong khi cổ phiếu bán dẫn tăng từ 31,5% lên 45%.