Hàng loạt quỹ ngoại là cổ đông lớn bán mạnh và nỗi lo về tình trạng căng thẳng thanh khoản đang là yếu tố khiến nhà đầu tư tiếp tục bán cổ phiếu PNJ.
Trong phiên giao dịch sáng nay (23.7), cổ phiếu của Công ty Cổ phần Vàng bạc đá quý Phú Nhuận (PNJ) tiếp tục giảm kịch sàn về mức giá 33.050 đồng/cổ phiếu, chỉ khớp lệnh chưa tới 400.000 cổ phiếu trong khi đó dư bán giá sàn hơn 19,7 triệu cổ phiếu.
Như vậy, cổ phiếu PNJ đã giảm gần 30% chỉ trong 9 phiên giao dịch gần đây kể từ ngày 10.7 và đây là phiên giảm sàn thứ 3 liên tiếp.
Cổ phiếu PNJ đang chịu áp lực bán mạnh trong bối cảnh Công ty Chứng khoán SSI vừa thông báo loại cổ phiếu này khỏi danh mục cho vay ký quỹ, hiệu lực từ ngày 22.7. Tỉ lệ cho vay margin đối với mã PNJ giảm từ 40% về 0%, đồng nghĩa nhà đầu tư chỉ có thể giao dịch bằng tiền mặt và không còn được sử dụng sức mua từ ký quỹ tại công ty chứng khoán.
Không riêng SSI, một số công ty chứng khoán khác cũng có động thái tương tự. Chuỗi động thái cho thấy, các công ty chứng khoán đang chủ động quản trị rủi ro với một mã có biến động giá mạnh trong thời gian ngắn.
Mặt khác, việc một số công ty chứng khoán đồng loạt cắt margin còn được cho là đã tạo ra hiệu ứng khuếch đại đà giảm của cổ phiếu trong bối cảnh dư nợ cho vay toàn thị trường đang ở mức cao kỷ lục.
Bên cạnh câu chuyện margin, cơ cấu cổ đông của PNJ cũng ghi nhận những thay đổi đáng chú ý. Theo công bố mới nhất của PNJ về thay đổi tỉ lệ sở hữu của nhóm nhà đầu tư nước ngoài có liên quan là cổ đông lớn, trong phiên giao dịch ngày 16.7.2026, nhóm quỹ Dragon Capital đã bán ra tổng cộng hơn 2,5 triệu cổ phiếu PNJ.
Sau giao dịch, tổng lượng cổ phiếu PNJ do nhóm Dragon Capital nắm giữ giảm từ khoảng 25,84 triệu đơn vị xuống còn hơn 23,33 triệu đơn vị, tương ứng tỉ lệ sở hữu giảm từ 5,05% xuống 4,5597% vốn điều lệ. Việc tỉ lệ nắm giữ giảm xuống dưới ngưỡng 5% cũng đồng nghĩa Dragon Capital không còn là cổ đông lớn của PNJ.
Trước Dragon Capital, nhóm quỹ VinaCapital cũng đã rút khỏi vị thế cổ đông lớn tại PNJ. Cụ thể, năm quỹ thuộc VinaCapital đã bán tổng cộng 6,35 triệu cổ phiếu trong phiên 8.7, tương đương khoảng 1,24% vốn điều lệ. Sau giao dịch, nhóm này còn nắm giữ hơn 25,8 triệu cổ phiếu, tương ứng gần 5% vốn của doanh nghiệp kim hoàn lớn nhất Việt Nam.
Việc cổ phiếu PNJ “rơi tự do”, đồng thời chứng kiến hàng loạt động thái như bị cắt margin, quỹ ngoại rút lui cho thấy, PNJ đang đối mặt với giai đoạn thử thách lớn về niềm tin của nhà đầu tư.
Kể từ khi vụ án gian lận kiểm định và buôn lậu kim cương xảy ra tại Công ty TNHH MTV Giám định PNJ (P-Lab) - công ty con của PNJ - khiến nhiều khách hàng mất niềm tin vào chứng thư kiểm định nội địa và đồng loạt mang kim cương đến các cửa hàng PNJ để bán lại nhằm thu hồi tiền mặt. Dòng tiền chảy ra đặt PNJ vào tình trạng căng thẳng thanh khoản.
Trước đó, tại buổi họp báo diễn ra trưa ngày 21.7, ông Phan Quốc Công - Tổng Giám đốc PNJ - thừa nhận công ty đang chịu áp lực thanh khoản. Nguyên nhân, theo ông Công, không nằm ở việc thiếu nguồn lực. Công ty đã chuẩn bị vài nghìn tỉ đồng cho chương trình mua lại sản phẩm kim cương từ khách hàng và quá trình này "đang diễn ra suôn sẻ".
Báo cáo tài chính hợp nhất quý I/2026 của PNJ cho thấy tiền, khoản tương đương tiền và đầu tư tài chính ngắn hạn của PNJ đạt 4.510 tỉ đồng. Lượng tài sản thanh khoản này đóng vai trò bệ đỡ giúp PNJ đáp ứng nhu cầu bán lại của khách hàng.
Nhưng vấn đề nằm ở vòng quay vốn khi lượng hàng mua lại cần thời gian xử lý trước khi có thể đưa trở lại kinh doanh. Các quy trình mà doanh nghiệp này thực hiện sau thu mua gồm kiểm định, phân loại, rã nguyên liệu, làm mới, đánh bóng… Từ đó khiến dòng tiền không xoay vòng kịp như trong điều kiện bình thường.
