CPI tăng 5,6% so với cùng kỳ: Chuyên gia cho rằng áp lực lạm phát không còn chỉ nằm ở giá xăng dầu

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 4/2026 tăng 0,84% so với tháng trước, lên mức 100,84. Trong khi đó, CPI tháng 4/2026 so với cùng kỳ năm 2025 tăng 5,46%, lên 105,46, cho thấy mặt bằng giá tiêu dùng tiếp tục chịu áp lực lạm phát.

Diễn biến CPI và bức tranh lạm phát

Theo số liệu được nêu, CPI bình quân 4 tháng đầu năm 2026 đạt 103,99%. Mức tăng 5,46% so với cùng kỳ được đánh giá là cao so với mục tiêu lạm phát 4,5% mà Quốc hội đề ra cho năm nay.

Về nguyên nhân, các phân tích trên talkshow do ông Long Phan, CEO của AFA Group, chia sẻ cho rằng áp lực lạm phát chủ yếu đến từ giá dầu và các yếu tố từ bên ngoài. Đồng thời, tỷ giá USD/VND được cho là đã tăng khoảng 2,29% trong 4 tháng, phản ánh áp lực mất giá lên đồng Việt Nam.

Áp lực lan tỏa từ giá dầu và nhóm hàng tăng mạnh

Nhóm giao thông là nhóm duy nhất giảm giá trong tháng 4, do giá xăng dầu giảm nhẹ. Tuy nhiên, tác động của biến động xăng dầu đến các nhóm hàng khác thường có độ trễ.

Trong khi đó, giá vật liệu xây dựng tăng mạnh khi biến động giá dầu tác động tới nhóm này. Cụ thể, nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng tới 2,59%, mức cao nhất trong các nhóm hàng hóa, cho thấy sự lan tỏa rộng của lạm phát.

Diễn biến này được nêu là sẽ tác động trực tiếp tới nhiều ngành nghề và doanh nghiệp, đặc biệt các nhà thầu xây dựng và thị trường bất động sản.

Tác động tới lãi suất và thanh khoản ngân hàng

Ở góc độ lãi suất, các phân tích cho rằng Việt Nam vẫn duy trì lãi suất thực dương. Lãi suất huy động được ghi nhận là đã tăng, nhưng còn hạn chế, khiến việc giảm mạnh lãi suất ngay là không dễ dàng.

Thanh khoản hệ thống ngân hàng vẫn được đánh giá là chịu áp lực, với tỷ lệ LDR ở mức cao. Từ ngày 1/5/2026, theo Thông tư 22, tiền gửi Kho bạc Nhà nước sẽ không còn được xem là nguồn vốn huy động của ngân hàng, ảnh hưởng tới nhóm ngân hàng Big4. Điều này được nhận định tạo áp lực kép lên lãi suất và sự bơm vốn ra nền kinh tế.

Kịch bản lạm phát và định hướng điều hành

Bộ Tài chính và NHNN đã xây dựng ba kịch bản lạm phát cho năm nay, gồm 4,5%; 5%; và 5,5%. Đồng thời, dự báo từ 19 tổ chức quốc tế cho thấy lạm phát dao động khoảng 3,4–5,1%, trung bình khoảng 4,3%.

Để kiểm soát áp lực giá, cơ quan quản lý đề xuất đảm bảo nguồn cung xăng dầu và vận hành hiệu quả Quỹ bình ổn giá; gia hạn giảm thuế đối với xăng dầu (0% thuế môi trường, VAT, thuế tiêu thụ đặc biệt và MFN) đến giữa năm 2026.

Việc duy trì lạm phát quanh ngưỡng 4,5% được xem là yếu tố then chốt đối với điều hành chính sách tiền tệ và tăng trưởng kinh tế.