Tại phiên họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội sáng 17/8, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu quy định rõ quyền, nghĩa vụ và cơ chế kiểm soát xung đột lợi ích khi ngân hàng thương mại làm đại lý quản lý tài sản bảo đảm trái phiếu doanh nghiệp. Ông nhấn mạnh hoạt động này không được biến ngân hàng thành "giấy chứng nhận an toàn" cho trái phiếu.
Sáng 17/8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Luật Các tổ chức tín dụng.
Phiên họp do Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng điều hành.
Một trong những nội dung được quan tâm là đề xuất bổ sung hoạt động đại lý quản lý tài sản bảo đảm trái phiếu doanh nghiệp đối với các ngân hàng thương mại.
Phát biểu chỉ đạo, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu các quy định liên quan phải làm rõ quyền hạn, nghĩa vụ của từng bên, đồng thời thiết lập cơ chế kiểm soát xung đột lợi ích.
"Quan trọng hơn hết là phải tuân thủ các nguyên tắc quản trị rủi ro, không biến hoạt động đại lý quản lý tài sản bảo đảm của ngân hàng thương mại thành giấy chứng nhận an toàn cho trái phiếu doanh nghiệp", Chủ tịch Quốc hội cảnh báo.
Theo đó, việc ngân hàng tham gia quản lý tài sản bảo đảm không đồng nghĩa với việc ngân hàng bảo đảm cho chất lượng hoặc mức độ an toàn của trái phiếu doanh nghiệp.
Cần bảo đảm sự đồng bộ với pháp luật về chứng khoán
Cũng liên quan đến nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát tính đồng bộ của dự thảo Luật với hệ thống pháp luật hiện hành.
Ông đặt vấn đề về cơ sở pháp lý để triển khai quy định ngay sau khi Luật sửa đổi có hiệu lực, đặc biệt liên quan đến điểm e khoản 2 Điều 114 của Luật Các tổ chức tín dụng.
"Đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục làm rõ ngay sau khi Luật này có hiệu lực thi hành thì điểm e khoản 2 Điều 114 của Luật Các tổ chức tín dụng đã đảm bảo đủ cơ sở pháp lý để thực hiện chưa? Bởi vì nội dung này trong pháp luật về chứng khoán hiện chưa có quy định cụ thể. Trong trường hợp cần phải hoàn thiện pháp luật về chứng khoán thì đề nghị cân nhắc quy định riêng về hiệu lực thi hành của điều khoản này để đảm bảo tính khả thi", Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu phát biểu.
Như vậy, bên cạnh việc quy định quyền được thực hiện hoạt động đại lý quản lý tài sản bảo đảm trái phiếu đối với ngân hàng thương mại, cơ quan soạn thảo được đề nghị tiếp tục làm rõ các quy định liên quan để bảo đảm tính khả thi khi triển khai.
NHNN nói rõ phạm vi hoạt động của ngân hàng
Giải trình về nội dung đại lý quản lý tài sản bảo đảm trái phiếu, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Phạm Đức Ấn cho biết dự thảo Luật Các tổ chức tín dụng lần này chỉ bổ sung quyền được phép thực hiện chức năng này cho các ngân hàng thương mại.
Theo Thống đốc, quy định này xuất phát từ nguyên tắc tổ chức tín dụng chỉ được thực hiện những hoạt động mà pháp luật cho phép.
Trong khi đó, cách thức thực hiện hoạt động đại lý, cơ chế bảo đảm minh bạch và việc tách bạch trách nhiệm giữa các bên sẽ được quy định chi tiết trong pháp luật về chứng khoán.
Điều này nhằm xác định rõ phạm vi hoạt động của ngân hàng thương mại khi tham gia quản lý tài sản bảo đảm cho trái phiếu doanh nghiệp, đồng thời tránh việc vai trò của ngân hàng bị hiểu theo hướng bảo đảm cho trái phiếu.
Cũng tại phiên họp, Thống đốc Phạm Đức Ấn giải trình về đề xuất bãi bỏ quy định kiểm tra hàng năm của Bộ Tài chính đối với nghiệp vụ in, đúc, tiêu hủy tiền và quản lý ngoại hối.
Theo Thống đốc, trong nhiều năm qua, Kiểm toán Nhà nước đều thực hiện kiểm toán hàng năm dựa trên các nội dung của Bộ Tài chính. Điều này dẫn đến sự trùng lặp không cần thiết về thủ tục.
Việc bỏ quy định kiểm tra hàng năm của Bộ Tài chính nhằm giảm chồng chéo. Tuy nhiên, thẩm quyền kiểm tra đột xuất của Bộ Tài chính vẫn được giữ nguyên.
Bên cạnh đó, NHNN đã có cơ chế kiểm toán nội bộ và giám sát chặt chẽ đối với các hoạt động này.
NHNN khẳng định không nới lỏng quản lý
Về cơ chế tài chính của NHNN, Thống đốc Phạm Đức Ấn cho biết trường hợp chênh lệch thu chi có phần thừa thì thực hiện nộp ngân sách. Ngược lại, khi phát sinh chênh lệch thiếu, cần có cơ chế xử lý bắt buộc.
Nội dung này liên quan đến quá trình sửa đổi Luật Ngân sách Nhà nước tới đây nhằm cập nhật và bảo đảm sự thống nhất về pháp lý. Chính phủ sẽ ban hành Nghị định quy định chi tiết về vấn đề này.
Đối với việc áp dụng các tỷ lệ an toàn linh hoạt, Thống đốc cho biết dự thảo Luật quy định căn cứ vào tính chất và mức độ rủi ro của từng đối tượng để xem xét quyết định áp dụng tỷ lệ an toàn khác với quy định hiện hành.
Thống đốc Phạm Đức Ấn khẳng định NHNN không nới lỏng quản lý mà luôn đi theo hướng an toàn nhất.
Tại phiên họp sáng 17/8, các nội dung liên quan đến hoạt động của ngân hàng thương mại trong quản lý tài sản bảo đảm trái phiếu doanh nghiệp được yêu cầu quy định rõ về quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của các bên. Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đặc biệt lưu ý không để hoạt động này trở thành "giấy chứng nhận an toàn" cho trái phiếu doanh nghiệp.
Cùng với đó, Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn giải thích việc bỏ kiểm tra hàng năm của Bộ Tài chính đối với một số hoạt động nhằm giảm chồng chéo, trong khi các cơ chế kiểm toán nội bộ, giám sát của NHNN và quyền kiểm tra đột xuất của Bộ Tài chính vẫn được duy trì.
