Tỉnh Wakayama (Nhật Bản) "khát" kỹ sư công nghệ cao, sẵn sàng đầu tư bài bản vào đào tạo tiếng Nhật, pháp luật và văn hóa, nhằm xây dựng lực lượng lao động chất lượng cao và sự gắn kết lâu dài.
Chiều 4/9, tại trụ sở Bộ Nội vụ, Thứ trưởng Vũ Chiến Thắng đã có buổi tiếp xã giao đoàn công tác tỉnh Wakayama (Nhật Bản). Trưởng đoàn phía Nhật Bản là ông Shimo Hiroshi, Cố vấn đặc biệt của tỉnh, cùng sự tham gia của đại diện các sở, ngành chuyên môn, các nghiệp đoàn và tổ chức phái cử.
Chuyến thăm và làm việc diễn ra trong bối cảnh hai bên cùng nhìn lại, đánh giá việc thực hiện Bản ghi nhớ (MOU) về hợp tác nguồn nhân lực ký kết năm 2023, đồng thời trao đổi để thống nhất làm tốt hơn nữa các cam kết trong giai đoạn tới.
Chuyển hướng săn tìm nhân sự IT, công nghệ cao
Tại buổi làm việc, ông Shimo Hiroshi cho biết, Nhật Bản đang đối mặt với bài toán suy giảm dân số, dẫn đến sự thiếu hụt nghiêm trọng về nguồn lao động. Trong bức tranh tổng thể đó, lao động Việt Nam đang đóng vai trò then chốt.
Tại Nhật Bản, hiện có khoảng 606.000 lao động Việt Nam, chiếm 23,6% tổng số lao động nước ngoài và đứng đầu trong các quốc gia phái cử. Riêng tại tỉnh Wakayama, lao động Việt Nam chiếm 20% lực lượng nhân sự quốc tế, đứng đầu trong danh sách các quốc gia phái cử đến địa phương.
Theo đại diện đoàn Wakayama, nền kinh tế địa phương đang khát khao nguồn nhân lực chất lượng cao thay vì chỉ tiếp nhận thực tập sinh kỹ năng làm các công việc phổ thông như trước đây.
"Các doanh nghiệp tại Nhật Bản nói chung và tại tỉnh Wakayama nói riêng đang rất mong mỏi, tìm kiếm những nhân tài trình độ cao, đặc biệt là các kỹ sư trong lĩnh vực công nghệ thông tin (IT)", đại diện cơ quan xúc tiến doanh nghiệp tỉnh Wakayama thông tin.
Bên cạnh IT, phía Wakayama cũng đặt mục tiêu thu hút lao động diện kỹ năng đặc định (Tokutei Gino) và những kỹ sư có tay nghề chuyên môn gắn với các ngành công nghiệp mũi nhọn như công nghệ chế tạo, chip và bán dẫn.
Song song với lĩnh vực công nghệ, đại diện mảng nông nghiệp và phân phối thực phẩm của Wakayama cũng bày tỏ mong muốn tiếp nhận thêm lao động Việt Nam. Nông nghiệp và chế biến nông thủy sản là thế mạnh của tỉnh nhưng đang cạn kiệt nhân lực. Địa phương này kỳ vọng các kỹ sư nông nghiệp Việt Nam có thể sang tiếp cận công nghệ nhà kính, kỹ thuật trồng trọt tiên tiến để bù đắp sự thiếu hụt này.
Loạt chính sách giữ chân chuyên gia Việt
Nhận thức rõ sự cạnh tranh trong việc thu hút nhân sự công nghệ và tay nghề cao, chính quyền tỉnh Wakayama đã chủ động triển khai nhiều chính sách hỗ trợ thực chất để giữ chân người lao động Việt Nam.
Ông Yamashita, Trưởng phòng Hợp tác Quốc tế tỉnh Wakayama, cho biết địa phương không đơn thuần nhìn nhận người Việt Nam là lực lượng lao động, mà coi họ như những đối tác, những người bạn cùng đồng hành phát triển nền kinh tế.
Để hiện thực hóa quan điểm này, tỉnh Wakayama đã thành lập các trung tâm hỗ trợ đào tạo tiếng Nhật, đồng thời thiết lập các "cửa sổ tư vấn" chuyên biệt. Đây là nơi người lao động nước ngoài có thể tìm đến để được giải đáp, hỗ trợ trực tiếp các vấn đề khó khăn phát sinh trong công việc cũng như đời sống sinh hoạt thường ngày.
Đáng chú ý, chính quyền tỉnh Wakayama đã chính thức phân bổ ngân sách để lập quỹ hỗ trợ các doanh nghiệp trên địa bàn. "Nguồn ngân sách này được cấp cho các doanh nghiệp nhằm mục đích cải thiện môi trường làm việc, nâng cấp điều kiện sinh hoạt, giúp thực tập sinh và chuyên gia Việt Nam yên tâm cư trú, gắn bó lâu dài với địa phương", ông Yamashita thông tin.
Bên cạnh đó, các mô hình hội chợ việc làm (job fair) giới thiệu trực tiếp doanh nghiệp Wakayama tới sinh viên, người lao động tại Việt Nam cũng đang được tỉnh này lên kế hoạch mở rộng, nhằm tạo ra sự minh bạch và mang đến cơ hội trực tiếp cho các nhân sự chất lượng cao.
"Vòng tuần hoàn" nhân lực và góc nhìn pháp luật
Phản hồi trước những định hướng từ phía đối tác, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Vũ Chiến Thắng đánh giá cao sự quan tâm, tính nhân văn và các chính sách hỗ trợ thiết thực mà chính quyền tỉnh Wakayama dành cho cộng đồng người lao động Việt Nam.
Thứ trưởng nhấn mạnh, quan điểm của Việt Nam trong giai đoạn hiện nay là ưu tiên tập trung vào việc đưa người lao động, chuyên gia đi làm việc ở nước ngoài theo các chương trình có hàm lượng công nghệ, tay nghề và kỹ năng cao. Do đó, định hướng tìm kiếm kỹ sư IT, chuyên gia chế tạo của Wakayama là hoàn toàn phù hợp với chủ trương của Việt Nam.
Tuy nhiên, để sự hợp tác đi vào chiều sâu và bền vững, Thứ trưởng Vũ Chiến Thắng đề nghị chính quyền tỉnh Wakayama và các cơ quan hữu quan cần chú trọng hơn nữa đến việc giáo dục văn hóa và pháp luật sở tại cho người lao động.
"Khi người lao động, các kỹ sư am hiểu về luật pháp, thấu hiểu văn hóa bản địa, họ sẽ ý thức được việc tuân thủ kỷ luật, từ đó giảm thiểu rủi ro, không vi phạm pháp luật và toàn tâm cống hiến cho doanh nghiệp", Thứ trưởng nhận định.
Tại buổi làm việc, thuật ngữ "vòng tuần hoàn nhân lực" đã được lãnh đạo hai bên đồng thuận và nhắc đến như một chiến lược cốt lõi. Việc đưa chuyên gia, kỹ sư sang làm việc tại Wakayama được xem là một quá trình đào tạo thực tiễn mang lại lợi ích kép. Người lao động có cơ hội tích lũy tay nghề, tiếp cận công nghệ hiện đại, rèn luyện tác phong công nghiệp tiên tiến.
Sau khi kết thúc thời gian làm việc, lực lượng này trở về nước sẽ là nguồn "tài sản" quý giá, tiếp tục đóng góp cho sự phát triển của các ngành công nghiệp trong nước, hoặc trở thành đội ngũ quản lý nòng cốt cho chính các doanh nghiệp Nhật Bản đang mở rộng đầu tư tại Việt Nam.
Kết thúc buổi làm việc, lãnh đạo Bộ Nội vụ và đoàn công tác tỉnh Wakayama thống nhất sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ, rà soát lại các quy định để có những điều chỉnh, bổ sung phù hợp vào thỏa thuận hợp tác, tạo hành lang thông thoáng nhất để đưa nguồn nhân lực chất lượng cao của Việt Nam đến với thị trường Nhật Bản.
