Tại Berlin, Đức đang thử nghiệm xe buýt điện tự hành cấp độ 4 tại Munich, hướng tới đưa phương tiện này vào mạng lưới giao thông công cộng đầu thập niên 2030. Dự án được triển khai trong bối cảnh ngành vận tải đối mặt tình trạng thiếu tài xế và áp lực chi phí ngày càng tăng.
Từ đầu tháng 9/2026, một xe buýt điện dài 12 m của MAN sau khi cải hoán đã được đưa vào chạy thử trên tuyến số 178, kết nối Petuelring với Freimanner Hölzl tại Munich. Đây là một phần trong chương trình nghiên cứu nhằm phát triển phương tiện giao thông công cộng có khả năng vận hành tự động.
Dự kiến từ ngày 17/11, những người đăng ký trước có thể tham gia các chuyến xe thử nghiệm. Đến nay, chương trình đã ghi nhận hơn 2.000 người đăng ký.
Mục tiêu của dự án là phát triển xe buýt tự hành cấp độ 4 trong thang 5 cấp độ. Ở cấp độ này, phương tiện có thể tự thực hiện toàn bộ hoạt động lái xe trong những tuyến đường hoặc khu vực được xác định trước, không cần tài xế thường xuyên giám sát và can thiệp.
Hướng nghiên cứu này được Đức lựa chọn trong bối cảnh cuộc cạnh tranh công nghệ xe tự hành đang diễn ra mạnh mẽ. Các doanh nghiệp Mỹ và Trung Quốc hiện tập trung phần lớn nguồn lực vào taxi robot cỡ nhỏ, thường có sức chứa 4-5 người.
Waymo, doanh nghiệp thuộc cùng tập đoàn mẹ với Google, được xem là một trong những đơn vị dẫn đầu lĩnh vực xe tự hành và đang chuẩn bị triển khai dịch vụ taxi robot tại Berlin và Munich. Trong khi đó, các doanh nghiệp Trung Quốc như Apollo Go và Momenta cũng có kế hoạch tiếp cận thị trường Đức thông qua hợp tác với các nền tảng gọi xe Lyft và Uber.
Trước sự cạnh tranh này, Đức đang tìm kiếm cơ hội ở phân khúc xe buýt tự hành, lĩnh vực chưa nhận được mức đầu tư tương đương taxi robot. Thay vì chỉ tập trung vào phương tiện cá nhân, hướng đi này đặt trọng tâm vào khả năng ứng dụng công nghệ tự động hóa trong vận tải hành khách công cộng.
Một trong những lý do thúc đẩy nghiên cứu là nguy cơ thiếu hụt nhân lực ngành giao thông. Theo nghiên cứu của công ty tư vấn KCW, đến năm 2030, khoảng 50% tài xế xe buýt, tàu điện ngầm và tàu điện đang làm việc vào năm 2022 có thể nghỉ hưu hoặc rời ngành.
Việc tuyển dụng nhân sự thay thế đang trở thành bài toán khó đối với nhiều doanh nghiệp vận tải. Tại Munich, tình trạng thiếu tài xế đã khiến các đơn vị phải sử dụng sinh viên hỗ trợ công việc lái tàu điện.
Trong bối cảnh lực lượng lao động suy giảm, phương tiện tự hành được kỳ vọng có thể giúp các doanh nghiệp duy trì hoạt động, đồng thời hạn chế nguy cơ phải cắt giảm dịch vụ do không đủ nhân sự.
Bên cạnh vấn đề lao động, áp lực tài chính cũng khiến các đơn vị vận tải Đức phải tìm giải pháp thay đổi phương thức vận hành. Chi phí nhân sự và năng lượng tăng trong khi nguồn kinh phí dành cho giao thông công cộng còn hạn chế, buộc nhiều doanh nghiệp phải điều chỉnh tần suất khai thác.
Tại Munich, Công ty Giao thông Munich (MVG) đã phải giảm chuyến trên một số tuyến. Từ tháng 12, tuyến tàu điện ngầm tăng cường U7 chỉ còn hoạt động trong các khung giờ cao điểm vào ngày làm việc.
Những khó khăn về nhân lực và ngân sách cho thấy xe buýt tự hành không chỉ là hướng nghiên cứu công nghệ mà còn được Đức xem xét như một giải pháp bổ sung cho hệ thống vận tải công cộng trong dài hạn. Tuy nhiên, để triển khai trên diện rộng, công nghệ này vẫn cần trải qua quá trình thử nghiệm và đánh giá khả năng vận hành trong điều kiện giao thông thực tế.
