Nhà đầu tư cá nhân tại Nhật Bản đang tăng cường sử dụng đòn bẩy tài chính để giao dịch các cổ phiếu có giá trị lớn, đặc biệt là nhóm cổ phiếu liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI). Điều này làm gia tăng thanh khoản nhưng cũng tích tụ rủi ro điều chỉnh cho thị trường.
Sở Giao dịch Chứng khoán Tokyo (TSE) cho biết tổng giá trị giao dịch ký quỹ cả chiều mua và bán khống trong tháng 7/2026 đạt 123.000 tỷ yen (tương đương 772 tỷ USD). Đây là mức giao dịch theo tháng lớn nhất kể từ khi dữ liệu được ghi nhận vào năm 2016, tăng hơn gấp đôi so với mức khoảng 50.000 tỷ yen mỗi tháng ở đầu năm. Trong tháng 7, giao dịch ký quỹ chiếm 83% tổng giá trị giao dịch của nhà đầu tư cá nhân.
Sự gia tăng giao dịch diễn ra cùng lúc với đà phục hồi của thị trường. Ngày 12/8, chỉ số Nikkei tăng 0,8% lên 67.524 điểm, mức cao nhất kể từ ngày 15/7. Thị trường tăng trở lại sau đợt giảm mạnh trong tháng 7 nhờ kết quả kinh doanh của các công ty.
Giao dịch ký quỹ cho phép nhà đầu tư vay tiền hoặc cổ phiếu từ công ty chứng khoán để mua bán, với giá trị vị thế có thể gấp khoảng 3 lần vốn tự có. Nhiều cổ phiếu AI yêu cầu mức vốn tối thiểu lớn nên thu hút nhiều giao dịch đòn bẩy.
Về xu hướng này, ông Tomoichiro Kubota, Nhà phân tích thị trường tại Matsui Securities cho biết: "Những biến động giá mạnh ở các cổ phiếu liên quan đến Trí tuệ Nhân tạo phổ biến, dẫn đầu là Kioxia Holdings, đã khuyến khích hoạt động giao dịch ngắn hạn."
Tính đến ngày 7/8, dư nợ mua ký quỹ của cổ phiếu Kioxia đạt 13,23 triệu cổ phiếu, tương đương khoảng 631,5 tỷ yen tính theo giá thị trường cùng ngày.
Chỉ số đo lường mức lãi/lỗ chưa thực hiện của các vị thế ký quỹ từng vượt lên mức dương vào tháng 6. Đến cuối tháng 7, chỉ số này ở mức -8,4%. Mức này vẫn tốt hơn so với mức trung bình -10,2% trong 10 năm qua.
Trong tháng 6, tỷ trọng giao dịch của nhà đầu tư cá nhân chiếm hơn 30% tổng giao dịch môi giới. Nhóm nhà đầu tư này thường mua vào khi giá giảm, qua đó góp phần hỗ trợ thị trường trong các đợt suy yếu.
Tuy nhiên, việc gia tăng mua ký quỹ cũng tiềm ẩn rủi ro. Theo dữ liệu từ TSE ngày 12/8, dư nợ các vị thế mua ký quỹ trên sàn Tokyo và Nagoya đạt 6.270 tỷ yen tính đến ngày 7/8. Mức này hiện vẫn ở vùng cao sau khi đạt đỉnh hơn 7.000 tỷ yen vào cuối tháng 6.
Tỷ lệ giữa vị thế mua ký quỹ và vị thế bán khống hiện ở mức khoảng 8 lần, cho thấy phần lớn nhà đầu tư đang đặt cược vào đà tăng của thị trường. Nếu thị trường giảm mạnh, việc nhà đầu tư phải bán cổ phiếu để cắt lỗ hoặc đáp ứng yêu cầu ký quỹ có thể khiến đà giảm trở nên mạnh hơn.
