Hà Nội: Từ sản phẩm du lịch đêm đến tiềm năng kinh tế cuối tuần

Khi nhiều đô thị lớn trên thế giới coi kinh tế đêm là động lực tăng trưởng quan trọng, một số địa phương tại Việt Nam đang từng bước xây dựng chiến lược phát triển riêng dựa trên lợi thế di sản, văn hóa và nhu cầu du lịch trải nghiệm của du khách.

Hà Nội phê duyệt đề án phát triển kinh tế đêm giai đoạn 2026-2030

Mới đây, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Trương Việt Dũng đã ký ban hành quyết định phê duyệt Đề án “Phát triển kinh tế đêm” trên địa bàn TP. Hà Nội giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2045.

Theo Đề án, đến năm 2035, kinh tế đêm được xác định là một trong những động lực quan trọng của kinh tế đô thị, đóng góp khoảng 7 - 8% GRDP. Tốc độ tăng trưởng bình quân dự kiến từ 12 - 14% mỗi năm trong các lĩnh vực dịch vụ, du lịch và công nghiệp văn hóa.

Định hướng không gian và mục tiêu hình thành các khu kinh tế đêm

Trục cảnh quan sông Hồng được định hướng trở thành trung tâm kinh tế sáng tạo năng động, hội tụ các hoạt động văn hóa, nghệ thuật và thương mại có giá trị cao.

Mục tiêu của TP. Hà Nội là hình thành từ 6 đến 8 khu kinh tế đêm trọng điểm cùng 15 đến 20 không gian, tuyến phố hoạt động sau 24 giờ. Trong đó, ít nhất 3 khu đạt tiêu chuẩn trải nghiệm văn hóa, du lịch đêm cấp khu vực.

Kinh tế đêm được xác định gắn với các không gian như phố đi bộ, công viên, khu vực Hồ Tây và các trung tâm công nghiệp văn hóa. Các không gian này sẽ là nơi tổ chức lễ hội, trình diễn ánh sáng và sự kiện nghệ thuật, hướng tới thu hút giới sáng tạo, nghệ sĩ và doanh nghiệp văn hóa.

Phát triển mô hình tại khu vực ngoại thành và thanh toán không tiền mặt

Ở khu vực ngoại thành, Đề án nêu định hướng phát triển các mô hình du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng qua đêm, trải nghiệm làng nghề và du lịch cộng đồng tại Đông Anh, Gia Lâm, Sóc Sơn, Sơn Tây, Ba Vì, Hương Sơn, Bát Tràng, Văn Phúc cùng vùng sáng tạo và công nghệ cao Hòa Lạc.

Đề án cũng đặt mục tiêu khoảng 80 - 90% giao dịch trong nền kinh tế đêm sẽ được thanh toán không tiền mặt.

Giao thông phục vụ hoạt động ban đêm

Trong lĩnh vực giao thông, Hà Nội dự kiến tổ chức các tuyến xe buýt trợ giá kết nối tới các khu tổ hợp giải trí ban đêm. Đồng thời, địa phương dự kiến kéo dài thời gian vận hành tuyến đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông và tuyến Nhổn - Ga Hà Nội vào cuối tuần, dịp lễ.

Huế phát triển du lịch “về đêm” gắn với sản phẩm du lịch đặc thù

Trên nền tảng giá trị văn hóa đặc sắc, Huế đang xây dựng chiến lược phát triển các sản phẩm du lịch chủ đạo với thương hiệu riêng, gồm “Huế – Kinh đô ẩm thực”, “Huế – Kinh đô áo dài Việt Nam” và “Huế – Thành phố lễ hội”.

Song song đó, Huế bước đầu phát triển một số hoạt động thể thao và chăm sóc sức khỏe về đêm nhằm góp phần hình thành thói quen sinh hoạt lành mạnh cho người dân và du khách.

Tour “Huế về đêm” và hoạt động trên sông Hương

Các tour “Huế về đêm” kết hợp xe điện, xe buýt 2 tầng, dạo bộ và thưởng thức Ca Huế hoặc ẩm thực truyền thống được triển khai bởi nhiều đơn vị lữ hành, với công suất bình quân 70% mỗi tối.

Đồng thời, tuyến du thuyền đêm trên sông Hương kết hợp nhạc truyền thống và dịch vụ ăn tối được tổ chức định kỳ.

Định hướng duy trì sự kiện theo chuỗi trải nghiệm

Sau sự thành công của chương trình “Hoàng cung huyền ảo” dịp nghỉ lễ 30/4 - 1/5, đại diện các hiệp hội du lịch, lữ hành và khách sạn cho rằng thành phố cần có phương án bán vé phù hợp để duy trì sự kiện lâu dài, ít nhất trong mỗi cuối tuần thay vì tổ chức trong ngắn hạn.

Bà Trần Thị Hoài Trâm, Giám đốc Sở Du lịch TP Huế, cho biết: “Chúng tôi sẽ đa dạng hóa các không gian phố đi bộ, ẩm thực, chợ đêm; biến các sự kiện văn hóa thành chuỗi trải nghiệm liên tục, chuyên nghiệp, đậm chất Huế. Địa phương sẽ hình thành trục không gian ven sông Hương kết nối với khu vực trung tâm, tạo thành chuỗi dịch vụ cuối tuần liên hoàn từ tham quan, thưởng thức nghệ thuật đến ẩm thực và mua sắm.”

TP.HCM hướng tới kinh tế cuối tuần như “dư địa tăng trưởng mới”

Nhiều năm qua, TP.HCM đã nỗ lực hình thành đa dạng không gian kinh tế cuối tuần như phố đi bộ, khu vui chơi - giải trí, trung tâm thương mại, sự kiện văn hóa - nghệ thuật, không gian ẩm thực và các hoạt động giải trí về đêm. Sau hợp nhất, mô hình này được kỳ vọng mở rộng sang các khu vực mới với tiềm năng sinh thái, biển và công nghiệp sáng tạo.

Theo Đề án phát triển kinh tế ban đêm do Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM chủ trì xây dựng, kinh tế cuối tuần được xác định là “dư địa tăng trưởng mới” quan trọng nhất của siêu đô thị. Các chuyên gia kinh tế cho rằng, nếu được khai thác tối ưu thông qua nhiều chính sách hỗ trợ thiết thực, kinh tế cuối tuần có tiềm năng đóng góp thêm 5 - 8% vào GRDP của siêu đô thị thông qua việc kéo dài chuỗi tiêu dùng và kích thích liên kết cung ứng địa phương.

Quan điểm về đa dạng hoạt động và tối ưu không gian đô thị

Tại hội thảo “Kinh tế cuối tuần: Tiềm năng và động lực tăng trưởng mới của TP.HCM sau hợp nhất”, TS Nguyễn Lưu Bảo Đoan (Đại học Kinh tế TPHCM) cho rằng kinh tế cuối tuần cần đa dạng để đáp ứng nhiều mức nhu cầu và quy mô khác nhau, từ đó tối ưu hóa không gian đô thị, không gian công cộng và đa dạng hóa các hoạt động thương mại, ẩm thực, nghệ thuật.

TS cũng nhấn mạnh định hướng chuyển tư duy quy hoạch từ các điểm đến đơn lẻ sang xây dựng hệ sinh thái đa cực. Bên cạnh đó, cần tăng cường kết nối giao thông, xem xét phương án gửi, đỗ xe linh hoạt theo khung giờ vào cuối tuần để người dân tiếp cận bên ngoài khu vực mua sắm, hàng quán và vui chơi giải trí.

Nhận định về tái cấu trúc hoạt động theo thời gian và giải pháp hỗ trợ

ThS. Vũ Thị Thu Hương, Viện Nghiên cứu và Phát triển TP.HCM, nhận định kinh tế cuối tuần là mô hình mà các hoạt động được tái cấu trúc theo thời gian, kích hoạt nhu cầu trải nghiệm và gắn chặt với phát triển, quy hoạch đô thị.

Theo đề xuất của bà, trong quá trình chuyển đổi mô hình đô thị theo kiểu mới, Nhà nước không chỉ là chủ thể phân bổ đất đai và không gian mà còn phải thiết kế, vận hành về thời gian để tạo khung thể chế vận hành nhịp nhàng. Các doanh nghiệp và cá nhân được xác định có vai trò quan trọng trong việc sáng tạo, tạo trải nghiệm.

Ở góc độ triển khai, theo Sở Công thương TP.HCM, nhóm giải pháp cần ưu tiên là chuyển đổi số: từ cơ sở dữ liệu thông minh để thúc đẩy cá nhân hóa trải nghiệm của khách hàng và triển khai chính sách giá linh hoạt nhằm điều tiết dòng khách, ổn định doanh thu.

Song song, nhóm giải pháp về hạ tầng và giao thông kết nối vùng cũng được nhấn mạnh nhằm tạo điều kiện tối đa cho người dân và du khách tham gia trải nghiệm các sự kiện, hoạt động, đồng thời kích cầu mua sắm vào dịp cuối tuần.