Đua săn hàng giảm giá khiến nhiều gia đình trẻ rơi vào cảnh 'tiết kiệm giả'

Việc đua săn hàng giảm giá được nhiều người xem là cách tiết kiệm thông minh. Tuy nhiên, sau nhiều tháng mua sắm “rẻ hơn dự kiến”, không ít người ghi nhận tài khoản không tăng lên tương ứng, trong khi khoản tiết kiệm thực tế ngày càng thu hẹp.

Chi tiêu tăng nhưng tích lũy không cải thiện

Chị Nguyễn Thị Thu Hường (35 tuổi), nhân viên văn phòng tại Hà Nội, cho biết thu nhập khoảng 22 triệu đồng/tháng. Để tối ưu chi tiêu, chị duy trì thói quen săn hàng giảm giá gần như mỗi ngày.

Theo chị Hường, trung bình mỗi tháng chị dành khoảng 4-6 triệu đồng để mua sắm trực tuyến, bao gồm quần áo, đồ gia dụng, bỉm sữa và các đồ vật trong nhà. Trong đó, khoảng 60-70% đơn hàng được chốt do đang có khuyến mãi hoặc flash sale.

Chị cho biết nhiều đơn hàng có giá trị nhỏ, chỉ từ vài chục đến vài trăm nghìn đồng. Dù vậy, khi cộng dồn, tổng chi tiêu mua sắm chiếm gần 25-30% thu nhập hàng tháng.

Sau khi trừ các khoản sinh hoạt cố định như điện nước, ăn uống và học phí cho con (ước tính khoảng 12-14 triệu đồng/tháng), số tiền còn lại để tiết kiệm không nhiều. Do mua sắm liên tục, khoản tích lũy thực tế của chị chỉ đạt khoảng 1-2 triệu đồng/tháng, thậm chí có tháng gần như không còn dư.

Trung bình một năm, số tiền tiết kiệm dao động khoảng 15-20 triệu đồng, thấp hơn kỳ vọng ban đầu khi chị đặt mục tiêu tích lũy tối thiểu 30-40 triệu đồng/năm.

“Giá rẻ” có thể làm tăng chi phí sử dụng

Trong quá trình rà soát lại cách chi tiêu, chị Hường nhận thấy một số sản phẩm giá rẻ có thời gian sử dụng ngắn, nhanh hỏng và phải thay thế sau vài tháng. Chị nêu ví dụ: nếu một món đồ giá 300.000 đồng phải thay mới hai hoặc ba lần trong năm, tổng chi phí thực tế sẽ cao hơn so với việc đầu tư một sản phẩm tốt ngay từ đầu.

Bên cạnh đó, tình trạng mua dư thừa khiến một phần hàng hóa không được sử dụng hết. Chị ước tính khoảng 10-15% số tiền mua sắm hàng tháng rơi vào các sản phẩm ít sử dụng hoặc không dùng tới, làm giảm hiệu quả tiết kiệm thực tế.

Sau thời gian dài áp dụng chiến lược “săn sale”, chị ghi nhận tài khoản tiết kiệm không tăng trưởng đáng kể, trong khi chi phí sinh hoạt theo giá thị trường có xu hướng tăng.

Bẫy nhầm lẫn giữa “giá rẻ” và “tiết kiệm”

Theo ông Nguyễn Mạnh Cường, chuyên viên tư vấn tài chính cá nhân, nhiều người thường nhầm lẫn giữa “giá rẻ” và “tiết kiệm”. Quản lý tài chính hiệu quả không chỉ dừng ở việc giảm chi tiêu, mà còn cần tối ưu tổng giá trị sử dụng và gia tăng thu nhập.

Câu chuyện của chị Hường phản ánh thực tế của nhiều gia đình trẻ tại các đô thị lớn: chi tiêu có thể được tối ưu theo từng đơn hàng, nhưng tổng thể tài chính vẫn thiếu bền vững.

Nếu chỉ tập trung săn hàng giảm giá mà không có kế hoạch chi tiêu rõ ràng, người tiêu dùng dễ rơi vào tình trạng mua nhiều nhưng dùng ít. Về lâu dài, điều này có thể làm tăng tổng chi phí thay vì tiết kiệm.

Nhận định về tốc độ tích lũy và hướng điều chỉnh

Ông Cường cho rằng tốc độ tích lũy tiết kiệm phụ thuộc vào ba yếu tố: thu nhập, tỷ lệ tiết kiệm và khả năng đồng tiền tiếp tục phát sinh lãi. Nếu thu nhập không tăng trong khi chi tiêu vẫn ở mức cao, tốc độ tích lũy sẽ rất chậm.

Ông Cường cũng nhấn mạnh thay vì chỉ tập trung tiết kiệm từng khoản nhỏ, mỗi người nên đầu tư để nâng cao kỹ năng, tìm kiếm cơ hội thăng tiến hoặc phát triển thêm nguồn thu nhập. Việc tăng thu nhập hàng tháng thêm 3-5 triệu đồng có thể tạo tác động lớn hơn so với việc tiết kiệm vài trăm nghìn đồng.

Ngoài ra, khi đã có quỹ dự phòng an toàn, nhiều gia đình có thể chuyển một phần tiền nhàn rỗi sang các kênh đầu tư phù hợp thay vì để tiền nằm yên trong tài khoản.