HSBC: Việt Nam duy trì lợi thế tăng trưởng từ thương mại và FDI

Dù kinh tế toàn cầu biến động, các chuyên gia HSBC nhận định Việt Nam vẫn duy trì nền tảng tăng trưởng được hỗ trợ bởi thu hút FDI, xuất khẩu điện tử mở rộng, tiêu dùng nội địa và vị thế ngày càng mạnh trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Nhu cầu trong nước cùng mạng lưới Hiệp định Thương mại Tự do (FTAs) rộng lớn được xem là động lực chính giúp nền kinh tế Việt Nam chịu đựng tốt hơn các biến động từ bên ngoài.

Cú sốc năng lượng và tác động ngắn hạn

Theo TS. Frederic Neumann, Chuyên gia Kinh tế trưởng Khu vực châu Á tại HSBC, cú sốc năng lượng đang gia tăng áp lực lên triển vọng tăng trưởng của nhiều nền kinh tế châu Á. Tại Việt Nam, tác động ban đầu được thể hiện qua lạm phát khi chỉ số giá tiêu dùng trong tháng 3 và tháng 4 vượt mục tiêu.

Ông Neumann cho rằng, trong bối cảnh nhiều biến động, đây là thời điểm Việt Nam cần rà soát chiến lược năng lượng và điều hành kinh tế để nâng cao khả năng chống chịu trước các cú sốc toàn cầu ngày càng khó lường.

Triển vọng tăng trưởng và thương mại trong năm 2025

Giới phân tích cho rằng thị trường hiện vẫn tập trung nhiều vào rủi ro năng lượng ngắn hạn, trong khi nhiều yếu tố nền tảng của kinh tế Việt Nam vẫn duy trì tích cực.

Năm 2025 được nhận định là giai đoạn biến động do các chính sách thuế quan toàn cầu liên tục thay đổi. Tuy vậy, Việt Nam vẫn duy trì tăng trưởng GDP khoảng 8%, trở thành nền kinh tế tăng trưởng nhanh thứ hai ở châu Á sau Đài Loan.

Trong bối cảnh áp lực thương mại toàn cầu, khối lượng thương mại của Việt Nam đạt kỷ lục. Theo các chuyên gia, ngoài yếu tố đẩy nhanh đơn hàng, kết quả này còn phản ánh vị thế ngày càng vững chắc của Việt Nam trong chuỗi cung ứng và thương mại điện tử toàn cầu.

Xuất khẩu điện tử mở rộng và thay đổi cơ cấu hàng hóa

Đà tăng trưởng được hỗ trợ bởi thu hút FDI chất lượng, cải thiện môi trường đầu tư và nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Bà Yun Liu, Chuyên gia Kinh tế cấp cao Khu vực ASEAN tại HSBC, nhấn mạnh rằng cơ cấu xuất khẩu của Việt Nam đang chuyển dịch. Nếu trước đây dệt may và giày dép có giá trị gia tăng thấp chiếm vai trò chủ đạo, thì hiện nay điện tử trở thành động lực tăng trưởng mới của thương mại Việt Nam. Hiện hơn một phần ba kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam đến từ nhóm hàng điện tử.

Việt Nam ngày càng đóng vai trò quan trọng trong chuỗi lắp ráp điện tử toàn cầu, đặc biệt ở phân khúc thiết bị điện tử tiêu dùng hoàn chỉnh, nhờ xu hướng đa dạng hóa chuỗi cung ứng của các tập đoàn công nghệ lớn như Samsung.

Trong khoảng 15 năm qua, thị phần xuất khẩu điện tử tiêu dùng của Việt Nam (gồm điện thoại thông minh, máy tính và máy in) tăng từ gần như 0% lên khoảng 8-15%. Việt Nam cũng đang mở rộng sang các phân khúc có giá trị gia tăng cao hơn như mạch tích hợp và linh kiện bán dẫn.

Đáng chú ý, Việt Nam tiếp tục gia tăng thị phần ở thị trường Mỹ ở một số nhóm hàng điện tử tiêu dùng bất chấp rủi ro liên quan đến chính sách thuế quan toàn cầu.

Lợi thế từ FDI và dư địa mở rộng thương mại

HSBC cho rằng Việt Nam không chỉ mở rộng ở các thị trường truyền thống mà còn tận dụng mạng lưới FTAs rộng lớn, nổi bật là EVFTA với EU. Dù vậy, các chuyên gia đánh giá dư địa cải thiện vẫn còn đáng kể, đặc biệt trong việc giảm rào cản phi thuế quan như thủ tục hải quan hay giấy phép nhập khẩu.

Trong khu vực ASEAN, thương mại nội khối của Việt Nam hiện vẫn ở mức tương đối thấp dù phần lớn thuế quan đã được xóa bỏ. Việc tiếp tục giảm rào cản phi thuế quan được kỳ vọng sẽ mở thêm dư địa tăng trưởng cho thương mại nội khối. Ngoài ra, các thị trường mới nổi như Nam Mỹ và Trung Đông cũng được xem là hướng mở rộng tiềm năng cho hàng hóa Việt Nam.

Trong khi chính sách thuế quan có thể khiến nhà đầu tư thận trọng trong ngắn hạn, các chuyên gia nhấn mạnh về dài hạn Việt Nam vẫn duy trì lợi thế cạnh tranh nhờ khả năng thu hút FDI, phản ánh niềm tin của nhà đầu tư quốc tế vào triển vọng tăng trưởng của nền kinh tế.

Tiêu dùng nội địa và các yếu tố hỗ trợ tăng trưởng

Bên cạnh xuất khẩu và FDI, tiêu dùng nội địa được xem là động lực tăng trưởng quan trọng. Sự cải thiện của thị trường lao động, đô thị hóa, tầng lớp trung lưu gia tăng cùng sự phát triển mạnh của thương mại điện tử và thế hệ Gen Z tạo thêm dư địa cho tăng trưởng tiêu dùng trong nước.

TS. Frederic Neumann nhấn mạnh: trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất định, cơ hội tăng trưởng của Việt Nam vẫn rất lớn nếu tận dụng hiệu quả các lợi thế sẵn có.

Sắp diễn ra Diễn đàn Nhịp cầu Phát triển Việt Nam 2026.