Ham muốn kéo dài tuổi thọ và đảo ngược quá trình lão hóa đang trở thành tâm điểm chú ý khi giới siêu giàu cùng hàng loạt doanh nhân công nghệ liên tục thử nghiệm các phương pháp từ can thiệp sinh học đến điều chỉnh lối sống.
Nằm ở trung tâm của xu hướng này là Altos Labs, startup nghiên cứu tuổi thọ ra mắt năm 2022 với số vốn huy động lên tới 3 tỷ USD. Dự án quy tụ nhiều nhà khoa học hàng đầu thế giới và nhận nguồn đầu tư lớn từ nhà sáng lập Amazon, Jeff Bezos. Đơn vị này đặt mục tiêu "trẻ hóa" tế bào, khôi phục năng lực tự phục hồi chấn thương và chống chịu bệnh tật cho người lớn tuổi như khi còn trẻ.
Theo The Times, sau 3 năm hoạt động, những kết quả đầu tiên của Altos Labs không xuất hiện trên truyền thông đại chúng mà được công bố qua các bản tiền công bố và tạp chí khoa học có phản biện. Tổng hợp các dữ liệu này cho thấy một định hướng y khoa mới đang dần định hình: tái lập trình tế bào để cơ thể duy trì sức khỏe, giữ DNA ở trạng thái trẻ trung và ứng dụng AI hướng tới mục tiêu thoát khỏi sự lão hóa.
Song song với việc rót vốn vào phòng thí nghiệm, Jeff Bezos áp dụng chế độ sinh hoạt khắt khe để bảo vệ sức khỏe. "Vào những ngày tập luyện thuận lợi, tôi thường dành khoảng nửa tiếng cho các bài tập cardio và khoảng 45 phút tập tạ hoặc những bài tập kháng lực khác, chủ yếu là tập tạ", ông chia sẻ.
Sự thay đổi này được Lauren Sánchez, vợ ông, xác nhận trong cuộc phỏng vấn với Wall Street Journal: "Anh ấy đã đánh cắp huấn luyện viên của tôi! Anh ấy ở đẳng cấp khác hoàn toàn với tôi, một 'quái vật' trong phòng tập".
Từng có thời điểm tiêu thụ đồ ăn nhanh như ăn cả ống bánh quy Pillsbury vào bữa sáng, Bezos hiện chuyển sang ưu tiên protein cùng thực phẩm giàu dinh dưỡng. Dù vậy, ông không quá nghiêm ngặt khi vẫn duy trì thói quen làm pancake hay chiên churros cho gia đình vào cuối tuần. Bên cạnh vận động, ông coi việc ngủ đủ 8 tiếng mỗi ngày là yếu tố quan trọng để duy trì năng lượng và sự tỉnh táo. Về công thức duy trì sức khỏe, Lauren Sánchez tóm tắt qua chuỗi nguyên tắc MEDS: meditation (thiền), exercise (tập thể dục), diet (chế độ ăn), sleep (giấc ngủ) và kết thúc bằng sunscreen (kem chống nắng).
Tại Thung lũng Silicon, CEO OpenAI Sam Altman cũng đầu tư 180 triệu USD vào Retro Biosciences nhằm mục tiêu kéo dài thêm 10 năm sống khỏe mạnh cho con người. Altman nhận định mảng nghiên cứu tuổi thọ cần một sự thay đổi lớn tương tự mô hình của OpenAI. Về cá nhân, ông duy trì việc ăn uống lành mạnh, tập thể dục, ngủ đủ giấc và từng dùng metformin — loại thuốc điều trị tiểu đường đang được chú ý nhờ tiềm năng chống lão hóa.
Tuy nhiên, thói quen sinh hoạt của Altman đã thay đổi đáng kể từ khi lập gia đình. "Bây giờ tất cả đã thay đổi. Tôi chấp nhận rằng cuộc sống sẽ hỗn loạn trong vài năm tới", ông chia sẻ. Lịch trình công tác dày đặc trước đây được thu hẹp lại xung quanh gia đình và công việc tại OpenAI. Vào cuối tuần, ông thường đưa gia đình về trang trại ở Napa để đi dạo đường dài và ngắt kết nối hoàn toàn với sóng điện thoại.
Ở lứa tuổi 98, tỷ phú Lý Gia Thành đại diện cho nhóm nhà đầu tư cao tuổi tại châu Á theo đuổi lĩnh vực này. Ông đã đầu tư 25 triệu USD vào công ty sản xuất nicotinamide riboside (NR) — một chất bổ sung được cho là có tác dụng chống lão hóa mà bản thân ông cũng tin dùng.
Trái ngược với các liệu pháp công nghệ cao, nhà sáng lập tập đoàn CK Hutchison duy trì lối sống đơn giản. Quỹ Lý Gia Thành từng đưa ra nguyên tắc "3 ít, 1 nhiều": ít chất béo, ít muối, ít đường và nhiều chất xơ. Tỷ phú duy trì thói quen thức dậy lúc 5h59, nghe tin tức và tập thể dục khoảng 1,5 giờ (bao gồm chơi golf), sau đó chuyển sang 30 phút tập thể dục nhẹ nhàng mỗi sáng. Ông giữ quan điểm sống đơn giản, ngủ ngon, không hút thuốc, không uống rượu và thường dùng bữa sáng với cháo cùng rau xanh.
Mặc dù được giới siêu giàu tích cực quảng bá, phần lớn các phương pháp "hack tuổi" hiện nay vẫn thiếu bằng chứng khoa học vững chắc về khả năng kéo dài tuổi thọ trên người. Việc đưa các nghiên cứu sơ bộ hoặc trải nghiệm cá nhân thành các phác đồ, thực phẩm bổ sung khi chưa qua kiểm định của FDA tiềm ẩn nhiều rủi ro y tế.
Margje Camps, nhà nghiên cứu tại Đại học Utrecht (Hà Lan), nhận định: "Hiệu ứng lan tỏa này xuất phát từ bản chất của các nền tảng mà họ dùng để truyền bá nội dung". Trong khi đó, nhà nghiên cứu Andrew Steele, tác giả cuốn sách Ageless (2022), khẳng định hiện chưa có can thiệp y tế nào được chứng minh có thể kéo dài tuổi thọ bằng cách tác động trực tiếp vào quá trình lão hóa.
Rủi ro từ các thử nghiệm tự phát thể hiện rõ qua trường hợp của doanh nhân Bryan Johnson. Từ năm 2019, Johnson tự thử nghiệm rapamycin — một loại thuốc ức chế miễn dịch dùng trong phẫu thuật ghép tạng — với hy vọng kéo dài tuổi thọ. Ông thay đổi nhiều liều lượng từ 5 mg, 6 mg đến 10 mg theo các chu kỳ khác nhau. Tuy nhiên, đến tháng 9/2024, Johnson phải dừng sử dụng vì gặp các phản ứng phụ như nhiễm trùng da kéo dài, tăng đường huyết, rối loạn chỉ số lipid máu và tăng nhịp tim lúc nghỉ ngơi.
"Không xác định được nguyên nhân tiềm ẩn nào khác, chúng tôi nghi ngờ rapamycin. Vì việc điều chỉnh liều không đem lại hiệu quả, chúng tôi quyết định ngừng hoàn toàn", Johnson thông báo trên mạng xã hội X.
Tương tự, chất bổ sung ketone ngoại sinh (chứa 1,3-butanediol) từng được giới công nghệ ưa chuộng để tăng cường khả năng nhận thức cũng đang gặp phải những cảnh báo mới. Doanh nhân Tim Ferriss và nhà đầu tư Kevin Rose đã lên tiếng cảnh báo về hợp chất này sau khi các thử nghiệm trên động vật ghi nhận nguy cơ gây ra tình trạng tương tự bệnh gan nhiễm mỡ ở chuột.
"Hãy coi nó như ethanol. Giống như bạn đang uống rượu mạnh và chắc chắn không muốn làm điều đó mỗi ngày", Tim Ferriss đưa ra lời khuyên đối với người tiêu dùng.
