Làn sóng bán tháo kéo dài đã biến mã chứng khoán KOS của Công ty Cổ phần Kosy trở thành tâm điểm chú ý trên sàn giao dịch. Kết thúc phiên 23/10, mã này tiếp tục nằm sàn tại mức 5.050 đồng/cổ phiếu, xác lập chuỗi 25 phiên giảm kịch biên độ liên tiếp.
Chỉ trong khoảng một tháng kể từ mốc 32.950 đồng/cổ phiếu ngày 16/9, vốn hóa của Kosy đã bốc hơi hơn 82%, rơi từ mức 7.133 tỷ đồng xuống chỉ còn 1.257 tỷ đồng. Tốc độ sụt giảm này vượt xa đà lao dốc của nhiều doanh nghiệp đang gặp bế tắc lớn trên thị trường.
Áp lực call margin và diễn biến giải chấp tại nhóm cổ đông lớn
Giải trình về hiện tượng giá cổ phiếu lao dốc liên tục, phía Kosy nhận định nguyên nhân xuất phát từ diễn biến ảm đạm chung của thị trường, thanh khoản sụt giảm cùng tâm lý bán tháo từ phía nhà đầu tư.
Bên cạnh đó, việc các công ty chứng khoán hạ tỷ lệ cho vay margin và châm ngòi các đợt bán giải chấp đã khiến nguồn cung cổ phiếu tràn ngập thị trường. Doanh nghiệp này khẳng định mọi hoạt động cốt lõi thuộc lĩnh vực bất động sản và năng lượng tái tạo vẫn duy trì bình thường, không có biến động bất thường từ nội tại.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy các đợt bán giải chấp liên tục dội xuống nhóm cổ đông nội bộ. Từ cuối tháng 9 đến giữa tháng 10/2026, ông Nguyễn Việt Cường, Chủ tịch HĐQT Kosy, đã bị bán giải chấp hơn 561.000 cổ phiếu, hạ tỷ lệ nắm giữ từ 33,43% xuống 33,17%. Hai tổ chức liên quan là Công ty Cổ phần Đầu tư Địa ốc Kosy và Công ty Đầu tư Leo Regulus cũng chịu cảnh tương tự khi bị giải chấp lần lượt gần 763.000 và 4.700 cổ phiếu, kéo tỷ lệ sở hữu xuống còn 4,26% và 10,25%.
Đáng chú ý, các lệnh bán giải chấp với quy mô 8,6 triệu cổ phiếu của Phó Chủ tịch Nguyễn Thị Hằng và 9 triệu cổ phiếu của Phó Tổng Giám đốc Nguyễn Thị Phương Thảo đều rơi vào tình trạng ế ẩm do thị trường mất thanh khoản, không có lực cầu đối ứng ở mức giá sàn. Ở chiều ngược lại, bà Hoàng Thị Yến, em dâu ông Cường, vừa đăng ký mua 8 triệu cổ phiếu KOS từ ngày 15/10/2026 đến 13/11/2026 theo phương thức thỏa thuận hoặc khớp lệnh nhằm tăng tỷ lệ nắm giữ.
Tính đến ngày 22/10, nhóm cổ đông liên quan đến gia đình Chủ tịch Nguyễn Việt Cường vẫn nắm giữ hơn 134 triệu cổ phiếu KOS, tương đương tỷ lệ chi phối trên 61% vốn điều lệ.
Mô hình quản trị gia đình
Thành lập từ tháng 3/2008, Kosy khởi đầu trong ngành xây dựng giao thông, thủy lợi trước khi chuyển hướng sang bất động sản vào năm 2011 với các thị trường trọng điểm tại Lào Cai, Bắc Ninh, Thái Nguyên và Lai Châu.
Dự án khu đô thị Kosy Mountain View quy mô 38 ha tại Lào Cai đánh dấu bước chân đầu tiên của doanh nghiệp vào mảng bất động sản. Sau đó, doanh nghiệp mở rộng với chuỗi dự án tại Sông Công, Bắc Giang và Gia Sàng. Ngoài ra, doanh nghiệp còn tham gia lĩnh vực giáo dục khi thành lập Trường Trung cấp Tài chính Hà Nội.
Về lộ trình lên sàn, cổ phiếu KOS ra mắt thị trường UPCoM vào tháng 12/2017 với giá tham chiếu 11.300 đồng/cổ phiếu, trước khi chuyển niêm yết sang sàn HOSE vào tháng 7/2019.
Từng chia sẻ với báo chí tại thời điểm lên sàn HOSE, Chủ tịch Nguyễn Việt Cường cho biết “niêm yết thành công trên HoSE tạo cơ hội để Kosy tăng tính thanh khoản của cổ phiếu, nâng cao uy tín và thương hiệu, minh bạch thông tin, chuẩn hóa hoạt động doanh nghiệp và đặc biệt là tiếp cận được nhiều nguồn vốn đầu tư trong và ngoài nước”.
Sau khi lên sàn HOSE, thị giá KOS duy trì đà đi lên rồi chuyển sang trạng thái tích lũy quanh vùng 36.000 - 40.000 đồng/cổ phiếu trong nhiều năm, trước khi bất ngờ giảm sâu về vùng giá hiện tại.
Về cơ cấu cổ đông, yếu tố gia đình thể hiện rất rõ nét tại Kosy. Thời điểm lên sàn UPCoM năm 2017, gia đình ông Cường sở hữu tới 93% cổ phần. Tỷ lệ này giảm về 68% khi niêm yết trên HOSE năm 2019. Bên cạnh ông Cường giữ ghế Chủ tịch HĐQT, vợ ông là bà Nguyễn Thị Hằng đảm nhiệm vị trí Phó Chủ tịch HĐQT, còn em gái ông là bà Nguyễn Thị Phương Thảo giữ chức Phó Tổng Giám đốc phụ trách khu vực Tây Bắc.
Kết quả kinh doanh và nợ vay
Dù doanh thu hàng năm giai đoạn 2019 - 2025 duy trì ổn định từ 1.000 đến 1.500 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế của Kosy lại rất khiêm tốn, chỉ xoay quanh ngưỡng 20 tỷ đồng mỗi năm. Chỉ số biên lợi nhuận ròng dao động ở mức rất mỏng, khoảng 0,1% - 0,2%.
Theo báo cáo tài chính soát xét bán niên 2026, doanh thu thuần đạt gần 723 tỷ đồng, tăng 9% so với cùng kỳ. Lợi nhuận gộp đạt khoảng 96 tỷ đồng, tương ứng biên lãi gộp 13,2%. Doanh thu bất động sản ghi nhận bước đột phá khi tăng gấp 3 lần lên 240 tỷ đồng, trong khi mảng bán hàng hóa giảm 18% xuống 415 tỷ đồng. Mặc dù mảng dịch vụ đem lại biên lãi gộp cao nhất đạt gần 37%, mảng bất động sản đạt 23%, nhưng mảng bán hàng hóa lại kéo tụt hiệu quả chung khi biên lãi gộp chỉ dừng ở mức 3,6%.
Gánh nặng chi phí tài chính tiếp tục bào mòn thành quả kinh doanh. Trong 6 tháng đầu năm 2026, chi phí lãi vay của Kosy lên tới hơn 47 tỷ đồng, ngốn gần một nửa lợi nhuận gộp thu về. Sau khi trừ đi các chi phí vận hành, công ty báo lãi sau thuế 15 tỷ đồng, dù cải thiện gấp 2,2 lần so với cùng kỳ năm 2025 nhưng con số tuyệt đối vẫn khá khiêm tốn.
Tính đến ngày 30/6/2026, quy mô tổng tài sản của Kosy đứng ở mức 5.078 tỷ đồng, trong đó giá trị hàng tồn kho chiếm tới 55%, tương đương 2.778 tỷ đồng. Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang tập trung chủ yếu tại ba dự án gồm Kosy Hà Nam (hơn 892 tỷ đồng), Khu đô thị số 11 Gia Sàng - Thái Nguyên (gần 500 tỷ đồng) và Kosy Lào Cai (443 tỷ đồng), tổng cộng chiếm khoảng 66% giá trị tồn kho dở dang.
Lượng tiền và khoản tương đương tiền tại thời điểm cuối tháng 6 còn khoảng 39 tỷ đồng. Để duy trì dòng tiền hoạt động, doanh nghiệp đã phát sinh thêm 767 tỷ đồng tiền vay mới và trả 828 tỷ đồng nợ gốc trong nửa đầu năm. Tổng dư nợ vay tài chính hiện duy trì xấp xỉ 2.000 tỷ đồng.
Đáng chú ý, ngân hàng là chủ nợ lớn nhất của Kosy. Để vay vốn từ các nhà đèo như PvcomBank chi nhánh Thăng Long (khoản vay 120 tỷ đồng) hay Ngân hàng Bảo Việt (khoản vay 100 tỷ đồng), ngoài việc thế chấp các dự án bất động sản, Kosy còn dùng chính cổ phiếu KOS thuộc sở hữu của vợ chồng Chủ tịch Nguyễn Việt Cường và bà Nguyễn Thị Hằng làm tài sản đảm bảo. Việc thị giá cổ phiếu KOS liên tục bốc hơi đang tạo ra rủi ro không nhỏ đối với các khoản thế chấp này.
