Những cảnh báo mới về lạm phát đang khiến kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở lại, đặc biệt sau phát biểu cứng rắn của Chủ tịch Kevin Warsh tại Jackson Hole. Tuy nhiên, diễn biến thị trường lao động và tốc độ hạ nhiệt của lạm phát lại đang tạo thêm lý do để Fed tiếp tục giữ nguyên chính sách trong tháng 9.
Phát biểu tại Hội nghị Jackson Hole ngày 28/8, Chủ tịch Fed Kevin Warsh phát tín hiệu rõ ràng hơn về khả năng tăng lãi suất nếu lạm phát tiếp tục dai dẳng. Theo ông, vấn đề giá cả cần trở thành trọng tâm hàng đầu của Fed trong bối cảnh các điều kiện tài chính hiện chưa mang tính thắt chặt trên diện rộng.
“Trọng tâm hàng đầu của Fed vào lúc này cần phải là vấn đề giá cả”, Kevin Warsh nhấn mạnh.
Chủ tịch Fed đồng thời cho rằng ngân hàng trung ương Mỹ “còn việc phải làm” nếu các nhà hoạch định chính sách chưa đủ tin tưởng rằng lạm phát cơ bản đang trở về mục tiêu 2%.
“Tiêu chuẩn của tôi là: Chúng tôi phải tin tưởng rằng lạm phát cơ bản đang tiến về mục tiêu đã định, một cách rõ ràng và với tốc độ đủ nhanh. Nếu không, chúng tôi sẽ còn việc phải làm. Đó là nhiệm vụ của chúng tôi”, ông nói.
Không chỉ Kevin Warsh, một số quan chức Fed gần đây cũng thể hiện quan điểm cứng rắn hơn đối với lạm phát.
Trong phát biểu ngày 1/9, Thống đốc Fed Michael Barr cho rằng nếu lạm phát không hạ nhiệt nhanh chóng, Fed có thể cần hành động quyết liệt bằng cách tăng lãi suất.
“Lạm phát vẫn ở mức quá cao — và tình trạng này đã kéo dài hơn 5 năm qua”, ông nói tại Diễn đàn Cho vay Cơ hội Thứ hai. “Nếu lạm phát dường như không giảm tốc đủ mức, tôi cho rằng chúng ta cần hành động quyết liệt để tăng lãi suất”.
Trước đó, Chủ tịch Fed chi nhánh Kansas City Jeffrey Schmid cũng cho rằng lạm phát tại Mỹ vẫn dai dẳng và khó giảm về mức 2%.
Ông lưu ý lãi suất chính sách của Fed đang được duy trì trong khoảng 3,50%-3,75%, sau quyết định ngày 29/7, và cho rằng mức lãi suất hiện tại dường như chưa tạo ra sức ép đủ lớn đối với nền kinh tế.
“Tôi không rõ chính sách lãi suất hiện nay đang thực sự kìm hãm điều gì”, ông nói.
Vì sao Fed có thể chưa tăng lãi suất trong tháng 9?
Dù những tín hiệu từ các quan chức Fed đang khiến kỳ vọng tăng lãi suất gia tăng, các nhà phân tích vẫn chỉ ra nhiều yếu tố có thể khiến Fed chưa hành động ngay trong tháng 9.
Một trong những lý do là lạm phát giá tiêu dùng đã liên tục giảm tốc trong tháng 6 và tháng 7. Trong khi đó, căng thẳng tại Trung Đông gần đây khiến giá dầu tăng lên quanh 95 USD/thùng, nhưng vẫn thấp hơn đáng kể so với mức đỉnh trong cuộc chiến.
Theo các chuyên gia, Fed có thể bỏ qua những cú sốc nguồn cung mang tính tạm thời nếu chưa xuất hiện tác động lan tỏa.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cũng cho rằng diễn biến hiện nay có thể được xem là một cú sốc nguồn cung.
“Tôi tin rằng chúng ta đang chứng kiến một cú sốc nguồn cung, và theo thông lệ, người ta sẽ không tăng lãi suất khi đối mặt với cú sốc nguồn cung trừ khi nhận thấy các tác động dây chuyền ở cấp độ hai hoặc cấp độ ba”, ông nói với CNBC ngày 31/8.
“Trong khi đó, chúng ta thấy lạm phát cơ bản vẫn duy trì ở mức rất thấp và ổn định”.
Bên cạnh lạm phát, thị trường lao động cũng đang phát đi những tín hiệu đáng chú ý. Nền kinh tế Mỹ mất 23.000 việc làm trong tháng 7, trong khi số việc làm tăng thêm trong hai tháng trước đó bị điều chỉnh giảm tổng cộng 103.000 việc làm.
Diễn biến này tạo thêm cơ sở để những thành viên thiên về duy trì lãi suất hiện tại tiếp tục thận trọng.
Tại cuộc họp FOMC tháng 7, chỉ có 3 thành viên muốn tăng lãi suất ngay, trong khi 9 thành viên còn lại ủng hộ giữ nguyên lãi suất, trong đó có Chủ tịch Fed Kevin Warsh.
Andrew Hollenhorst, chuyên gia kinh tế của Citigroup, đánh giá những bình luận của ông Warsh tại Jackson Hole mang tính “diều hâu” hơn thường lệ nhưng chỉ ở mức độ nhẹ.
Theo ông, các dữ liệu kinh tế kể từ cuộc họp tháng 7 chưa cho thấy nhu cầu cấp bách phải thắt chặt chính sách tiền tệ.
“Tại cuộc họp FOMC tháng 7, không có sự đồng thuận về việc tăng lãi suất”, ông nhận định. “Các dữ liệu kể từ thời điểm đó cho thấy lạm phát đã hạ nhiệt và đà tuyển dụng chậm lại. Sẽ không có sự đồng thuận để tăng lãi suất vào tháng 9”.
Hollenhorst đồng thời cho rằng nếu dữ liệu lạm phát tiếp tục cải thiện, khả năng Fed tăng lãi suất trong năm nay sẽ giảm xuống.
Trong bối cảnh quan điểm của Fed vẫn chưa hoàn toàn thống nhất, dữ liệu kinh tế được công bố trong tháng 9 sẽ đóng vai trò quan trọng.
Báo cáo việc làm sẽ được công bố vào thứ Sáu, trong khi dữ liệu lạm phát tháng 8 dự kiến được công bố vào tuần tiếp theo. Hai nhóm số liệu này đặc biệt được chú ý sau khi thị trường lao động bất ngờ suy yếu trong tháng 7.
David Kelly, Giám đốc chiến lược toàn cầu tại JPMorgan Asset Management, cho rằng tình hình việc làm có thể khiến Fed từ bỏ ý định tăng lãi suất.
Theo ông, những dữ liệu gần đây cho thấy “nền kinh tế không có nhiều động lực như Kevin Warsh đã gợi ý trong bài phát biểu tại Jackson Hole”.
Kelly cũng cho rằng thị trường có thể đã quá nhanh khi đặt xác suất 60% cho khả năng Fed tăng lãi suất trong tháng 9.
Thị trường vẫn đặt cược Fed sẽ hành động
Dù vậy, kỳ vọng Fed tăng lãi suất vẫn chưa biến mất. Bank of America tiếp tục duy trì dự báo về ba đợt tăng lãi suất sắp tới, đồng thời đánh giá bài phát biểu của Kevin Warsh tại Jackson Hole đã giúp hình ảnh Fed trở nên “đáng tin cậy hơn”.
Aditya Bhave, chuyên gia kinh tế của Bank of America, cho rằng điểm đáng chú ý trong phát biểu của ông Warsh là việc Chủ tịch Fed nâng cao tiêu chuẩn để quyết định giữ nguyên lãi suất.
Theo ông, Fed nên tập trung vào các xu hướng thay vì những “điểm dữ liệu đơn lẻ”, trong khi lạm phát cơ bản vẫn chưa có sự “cải thiện đáng kể nào”.
“Trừ khi có những diễn biến tiêu cực bất ngờ và nghiêm trọng, trách nhiệm hiện thuộc về ông Warsh trong việc thực hiện đợt tăng lãi suất [vào tháng 9]”, Bhave nhận định.
Như vậy, quyết định lãi suất tháng 9 của Fed vẫn phụ thuộc đáng kể vào những dữ liệu kinh tế sắp được công bố. Trong khi các tín hiệu về lạm phát đang tạo sức ép tăng lãi suất, diễn biến thị trường lao động và tốc độ hạ nhiệt của giá cả lại có thể củng cố quan điểm tiếp tục giữ nguyên chính sách hiện tại.
