Mặt cỏ World Cup được tạo ra như thế nào?

Ngày 11/6, World Cup 2026 sẽ chính thức khởi tranh tại sân vận động Estadio Azteca ở Mexico City, mở màn cho hành trình tranh tài diễn ra trên lãnh thổ ba quốc gia gồm Mexico, Mỹ và Canada.

Trong khi sự chú ý của người hâm mộ đổ dồn vào các ngôi sao sân cỏ, phía sau hậu trường là một dự án kỹ thuật quy mô lớn nhằm bảo đảm các cầu thủ thi đấu trên những mặt sân đồng nhất, có khả năng chịu tải cao và đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của FIFA.

Nhiệm vụ đặc biệt kéo dài gần 5 năm

Công tác nghiên cứu và chuẩn bị mặt sân cho World Cup 2026 được khởi động từ gần 5 năm trước khi FIFA hợp tác với các chuyên gia thảm cỏ của Đại học Tennessee và Đại học Bang Michigan.

Thời điểm bắt đầu dự án, các địa điểm tổ chức giải đấu vẫn chưa được xác định đầy đủ. Điều này khiến nhóm chuyên gia phải xây dựng nhiều phương án kỹ thuật khác nhau để thích ứng với điều kiện khí hậu và hạ tầng đa dạng tại Bắc Mỹ.

Ông John “Trey” Rogers, giáo sư Đại học Bang Michigan và là chuyên gia hàng đầu về thảm cỏ sân vận động, cho biết áp lực gia tăng mỗi khi FIFA công bố thêm một địa điểm thi đấu mới.

Theo ông, số lượng sân vận động có mái che liên tục tăng lên trong quá trình lựa chọn địa điểm, kéo theo hàng loạt thách thức liên quan đến ánh sáng, thông gió và khả năng duy trì cỏ tự nhiên trong môi trường khép kín.

Không chỉ đơn thuần là lựa chọn loại cỏ đẹp mắt trên truyền hình, đội ngũ kỹ thuật còn phải giải quyết bài toán về khả năng gieo trồng, vận chuyển, lắp đặt, bảo dưỡng và độ bền của mặt sân trong suốt thời gian diễn ra giải đấu.

Ông John Sorochan, nhà khoa học chuyên ngành thảm cỏ của Đại học Tennessee, nhận định quy mô của dự án là rất lớn và khó có thể hình dung đầy đủ nếu không trực tiếp tham gia.

Công nghệ mặt sân đã thay đổi mạnh mẽ sau World Cup 1994

Ông Rogers từng là một trong những chuyên gia tham gia phát triển mặt sân cỏ tự nhiên tạm thời tại sân Pontiac Silverdome trong kỳ World Cup 1994. Khi đó, đây là lần đầu tiên một trận đấu World Cup được tổ chức trên sân cỏ tự nhiên đặt trong không gian kín.

Dự án thành công đã mở đường cho việc sử dụng cỏ tự nhiên tại các sân vận động có mái che trong những giải đấu lớn sau này.

So với hơn ba thập kỷ trước, công nghệ chăm sóc và duy trì mặt sân hiện đã có bước tiến đáng kể. Các sân vận động hiện đại được trang bị hệ thống đèn kích thích tăng trưởng, thông gió, kiểm soát nhiệt độ và nhiều giải pháp hỗ trợ khác nhằm bảo đảm điều kiện phát triển tối ưu cho thảm cỏ.

Đối với World Cup 2026, các chuyên gia đã đánh giá riêng từng sân vận động trước khi phân loại theo nhóm thách thức như sân mái vòm, sân chuyển đổi từ cỏ nhân tạo sang cỏ tự nhiên, sân vốn sử dụng cỏ tự nhiên hoặc các sân nằm ở khu vực có độ cao lớn như Mexico City.
 

Hàng trăm nghìn mét vuông cỏ được trồng tại 9 trang trại

Hai nhóm cỏ chính được lựa chọn cho giải đấu gồm cỏ Bermuda dành cho khu vực khí hậu ấm và hỗn hợp cỏ Kentucky bluegrass cùng perennial ryegrass tại những khu vực có nền nhiệt mát hơn.

Để tạo ra những tấm thảm cỏ có độ ổn định cao, cỏ được gieo trên các màng nhựa chuyên dụng. Khi rễ phát triển và gặp lớp màng này, chúng lan rộng theo chiều ngang thay vì đâm sâu xuống đất, hình thành mạng lưới rễ dày đặc giúp quá trình thu hoạch và vận chuyển thuận lợi hơn.

Sau khi được lắp đặt tại sân vận động trên lớp nền cát, hệ thống rễ sẽ tiếp tục phát triển theo chiều sâu để ổn định mặt sân.

Tổng diện tích thảm cỏ phục vụ World Cup năm nay lên tới hàng trăm nghìn mét vuông, được sản xuất tại 9 trang trại, gồm 6 cơ sở ở Mỹ, 2 tại Canada và một ở Mexico.

Một số giống cỏ đã được gieo trồng từ khoảng một năm trước thời điểm lắp đặt. Theo ông Rogers, với loại cỏ Kentucky bluegrass kết hợp perennial ryegrass được trồng trên màng nhựa, thời gian hoàn thiện thường kéo dài từ 9 đến 11 tháng.

Các tấm cỏ sau khi thu hoạch được cuộn lại, vận chuyển bằng xe tải đông lạnh tới sân vận động và tiến hành lắp đặt trong thời gian ngắn.

Hệ thống kỹ thuật phức tạp bên dưới mặt sân

Không chỉ phần thảm cỏ phía trên, cấu trúc nền sân bên dưới cũng đóng vai trò quan trọng đối với chất lượng thi đấu.

Tại các sân vận động sử dụng cỏ tự nhiên thường xuyên, lớp cát bên dưới dày khoảng 30 cm, tiếp đến là lớp sỏi thoát nước dày 15 cm. Với các sân sử dụng mặt cỏ tạm thời, độ dày lớp nền thường dao động từ 15-25 cm.

Một số sân còn được trang bị hệ thống hút chân không và thông gió nhằm kiểm soát độ ẩm, đồng thời tăng cường lưu thông không khí trong kết cấu nền sân.

Đối với các sân mái vòm, hệ thống đèn tăng trưởng đóng vai trò then chốt. Tại Dallas, các bộ đèn được treo từ mái sân và có thể hạ thấp xuống gần mặt cỏ để cung cấp lượng ánh sáng cần thiết cho quá trình quang hợp.

Theo các chuyên gia, những hệ thống này không chỉ giúp duy trì màu xanh của cỏ mà còn hỗ trợ phục hồi bề mặt sau các trận đấu liên tiếp với cường độ cao.

Mặt sân phải đáp ứng cả yêu cầu kỹ thuật thi đấu

Bên cạnh yếu tố sinh học, nhóm nghiên cứu còn thực hiện hàng loạt thử nghiệm nhằm bảo đảm chất lượng chuyên môn của các trận đấu.

Tại Tennessee, đội ngũ của ông Sorochan sử dụng máy bắn bóng, camera tốc độ cao và công nghệ phân tích hình ảnh để đánh giá phản ứng của mặt sân.

 

Trong một bài kiểm tra, các quả bóng được bắn với vận tốc 55 km/h ở góc 17 độ nhằm đo độ nảy sau khi tiếp xúc với bề mặt cỏ. Tiêu chí đặt ra là bóng không được nảy vượt quá đầu gối cầu thủ, giúp việc kiểm soát bóng diễn ra thuận lợi và tự nhiên.

Ngoài ra, khả năng phản hồi của mặt sân đối với các đường chuyền dài cũng được tính toán kỹ lưỡng để bảo đảm cầu thủ có thể dự đoán chính xác quỹ đạo bóng.

Xu hướng đầu tư ngày càng lớn vào công nghệ mặt sân

Việc FIFA dành nhiều năm nghiên cứu và chuẩn hóa mặt sân cho thấy xu hướng chuyên nghiệp hóa ngày càng sâu trong ngành công nghiệp bóng đá hiện đại. Chất lượng mặt sân hiện được xem là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến chuyên môn thi đấu, giảm nguy cơ chấn thương và nâng cao trải nghiệm của khán giả toàn cầu.

Các giải đấu lớn không còn chỉ tập trung vào hạ tầng khán đài hay công nghệ truyền hình mà đang đầu tư mạnh vào những yếu tố nền tảng như hệ thống thoát nước, chiếu sáng, cảm biến theo dõi và quản lý thảm cỏ bằng dữ liệu.

World Cup 2026 là bài kiểm tra lớn cho mô hình sân đa quốc gia

Việc tổ chức giải đấu trên lãnh thổ ba quốc gia với điều kiện khí hậu và hạ tầng khác biệt đặt ra yêu cầu rất cao đối với công tác chuẩn hóa mặt sân. Thành công của dự án có thể trở thành tiền lệ quan trọng cho các kỳ World Cup hoặc sự kiện thể thao quốc tế được tổ chức theo mô hình đa quốc gia trong tương lai.

Đồng thời, những công nghệ được áp dụng tại World Cup 2026 cũng được kỳ vọng sẽ tiếp tục lan tỏa sang các giải vô địch quốc gia, sân vận động đa năng và các sự kiện thể thao quy mô lớn trên toàn thế giới.

“Sự im lặng chính là thành công”

Khi World Cup chính thức khởi tranh, phần lớn khán giả sẽ tập trung vào những ngôi sao trên sân. Tuy nhiên, với các chuyên gia thảm cỏ, thành công lớn nhất lại đến khi không ai nhắc đến mặt sân.

Ông Rogers cho biết trong suốt giải đấu, ông sẽ theo dõi cách quả bóng lăn và phản ứng trên từng mét cỏ nhiều hơn là quan sát các cầu thủ. Theo vị chuyên gia này, nếu mặt sân vận hành hoàn hảo đến mức không tạo ra bất kỳ tranh cãi nào, đó chính là minh chứng rõ ràng nhất cho thành công của dự án kéo dài gần 5 năm chuẩn bị cho World Cup 2026.