•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Bộ Khoa học và Công nghệ đang lấy ý kiến dự thảo thông tư về đo lường và quản lý chất lượng đối với vàng miếng, vàng trang sức, mỹ nghệ và vàng nguyên liệu. Dự thảo này dự kiến thay thế Thông tư 22/2013/TT-BKHCN, đồng thời bổ sung nhiều quy định liên quan đến truy xuất nguồn gốc, thông tin sản phẩm và trách nhiệm của đơn vị sản xuất.
Nhiều người tiêu dùng phản ánh tình trạng khi bán vàng ở cửa hàng khác với nơi mua ban đầu, giá thu mua thường thấp hơn so với niêm yết. Dù sản phẩm có đầy đủ nhãn mác và ký hiệu, mức giá được đề nghị vẫn có thể thấp hơn vài trăm nghìn đồng.
Chị Lê Thị Diệp (TP.HCM) cho biết đã mua một nhẫn vàng 1 chỉ tại một tiệm ở Gò Vấp. Khi cần tiền, chị mang sản phẩm đến bán ở một tiệm gần đó và được báo giá thấp hơn niêm yết khoảng 200.000 đồng, với lý do vàng đúng chuẩn như công bố ban đầu.
Tương tự, chị Minh Hạnh (phường An Khánh, TP.HCM) cho biết từng mang dây chuyền mua ở nơi khác tới bán và được yêu cầu thử tuổi vàng trước khi giao dịch. Sau khi kiểm tra, tiệm chấp nhận mua với giá thấp hơn đáng kể. Trong khi đó, khi bán đúng nơi đã mua, hầu như không cần hóa đơn và được thu theo giá niêm yết.
Theo quy định hiện hành, vàng miếng, vàng nhẫn và vàng trang sức đều phải khắc hoặc thể hiện đầy đủ các thông tin như hàm lượng, trọng lượng, ký hiệu sản phẩm và tên đơn vị sản xuất. Doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm pháp lý về chất lượng công bố trên sản phẩm.
Tuy nhiên, một nhân viên kinh doanh vàng tại khu vực chợ Tân Định cho biết thị trường vẫn tồn tại nhiều sản phẩm nữ trang có chất lượng không đồng đều. Vì vậy, các tiệm vàng thường kiểm tra lại trước khi thu mua để xác định giá trị thực tế của sản phẩm.
Dù vậy, khâu kiểm định đôi khi tạo ra “vùng xám”, khiến người bán khó tự bảo vệ quyền lợi. Một số cửa hàng có thể đưa ra đánh giá mang tính chủ quan để hạ giá thu mua, nhất là với khách hàng không có nhiều hiểu biết về vàng.
Nhiều ý kiến cho rằng nếu hệ thống truy xuất nguồn gốc được triển khai đồng bộ, người mua có thể xác minh nguồn gốc, chất lượng và hàm lượng vàng thông qua mã định danh hoặc mã QR. Cách làm này được kỳ vọng hạn chế vàng kém chất lượng và giảm nguy cơ bị ép giá khi bán lại ở cửa hàng khác.
Ông Lê Chánh, chủ tiệm vàng Kim Phát I tại TP.HCM, cho biết phần lớn tiệm vàng hiện nay không được cấp phép sản xuất vàng nữ trang mà chủ yếu hoạt động ở lĩnh vực mua bán, gia công và sửa chữa sản phẩm vàng.
Ông Chánh nêu ví dụ: sau khi thu mua nhẫn vàng 1 chỉ hoặc dây chuyền 5 chỉ, chủ tiệm có thể sửa chữa, làm mới thành sản phẩm mang thương hiệu của mình để bán lại hoặc nấu chảy rồi liên hệ với doanh nghiệp sản xuất để chuyển đổi thành sản phẩm mới.
Vì vậy, ông đề xuất Nhà nước khuyến khích doanh nghiệp sản xuất và nhập khẩu vàng nguyên liệu xây dựng được hệ thống số hóa rõ ràng về xuất xứ, hàm lượng và tiêu chuẩn chất lượng. Khi thông tin sản phẩm được công khai, minh bạch, người dân sẽ có cơ sở để kiểm tra chất lượng hơn và hạn chế tình trạng bị ép giá khi mang vàng đi bán ở nơi khác.
Chuyên gia vàng Trần Duy Phương cho rằng đề xuất của Bộ Khoa học và Công nghệ về khuyến khích truy xuất nguồn gốc vàng là cần thiết, giúp nâng cao tính minh bạch thông tin và công khai chất lượng để người tiêu dùng biết rõ nguồn gốc vàng mình mua.
Tuy nhiên, nếu triển khai ngay trên diện rộng thì nhiều tiệm vàng nhỏ có thể gặp khó khăn. Việc xác minh nguồn gốc vàng đối với các tiệm vàng và cả người dân đang nắm giữ vàng từ nhiều năm trước cũng không đơn giản. Đặc biệt, với các sản phẩm vàng, trang sức có từ lâu đời do ông bà, cha mẹ để lại, người sở hữu hiện nay khó biết rõ xuất xứ ban đầu. Ngay cả các tiệm vàng lâu năm kinh doanh theo kiểu cha truyền con nối cũng gặp khó khi chứng minh nguồn gốc của lượng vàng đã tích lũy từ trước.
Do đó, chuyên gia cho rằng quy định truy xuất nguồn gốc nên áp dụng từ một mốc thời gian nhất định, chẳng hạn trong vòng 5 năm trở lại đây hoặc từ thời điểm thông tư có hiệu lực. Cách làm này được cho là phù hợp hơn, tránh gây áp lực cho các tiệm vàng nhỏ lẻ. Đồng thời, cần gắn với việc kiểm định chất lượng trang sức, bởi dù đã có quy định về chất lượng nhưng vẫn còn tình trạng “mua đâu bán đó”, khi các tiệm vàng lo ngại chênh lệch về tuổi, chất lượng hoặc hàm lượng vàng.
Trong khi chờ các quy định mới hoàn thiện, thị trường vàng được ghi nhận vẫn khá trầm lắng. Ghi nhận cuối ngày 18-5, giá vàng miếng SJC được các doanh nghiệp niêm yết quanh mức 161,3 triệu đồng/lượng mua vào và 163,8 triệu đồng/lượng bán ra, tăng nhẹ 300.000 đồng/lượng so với phiên trước.
So với vùng đỉnh 190 - 191 triệu đồng/lượng cuối tháng 1-2026, giá vàng đã giảm khoảng 27 - 30 triệu đồng/lượng. Dù giá hạ nhiệt, không khí giao dịch tại nhiều cửa hàng vàng ở TP.HCM được cho là thưa vắng; sức mua vàng nhẫn và vàng trang sức cũng suy giảm đáng kể.
Bộ Khoa học và Công nghệ đang lấy ý kiến dự thảo thông tư về đo lường và quản lý chất lượng đối với vàng miếng, vàng trang sức, mỹ nghệ và vàng nguyên liệu. Dự thảo này dự kiến thay thế Thông tư 22/2013/TT-BKHCN, đồng thời bổ sung nhiều…
