Mozambique cân nhắc hoán đổi nợ từ USD sang nhân dân tệ để giảm áp lực USD ngắn hạn

Mozambique, quốc gia giàu khí đốt ở Đông Nam châu Phi, đang đối mặt với áp lực tài chính ngày càng tăng và nguy cơ vỡ nợ. Theo Bloomberg, nước này đang cân nhắc chuyển đổi khoảng 1,4 tỷ USD trong số nợ đã vay từ Trung Quốc từ nợ bằng USD sang nợ bằng nhân dân tệ như một phần trong các cuộc đàm phán tái cơ cấu nợ với Bắc Kinh.

Đề xuất chuyển đổi nợ từ USD sang nhân dân tệ

Bộ Tài chính Mozambique cho biết đây là một khả năng hợp lý đã được đưa ra thảo luận. Việc chuyển đổi một phần nợ sang nhân dân tệ được kỳ vọng có thể giảm áp lực ngắn hạn bằng cách giảm sự phụ thuộc vào USD, trong bối cảnh đồng bạc xanh đã tăng giá so với nhiều đồng tiền châu Phi, làm gia tăng gánh nặng nợ nước ngoài tính bằng USD.

Đề xuất này cũng phù hợp với xu hướng rộng hơn trên lục địa, khi một số chính phủ ngày càng sử dụng đồng tiền của Trung Quốc trong các giao dịch tài chính, gắn với chiến lược quốc tế hóa đồng nhân dân tệ của Bắc Kinh.

Bối cảnh nợ và các cảnh báo từ tổ chức quốc tế

IMF và Ngân hàng Thế giới (WB) gần đây đã cảnh báo rằng nợ của Mozambique không bền vững. Theo các cảnh báo, tình trạng nợ quá hạn đang gia tăng và thanh khoản của nước này ở mức yếu.

Tháng trước, Fitch Ratings hạ bậc xếp hạng tín nhiệm của Mozambique, cho rằng khả năng vỡ nợ là cao. Trong bối cảnh đó, việc tái cơ cấu nợ và tìm kiếm các cơ chế hỗ trợ tài chính mới trở nên cấp bách.

Diễn biến nghĩa vụ nợ và các mốc thanh toán

Áp lực trả nợ của Mozambique cũng thể hiện qua lịch đáo hạn. Trái phiếu Eurobond trị giá 900 triệu USD đáo hạn vào năm 2028 sẽ bắt đầu thanh toán vào năm đó với số tiền 225 triệu USD.

Song song, Mozambique đang tìm kiếm một chương trình hỗ trợ mới từ IMF sau khi từ bỏ chương trình trước đó vào năm ngoái. Việc tìm kiếm hỗ trợ được cho là cần thiết trước các khoản nợ lớn đến kỳ thanh toán.

Thỏa thuận hoán đổi nợ lấy phát triển

Ngoài phương án chuyển đổi tiền tệ, Mozambique cũng đang đàm phán với Trung Quốc về một thỏa thuận hoán đổi nợ lấy phát triển. Theo nội dung được nêu, một phần nghĩa vụ nợ sẽ được chuyển sang các dự án đầu tư trong nước.

Chính phủ Mozambique cho biết các lĩnh vực ưu tiên bao gồm nông nghiệp, năng lượng, cơ sở hạ tầng, y tế, giáo dục và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu. Một trong những dự án đầu tiên được xem xét dự kiến sẽ tập trung vào trẻ em.

Nếu được thông qua, thỏa thuận này sẽ đưa Mozambique vào nhóm nhỏ các nước châu Phi thử nghiệm các mô hình tương tự với Trung Quốc. Năm ngoái, Ai Cập đã ký một biên bản ghi nhớ về khuôn khổ tương tự.

Liên hệ với các trường hợp khác và quy mô nhân dân tệ trong dự trữ

Trên lục địa, Kenya đã hoán đổi khoảng 5 tỷ USD nợ từ Ngân hàng Xuất nhập khẩu Trung Quốc sang nhân dân tệ, nhằm giảm chi phí vay và giảm áp lực lên dự trữ ngoại hối. Ethiopia cũng đang xem xét động thái tương tự, trong khi Zambia đã thảo luận về việc hoán đổi tiền tệ với Trung Quốc và bắt đầu chấp nhận một số khoản thuế khai thác mỏ bằng nhân dân tệ.

Tuy nhiên, nhân dân tệ vẫn chiếm tỷ lệ nhỏ trong dự trữ toàn cầu. Dữ liệu của IMF cho thấy nhân dân tệ chiếm chưa đến 2% trong dự trữ ngoại hối toàn cầu, so với 56,8% của đồng USD.

Triển vọng khí đốt và khoảng cách lợi ích tài nguyên

Dù có trữ lượng khí đốt thiên nhiên lớn nhất ở châu Phi, Mozambique vẫn chưa hưởng lợi đầy đủ từ nguồn tài nguyên này. Các dự án do TotalEnergies và ExxonMobil dẫn đầu, có giá trị khoảng 50 tỷ USD, đã bị trì hoãn nhiều năm. Triển vọng xuất khẩu khí đốt của Mozambique có thể chỉ thực sự hiện thực vào cuối thập kỷ này.

Trong khi nguồn thu từ khí đốt còn phụ thuộc vào tiến độ dự án, áp lực nợ ngắn hạn và các mốc thanh toán lớn tiếp theo khiến Mozambique phải thúc đẩy các phương án tái cơ cấu và tìm kiếm hỗ trợ tài chính.