Sản lượng ô tô trong nước tăng mạnh, trong khi nhập khẩu giảm trong tháng 10/2026. Cùng với việc mở rộng nhà máy và đẩy mạnh xuất khẩu, ngành ô tô Việt Nam đang từng bước gia tăng hiện diện trên thị trường quốc tế.
Sản xuất ô tô trong nước tăng, nhập khẩu giảm trong tháng 10
Theo báo cáo sơ bộ của Cục Thống kê, trong tháng 10/2026, Việt Nam ước nhập khẩu 23.095 ô tô nguyên chiếc (CBU), với tổng kim ngạch khoảng 437 triệu USD. So với tháng trước, lượng xe nhập khẩu giảm 16,1%, còn giá trị giảm 23%. Dù vậy, so với cùng kỳ năm 2025, lượng xe nhập khẩu vẫn tăng 29,8%, trong khi kim ngạch giảm 3,8%.
Đáng chú ý, lượng ô tô nhập khẩu giảm trong tháng 10 diễn ra trong bối cảnh các doanh nghiệp thường tăng cường chuẩn bị nguồn cung cho mùa mua sắm cuối năm và dịp Tết Nguyên đán. Tuy nhiên, diễn biến này có thể xuất phát từ yếu tố thời điểm, khi nhiều đơn hàng đã được đưa về nước trong tháng 9. Trước đó, lượng ô tô nguyên chiếc nhập khẩu trong tháng 9 cũng tăng mạnh so với tháng 8, qua đó tạo mức nền cao hơn cho tháng tiếp theo.
Tình hình này cho thấy cơ cấu nhập khẩu có sự thay đổi giữa các phân khúc. Theo đó, xe du lịch giá thấp có xuất xứ từ Indonesia và Thái Lan chiếm tỷ trọng lớn, trong khi các dòng xe hạng sang, xe cỡ lớn và xe tải có xu hướng suy giảm. Tính chung 10 tháng đầu năm, cả nước nhập khẩu 216.315 ô tô nguyên chiếc, đạt kim ngạch 4,896 tỷ USD, tăng lần lượt 25,2% về lượng và 26,6% về giá trị so với cùng kỳ năm trước.
Ở chiều ngược lại, hoạt động sản xuất, lắp ráp ô tô trong nước tiếp tục tăng trưởng. Sản lượng trong tháng 10 ước đạt 54.100 xe, tăng 23% so với tháng trước và tăng 33,2% so với cùng kỳ năm 2025. Tính chung 10 tháng, các doanh nghiệp trong nước đã sản xuất khoảng 468.200 xe, tăng 25,1%.
Bên cạnh phục vụ nhu cầu trong nước, một số doanh nghiệp đang đẩy mạnh đưa sản phẩm ra thị trường quốc tế. VinFast là một trong những đơn vị tích cực mở rộng hoạt động này. Trong 9 tháng đầu năm 2026, hãng bàn giao tổng cộng 211.242 xe tại các thị trường, tăng 91% so với cùng kỳ. Riêng thị trường Việt Nam ghi nhận 177.697 xe được bàn giao, tương ứng hơn 33.500 xe tại các thị trường quốc tế.
Trong lĩnh vực xe thương mại, Kim Long Motor cũng từng bước mở rộng hoạt động xuất khẩu. Tháng 12/2025, doanh nghiệp ký thỏa thuận cung ứng 1.000 xe buýt các loại mang thương hiệu KIMLONG cho đối tác tại Thái Lan. Đến tháng 3/2026, lô hàng đầu tiên gồm 10 xe sử dụng động cơ diesel và động cơ điện đã được xuất khẩu.
Mở rộng công suất, doanh nghiệp hướng đến thị trường quốc tế
Không chỉ các thương hiệu trong nước, những doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài cũng đang tăng cường hoạt động sản xuất và xuất khẩu tại Việt Nam. Hyundai Thành Công bắt đầu xuất khẩu xe sản xuất, lắp ráp trong nước sang Mexico, Australia và Đài Loan (Trung Quốc) từ tháng 8/2026. Trong năm nay, doanh nghiệp đặt kế hoạch xuất khẩu 15.280 đơn vị, gồm 10.160 xe thành phẩm và 5.120 bộ linh kiện.
Trong giai đoạn 2027–2029, Hyundai Thành Công dự kiến xuất khẩu khoảng 187.000 đơn vị ô tô, bao gồm xe nguyên chiếc và phụ tùng. Xa hơn, doanh nghiệp đặt mục tiêu đưa nhà máy tại Ninh Bình trở thành trung tâm xuất khẩu toàn cầu của Hyundai Motor từ năm 2030, với sản lượng trên 60.000 đơn vị mỗi năm.
Năng lực sản xuất trong nước cũng được bổ sung thông qua các dự án nhà máy mới. Nhà máy Omoda & Jaecoo tại Hưng Yên do liên doanh Geleximco – Chery phát triển được công bố có công suất thiết kế 120.000 xe mỗi năm trong giai đoạn đầu tư 2025–2029, phục vụ cả thị trường nội địa và xuất khẩu. Trong khi đó, nhà máy Thành Công Việt Hưng tại Quảng Ninh, chuyên sản xuất và lắp ráp xe Skoda, có công suất thiết kế 120.000 xe mỗi năm, hướng đến thị trường Việt Nam và khu vực Đông Nam Á.
Như vậy, riêng hai dự án trên có tổng công suất thiết kế 240.000 xe mỗi năm. Trong năm 2025, thị trường Việt Nam tiêu thụ hơn 600.000 xe, trong khi cả nước có khoảng 16 nhà máy sản xuất, lắp ráp ô tô với tổng công suất thiết kế 1,5 triệu xe mỗi năm. Với năng lực sản xuất hiện có và các dự án đang được triển khai, xuất khẩu được xem là hướng mở rộng đầu ra cho doanh nghiệp trong ngành.
Tuy nhiên, việc gia tăng sản lượng và kim ngạch xuất khẩu chưa đồng nghĩa với việc giá trị tạo ra trong nước tăng tương ứng. Tỷ lệ nội địa hóa đối với xe du lịch hiện được ước tính ở mức 15–20%, cho thấy ngành vẫn phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài đối với nhiều linh kiện quan trọng. Trong khi đó, VinFast đặt mục tiêu nâng tỷ lệ nội địa hóa từ khoảng 60% hiện nay lên 84%; Kim Long Motor hướng tới tỷ lệ 70–80%.
Để nâng cao vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu, ngành ô tô Việt Nam cần phát triển mạng lưới nhà cung ứng nội địa trong các lĩnh vực vật liệu, cơ khí chính xác, nhựa, cao su, điện tử và công nghệ điều khiển. Đồng thời, doanh nghiệp phải đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về an toàn, khí thải và chất lượng, cũng như xây dựng hệ thống phân phối, bảo hành và hậu mãi tại những thị trường xuất khẩu.
Sản xuất trong nước tăng trưởng cùng kế hoạch mở rộng thị trường quốc tế đang tạo thêm dư địa phát triển cho ngành ô tô Việt Nam. Dù vậy, nâng tỷ lệ nội địa hóa và phát triển công nghiệp hỗ trợ vẫn là những yếu tố quan trọng để gia tăng giá trị sản phẩm trong nước và cải thiện năng lực cạnh tranh dài hạn.
