•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Việt Nam có tiềm năng phát triển nông nghiệp hiện đại và kinh tế xanh, song trong thời gian dài, nhiều dự án chậm triển khai không phải do thiếu vốn mà chủ yếu do các rào cản liên quan đến đất đai, môi trường và quy định chuyển đổi mô hình sản xuất. Nhiều doanh nghiệp sẵn sàng đầu tư nhưng e ngại thủ tục môi trường; nông dân có đất và kinh nghiệm nhưng khó mở rộng, chuyển đổi do các ràng buộc quy định. Trong bối cảnh đó, việc đơn giản hóa thủ tục và phân cấp được kỳ vọng giúp quá trình tiếp cận đất đai nhanh hơn, rõ ràng hơn.
Trong hướng tiếp cận này, Nghị quyết số 17/2026/NQ-CP của Chính phủ về cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh trong các lĩnh vực nông nghiệp và môi trường được xem là bước đi nhằm “mở khóa” một trong những nguồn lực lớn nhất của quốc gia. Nghị quyết nhấn mạnh mục tiêu xuyên suốt là “cắt giảm, phân cấp và đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh, tạo thuận lợi tối đa cho người dân và doanh nghiệp”.
Phạm vi cải cách của Nghị quyết 17 không chỉ giới hạn trong một ngành mà bao gồm nhiều lĩnh vực trọng yếu. Nghị quyết đề cập đến các lĩnh vực thuộc quản lý nhà nước về nông nghiệp và môi trường, từ đất đai, tài nguyên nước, môi trường đến trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, lâm nghiệp… Đây là nền tảng vật chất của nền kinh tế, nhưng vẫn tồn tại ba điểm nghẽn.
Một nguyên nhân khiến dự án chậm tiến độ là quy trình đất đai phức tạp, kéo dài và tiềm ẩn rủi ro pháp lý. Quy trình nhiều cấp, thẩm quyền phân cấp và cách hiểu, áp dụng quy định không đồng nhất giữa các địa phương đã làm cho nguồn lực đất đai—lẽ ra là động lực—trở thành điểm nghẽn.
Trong lĩnh vực môi trường, doanh nghiệp phản ánh tình trạng giấy phép chồng chéo, kiểm tra trùng lặp và thủ tục kéo dài. Hệ quả là chi phí tuân thủ tăng, khiến nhà đầu tư dè dặt, đặc biệt với các dự án quy mô lớn.
Nông nghiệp Việt Nam có nhiều lợi thế, song việc chuyển từ sản xuất truyền thống sang mô hình hiện đại gặp khó khăn. Một phần do các quy định còn cứng nhắc, chưa bắt kịp đổi mới, khiến nông dân và doanh nghiệp khó mở rộng quy mô và áp dụng công nghệ mới.
Nghị quyết 17 được định hướng theo ba nhóm giải pháp lớn.
Nghị quyết yêu cầu “cắt giảm, đơn giản hóa các thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh không cần thiết và phi lý”, nhằm giảm mạnh chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp. Theo nội dung nghị quyết, đây là cải cách mang tính cấu trúc hệ thống, không chỉ là điều chỉnh nhỏ.
Yếu tố quan trọng là đẩy mạnh phân cấp trong xử lý thủ tục hành chính. Các thủ tục trước đây do Trung ương quản lý được giao cho địa phương để rút ngắn quy trình và tăng tính linh hoạt. Nghị quyết cũng nhấn mạnh “phân cấp gắn với kiểm tra, giám sát” để bảo đảm quyền lực đi đôi với trách nhiệm và kỷ cương.
Một điểm đổi mới là chuyển trọng tâm từ kiểm tra trước cấp phép sang giám sát sau cấp phép. Nghị quyết yêu cầu “tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm vi phạm sau khi cấp phép” thay vì kiểm soát quá mức từ đầu. Cách tiếp cận này được mô tả như sự chuyển đổi từ “không cho làm nếu chưa kiểm soát” sang “cho làm nhưng phải chịu trách nhiệm”.
Nếu được thực thi hiệu quả, các thay đổi trong Nghị quyết 17 được kỳ vọng tạo tác động trên nhiều mặt.
Khi đất đai, môi trường và nông nghiệp cùng được “mở khóa”, nền kinh tế được kỳ vọng có thêm động lực tăng trưởng.
Ý nghĩa của cải cách phụ thuộc vào việc đưa vào cuộc sống. Nghị quyết đặt ra yêu cầu tăng cường hậu kiểm, thanh tra và xử lý vi phạm để bảo đảm nới lỏng thủ tục không đồng nghĩa với lỏng lẻo quản lý.
Đồng thời, phân quyền cần đi kèm cơ chế kiểm soát quyền lực hiệu quả để tránh lỏng lẻo hoặc lạm quyền. Quan trọng hơn, tư duy thực thi của bộ máy cần thay đổi: cải cách không chỉ nằm ở văn bản, mà ở cách mỗi cơ quan và mỗi cán bộ triển khai trong thực tế.
Nghị quyết 17 được mô tả như một lời kêu gọi thay đổi cách tiếp cận: từ quản lý sang giải phóng, từ kiểm soát sang kiến tạo; tạo lập môi trường thuận lợi, minh bạch và hiệu quả cho phát triển.
Trong tinh thần đó, nội dung bài viết nhấn mạnh rằng điều được giải phóng không chỉ là rào cản thủ tục, mà còn là không gian phát triển, cơ hội đầu tư và quyền tự chủ hành động của người dân và doanh nghiệp—những yếu tố tạo nên nguồn lực lớn nhất của quốc gia.
TS. Nguyễn Sĩ Dũng
Năm 2026 đánh dấu Imexpharm xác lập và duy trì vị thế nhà sản xuất thuốc EU-GMP số 1 Việt Nam trong suốt một thập kỷ. Tại ĐHĐCĐ 2026 tổ chức hôm 22/4 tại TP HCM, lãnh đạo Imexpharm nhấn mạnh “10 năm EU-GMP” là nền tảng năng lực khó…
