Nợ toàn cầu tăng lên mức kỷ lục gần 353 nghìn tỷ USD

Nợ toàn cầu đã tăng lên mức kỷ lục gần 353 nghìn tỷ USD vào cuối tháng 3, theo Báo cáo Giám sát Nợ Toàn cầu hằng quý do Viện Tài chính Quốc tế (IIF) công bố vào ngày 6/5. Cùng với xu hướng nợ gia tăng, các nhà đầu tư quốc tế có dấu hiệu điều chỉnh danh mục, thể hiện qua việc giảm mức tập trung vào trái phiếu kho bạc Mỹ.

Diễn biến danh mục trái phiếu khi nợ toàn cầu tăng

Theo IIF, nhu cầu quốc tế đối với trái phiếu chính phủ Nhật Bản và trái phiếu chính phủ châu Âu đang tăng lên, trong khi nhu cầu đối với trái phiếu kho bạc Mỹ nhìn chung không thay đổi kể từ đầu năm.

Ông Emre Tiftik, Giám đốc Thị trường Toàn cầu và Chính sách tại IIF, nhận định tại một hội thảo trực tuyến ngày 6/5 rằng: “Diễn biến này cho thấy một số nhà đầu tư quốc tế đang cố gắng đa dạng hóa khỏi trái phiếu kho bạc Mỹ.”

Đánh giá rủi ro nợ công Mỹ và xu hướng ở các khu vực khác

Ông Tiftik cho biết thị trường trái phiếu kho bạc Mỹ trị giá khoảng 30 nghìn tỷ USD hiện chưa đối mặt với rủi ro tức thời. Tuy nhiên, về dài hạn, nợ công của Mỹ được đánh giá là ngày càng thiếu bền vững.

Ngược lại, tỷ lệ nợ/trước GDP ở khu vực euro và Nhật Bản đã bắt đầu giảm.

Số liệu nợ toàn cầu và nguyên nhân chính

IIF cho biết nếu các chính sách hiện tại không thay đổi, tỷ lệ nợ công/GDP của Mỹ sẽ tiếp tục tăng. Trong khi đó, thị trường trái phiếu doanh nghiệp Mỹ vẫn ở mức cao nhờ nhu cầu huy động vốn liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) và dòng vốn nước ngoài đổ vào mạnh.

Về nguyên nhân khiến nợ toàn cầu tăng, IIF nêu việc Mỹ đẩy mạnh vay nợ là một trong những yếu tố chính. Nợ toàn cầu đã tăng hơn 4,4 nghìn tỷ USD trong quý 1, mức tăng theo quý nhanh nhất kể từ giữa năm 2025 và là quý tăng thứ 5 liên tiếp.

Phân bổ tăng nợ theo quốc gia và nhóm nền kinh tế

Theo ông Tiftik, đà tăng nợ tại Mỹ chủ yếu đến từ khu vực chính phủ khi Washington tiếp tục gia tăng vay nợ.

Tại Trung Quốc, nợ của các doanh nghiệp phi tài chính tăng nhanh từ đầu năm, phần lớn là doanh nghiệp nhà nước. Tốc độ tăng nợ của nhóm này cao hơn đáng kể so với mức tăng vay nợ của Chính phủ Trung Quốc.

Ngoài Mỹ và Trung Quốc, nợ ở các thị trường phát triển suy giảm nhẹ. Ngược lại, nợ ở các nền kinh tế mới nổi (không bao gồm Trung Quốc) tăng lên mức kỷ lục 36,8 nghìn tỷ USD, chủ yếu do vay nợ của chính phủ.

Tỷ lệ nợ/GDP và các điểm tăng mạnh

Tính theo tỷ lệ nợ/GDP, nợ toàn cầu hiện ở mức khoảng 305% GDP, gần như không đổi so với mức duy trì từ năm 2023. Tuy nhiên, xu hướng nợ giữa các nhóm nền kinh tế đang phân hóa rõ rệt: nợ/GDP ở thị trường phát triển giảm, trong khi ở các nền kinh tế mới nổi tiếp tục tăng.

Na Uy, Kuwait, Trung Quốc, Bahrain và Saudi Arabia ghi nhận mức tăng mạnh nhất về nợ/GDP, mỗi nước tăng trên 30 điểm phần trăm.

Tác động dài hạn và các áp lực cấu trúc

IIF dự báo các áp lực mang tính cấu trúc—bao gồm l aging population (già hóa dân số), chi tiêu quốc phòng tăng, an ninh năng lượng và đa dạng hóa nguồn cung, an ninh mạng, và chi đầu tư liên quan đến AI—sẽ tiếp tục đẩy nợ của chính phủ và doanh nghiệp trên toàn cầu tăng trong thời kỳ trung và dài hạn.

Ông Tiftik cho rằng cuộc xung đột gần đây ở Trung Đông được cho là sẽ làm gia tăng thêm các áp lực này.