Hà Nội ký hợp đồng chìa khóa trao tay với Liên danh Vinhomes - SGC để triển khai 5 tuyến đường sắt đô thị dài 253,5 km, gồm các tuyến số 1, 2, 8, 10 và 14. Dự án có nhu cầu vốn sơ bộ hơn 1 triệu tỷ đồng theo thông tin từ thành phố, đặt mục tiêu đưa toàn bộ hệ thống vào vận hành trước ngày 31/12/2030.
Chiều 15/10, UBND TP. Hà Nội tổ chức lễ ký kết hợp đồng triển khai 5 tuyến đường sắt đô thị giữa Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội và Liên danh Công ty cổ phần Vinhomes - Công ty cổ phần Đầu tư và Xây dựng SGC (Vinhomes - SGC). Đây là các tuyến được thành phố xác định có vai trò quan trọng trong việc mở rộng mạng lưới giao thông công cộng và kết nối những khu vực phát triển mới.
Theo phương án triển khai, liên danh tổng thầu đảm nhận các công việc từ khảo sát, thiết kế, mua sắm thiết bị, thi công, lắp đặt đến tích hợp hệ thống, thử nghiệm, nghiệm thu và bàn giao công trình hoàn chỉnh. Hình thức hợp đồng chìa khóa trao tay (EPC/Turnkey) được áp dụng trên cơ sở mẫu hợp đồng FIDIC có điều chỉnh phù hợp với quy định pháp luật Việt Nam.
Với tổng chiều dài khoảng 253,5 km, nhu cầu vốn sơ bộ của gói thầu được thành phố xác định ở mức hơn 1 triệu tỷ đồng. Trong khi đó, thông tin từ phía doanh nghiệp cho biết tổng vốn đầu tư của các hạng mục do liên danh đảm nhận lên đến gần 900.000 tỷ đồng, chưa bao gồm chi phí giải phóng mặt bằng.
Phát biểu tại lễ ký kết, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết việc triển khai đồng thời 5 tuyến đường sắt đô thị có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình phát triển giao thông công cộng và tổ chức lại không gian đô thị. Khi hoàn thành, các tuyến sẽ tăng khả năng kết nối giữa khu vực trung tâm với sân bay, các đầu mối giao thông, khu đô thị mới và những khu vực có tiềm năng phát triển.
Ông Vũ Đại Thắng bày tỏ tin tưởng năng lực của các doanh nghiệp trong liên danh, cùng sự tham gia của đối tác công nghệ, nhà thầu chuyên ngành và sự phối hợp của các cơ quan thành phố, sẽ giúp dự án được triển khai bảo đảm chất lượng, an toàn, hiệu quả và tiến độ.
Theo lãnh đạo Hà Nội, việc áp dụng mô hình tổng thầu chìa khóa trao tay tạo điều kiện điều phối đồng bộ các hạng mục, nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao về quản lý chất lượng, chi phí và tiến độ. Liên danh cần sớm hoàn thiện kế hoạch thực hiện chi tiết, xác định các mốc quan trọng, huy động đầy đủ nhân lực, máy móc và phối hợp chặt chẽ giữa khâu thiết kế, mua sắm thiết bị và thi công.
Thành phố đồng thời yêu cầu lựa chọn công nghệ đã được kiểm chứng, bảo đảm an toàn và khả năng vận hành lâu dài. Các hệ thống đoàn tàu, thông tin tín hiệu, điều khiển, cấp điện, quản lý vận hành và bảo trì phải đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật thống nhất, bảo đảm khả năng kết nối giữa 5 tuyến và mạng lưới đường sắt đô thị Hà Nội trong tương lai.
Một yêu cầu khác là kiểm soát suất đầu tư theo định hướng không vượt quá 120 triệu USD/km, đồng thời tính toán cả chi phí xây dựng ban đầu lẫn chi phí vận hành, bảo trì trong suốt vòng đời công trình. Với những đoạn đi ngầm, đặc biệt là các hạng mục thi công bằng máy khoan hầm TBM, phương án kỹ thuật phải kiểm soát rủi ro, hạn chế ảnh hưởng đến công trình hiện hữu, hạ tầng kỹ thuật và sinh hoạt của người dân.
Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội được giao thực hiện đầy đủ trách nhiệm chủ đầu tư, thường xuyên giám sát tiến độ, chất lượng, chi phí, việc quản lý hợp đồng và sử dụng vốn tạm ứng, thanh toán. Các sở, ngành và chính quyền địa phương có trách nhiệm phối hợp giải quyết những vấn đề liên quan đến quy hoạch, giải phóng mặt bằng, di dời hạ tầng kỹ thuật và thủ tục thuộc thẩm quyền.
Theo nội dung hợp đồng, 5 tuyến đường sắt đô thị sẽ được triển khai cùng hệ thống depot phục vụ bảo dưỡng, sửa chữa và vận hành đoàn tàu. Tuyến số 1 dài khoảng 59 km, kết nối Sân vận động Hùng Vương - Khu công nghiệp đường sắt - Ngọc Hồi - Ga Hà Nội - Yên Viên - Khu đô thị Thư Lâm - Sân bay Nội Bài.
Tuyến số 2 có chiều dài khoảng 60 km, đi qua các khu vực Sân bay Nội Bài - Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo - Thượng Đình - Thượng Phúc/Sân vận động Hùng Vương. Tuyến số 8 dài khoảng 64 km, kết nối Hòa Lạc - Sơn Đồng - Mai Dịch - Vành đai 3 - Lĩnh Nam - Thuận An.
Hai tuyến còn lại gồm tuyến số 10 dài khoảng 38,7 km, theo hướng Võ Chí Công - Vành đai 2,5 - Times City/Vĩnh Tuy - Cổ Loa/Đông Anh; tuyến số 14 dài khoảng 31,8 km, kết nối Cầu Thăng Long - Hồng Hà - Ocean Park/Gia Lâm.
Mạng lưới này được định hướng tăng cường liên kết giữa nội đô với các khu đô thị mới, trung tâm kinh tế và đầu mối giao thông lớn, trong đó có sân bay quốc tế Nội Bài, Khu liên hợp thể thao quốc tế Hùng Vương, Khu đô thị đa chức năng Thư Lâm, Times City, Cổ Loa và Ocean City. Thành phố kỳ vọng hệ thống sẽ góp phần giảm áp lực giao thông đường bộ, cải thiện môi trường và tạo điều kiện phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD).
Về công nghệ, dự án định hướng sử dụng khổ đường tiêu chuẩn 1.435 mm, hệ thống điều khiển tàu dựa trên thông tin liên lạc (CBTC) và cấp độ tự động hóa GoA4, cho phép vận hành tàu tự động không người lái theo thiết kế và quy trình an toàn được phê duyệt.
Các giải pháp số dự kiến được áp dụng xuyên suốt quá trình triển khai, gồm thiết kế kỹ thuật tổng thể FEED, mô hình thông tin công trình BIM, hệ thống thông tin địa lý GIS và môi trường dữ liệu chung PCDE. Thành phố cũng định hướng xây dựng Trung tâm Điều hành mạng lưới (NOCC) đa tuyến, đa công nghệ để hỗ trợ giám sát và điều phối hoạt động của toàn hệ thống.
Đại diện Liên danh Vinhomes - SGC, ông Phạm Thiếu Hoa, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Vinhomes, cho biết việc triển khai 5 tuyến đường sắt đô thị đòi hỏi nguồn lực lớn, công nghệ phù hợp và khả năng tổ chức thi công đồng thời trên nhiều công trường. Liên danh cam kết huy động nguồn lực, tuân thủ các điều khoản hợp đồng và phấn đấu đưa các tuyến vào vận hành trước ngày 31/12/2030.
Để đáp ứng yêu cầu này, doanh nghiệp đề nghị thành phố và các đơn vị liên quan tiếp tục phối hợp trong công tác giải phóng, bàn giao mặt bằng, xử lý những vướng mắc về hạ tầng kỹ thuật nổi, ngầm và khảo sát địa chất. Đây là những công việc có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng triển khai đồng bộ các hạng mục.
Theo thông tin do doanh nghiệp cung cấp, Vinhomes - SGC đang chuẩn bị hệ thống thiết bị phục vụ thi công, trong đó có hơn 100 dây chuyền máy đào hầm TBM và trên 50 dây chuyền thiết bị đào tường vây, cùng hàng nghìn phương tiện vận chuyển đất đào và mùn khoan. Liên danh cũng phối hợp với các đơn vị tư vấn đến từ châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc để xây dựng thiết kế chi tiết, đồng thời hợp tác với các nhà thầu quốc tế có kinh nghiệm thi công hầm.
TBM là thiết bị có thể thực hiện đồng thời việc đào đất đá, vận chuyển vật liệu đào và lắp đặt vỏ hầm. Công nghệ này được sử dụng trong thi công hầm nhằm kiểm soát độ chính xác và hạn chế tác động đến các công trình phía trên, song vẫn đòi hỏi khảo sát địa chất kỹ lưỡng và phương án quản lý an toàn phù hợp.
Trước đó, Vinhomes đã ký hợp đồng với Alstom để cung cấp 200 đoàn tàu Metropolis cho 5 tuyến metro. Các đoàn tàu dự kiến gồm 5 toa, được thiết kế đáp ứng yêu cầu về sức chở, hiệu quả vận hành và an toàn.
Về năng lực triển khai, Vinhomes có kinh nghiệm phát triển và quản lý các khu đô thị quy mô lớn, trong khi SGC hoạt động trong lĩnh vực thi công đường sắt, cầu, hầm và các công trình giao thông phức tạp. Theo thông tin được công bố, SGC đã tham gia các dự án như đường sắt Bến Thành - Cần Giờ, Hà Nội - Quảng Ninh, đường vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu cùng một số nút giao thông và công trình giao thông khác.
Với mục tiêu hoàn thành 5 tuyến trong năm 2030, tiến độ dự án sẽ phụ thuộc vào khả năng phối hợp giữa chủ đầu tư, tổng thầu, các đối tác công nghệ và cơ quan quản lý. Công tác giải phóng mặt bằng, lựa chọn thiết bị, kiểm soát chi phí và bảo đảm an toàn thi công sẽ là những yếu tố quan trọng quyết định khả năng đưa mạng lưới vào vận hành theo kế hoạch.
