Chuyên gia Phạm Chi Lan cho rằng Việt Nam cần đa dạng hóa các kênh huy động vốn, tận dụng thị trường chứng khoán, trái phiếu cùng dòng vốn ngoại để giảm phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng.
Trong bối cảnh nền kinh tế chịu nhiều tác động từ các biến số vĩ mô, việc tiếp cận nguồn vốn tiếp tục là bài toán được đặt ra với cộng đồng doanh nghiệp trong nước. Nhìn nhận về thực trạng này, chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan đánh giá, việc phụ thuộc quá lớn vào kênh tín dụng ngân hàng truyền thống đã đẩy nhiều đơn vị vào tình thế rủi ro khi chi phí vốn tăng cao.
Theo chuyên gia, gánh nặng lãi suất cùng chi phí đầu vào gia tăng khiến không ít doanh nghiệp bí bách, không còn khả năng duy trì hoạt động và buộc phải rút lui khỏi thị trường. Trước áp lực đó, chính phủ và Ngân hàng Nhà nước đã liên tục đưa ra các chỉ đạo tháo gỡ điểm nghẽn tín dụng, rà soát thị trường vốn nhằm khơi thông nguồn lực nhàn rỗi trong xã hội phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Cùng với các giải pháp ngắn hạn, sự kiện thị trường tài chính Việt Nam chính thức được nâng hạng lên thị trường mới nổi và việc chuẩn bị thành lập hai trung tâm tài chính quốc tế cũng được nhận định là bước ngoặt quan trọng đối với hạ tầng tài chính quốc gia.
“Thị trường tài chính của Việt Nam vừa mới được nâng hạng lên thành thị trường mới nổi. Đây là yếu tố quan trọng, bởi việc chuyển từ chỗ đang phát triển thành thị trường mới nổi cho thấy triển vọng của Việt Nam được đánh giá cao trong tương lai. Điều này sẽ giúp cho hai trung tâm tài chính quốc tế mà chúng ta chuẩn bị thành lập có khả năng thu hút vốn nhiều hơn”, bà Lan nói.
Chuyên gia Phạm Chi Lan phân tích rằng, việc nâng hạng mang lại ý nghĩa rất lớn, giúp gia tăng đáng kể niềm tin của các nhà đầu tư và tạo lợi thế cho Việt Nam trong việc thu hút dòng vốn ngoại. Bên cạnh việc củng cố lòng tin của các định chế quốc tế, đòn bẩy thể chế này cũng góp phần kích hoạt các nguồn tiền tích lũy trong dân quay trở lại nền kinh tế.
Từ cơ hội nâng hạng, cấu trúc tài chính của doanh nghiệp Việt Nam đang đứng trước xu hướng chuyển dịch căn bản. Bà Lan nhận định, trong tương lai, doanh nghiệp sẽ giảm sự phụ thuộc đơn lẻ vào ngân hàng nhờ sự phục hồi và mở rộng của các kênh huy động vốn khác như thị trường chứng khoán, trái phiếu doanh nghiệp... Sự phát triển song hành này được kỳ vọng sẽ chia sẻ áp lực cung ứng vốn ngắn hạn cho hệ thống ngân hàng, cung cấp nguồn vốn dài hạn bền vững cho doanh nghiệp.
Sự chuyển dịch sang kênh thị trường vốn đang dần được thể hiện qua làn sóng phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) và niêm yết của nhiều doanh nghiệp quy mô lớn.
Điển hình như CTCP Chứng khoán VPS (HoSE: VCK). Doanh nghiệp đã hoàn tất đợt IPO thành công khi chào bán 202,3 triệu cổ phiếu, thu về 12.138,6 tỷ đồng (tương đương khoảng 461 triệu USD) từ các nhà đầu tư cá nhân và tổ chức. Thông qua đơn vị tư vấn độc quyền Jefferies Singapore Limited, VPS tiếp tục nhận cam kết đầu tư thêm khoảng 2.000 tỷ đồng từ các tổ chức quốc tế, nâng tổng quy mô huy động vốn lên xấp xỉ 14.140 tỷ đồng. Đây được đánh giá là một trong những thương vụ IPO và tăng vốn lớn nhất tại Việt Nam kể từ năm 2018.
Đến ngày 16/12/2025, HOSE đã tổ chức lễ trao quyết định niêm yết chính thức cho hơn 1,48 tỷ cổ phiếu VCK với giá tham chiếu phiên đầu tiên là 60.000 đồng/cổ phiếu. Việc niêm yết trên HOSE đặt doanh nghiệp trước các tiêu chuẩn cao hơn về công bố thông tin và quản trị, đồng thời cung cấp tiềm lực tài chính để triển khai chiến lược "VPS 2.0", tập trung đầu tư cho hạ tầng công nghệ và mở rộng hệ sinh thái sản phẩm.
Bên cạnh đó, ở nhóm tài chính còn ghi nhận các thương vụ khác như Techcom Securities (TCBS) chào bán thành công 231,15 triệu cổ phiếu với giá 46.800 đồng/cổ phiếu, huy động khoảng 10.820 tỷ đồng và đạt định giá 4 tỷ USD. VPBankS phát hành 375 triệu cổ phiếu giá 33.900 đồng/cổ phiếu, thu về xấp xỉ 12.700 tỷ đồng.
Tại mảng bán lẻ tiêu dùng, Điện Máy Xanh đã chào bán thành công 166,4 triệu cổ phiếu cho 2.646 nhà đầu tư. Thương vụ này giúp doanh nghiệp huy động thành công hơn 13.315 tỷ đồng (hơn 500 triệu USD) và đưa vốn điều lệ lên hơn 12.677 tỷ đồng.
