Quảng Ngãi: Sau hợp nhất, phát triển du lịch bền vững theo mô hình Rừng - Biển - Đảo

Sự hợp nhất giữa hai tỉnh Quảng Ngãi và Kon Tum được kỳ vọng mở ra một chương mới trong phát triển du lịch bền vững, tận dụng tối đa tiềm năng và lợi thế của từng địa phương. Định hướng phát triển không gian du lịch theo mô hình “Rừng - Biển - Đảo” nhằm tạo ra hệ sinh thái du lịch đa dạng, kết hợp thiên nhiên hoang sơ với văn hóa đặc sắc.

Phát huy lợi thế sản phẩm du lịch đặc trưng

Tại Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Quảng Ngãi diễn ra ngày 11/5, các đại biểu thảo luận, cho ý kiến đối với dự thảo Nghị quyết về phát triển du lịch bền vững trên địa bàn tỉnh. Theo định hướng, mô hình du lịch “Rừng - Biển - Đảo” không chỉ khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch biển, đảo, sinh thái và nền văn hóa bản sắc, mà còn hướng tới liên kết các vùng du lịch, hình thành các sản phẩm có sức cạnh tranh.

Quảng Ngãi có bờ biển dài và nhiều đảo, nổi bật là đảo Lý Sơn. Trong khi đó, Kon Tum với khí hậu mát mẻ và cảnh quan núi rừng hùng vĩ, đặc biệt là khu du lịch sinh thái Măng Đen, mang đến trải nghiệm du lịch sinh thái độc đáo. Việc kết hợp hai địa phương được nêu là sẽ tạo không gian du lịch phong phú, đáp ứng nhu cầu đa dạng của du khách trong và ngoài nước.

Một điểm nhấn của định hướng là gắn kết các hạt nhân động lực gồm Khu du lịch sinh thái Măng Đen, đảo Lý Sơn (nay là đặc khu Lý Sơn) và không gian văn hóa Sa Huỳnh.

Măng Đen: du lịch nghỉ dưỡng và sinh thái gắn với văn hóa bản địa

Măng Đen được bao bọc bởi rừng tự nhiên, rừng thông ba lá, ở độ cao khoảng 1.200m so với mực nước biển. Nơi đây có khí hậu ôn hòa, hệ sinh thái đặc trưng, phù hợp cho du lịch nghỉ dưỡng và sinh thái. Du khách được nhấn mạnh bởi sự tĩnh lặng, trong lành và nét hoang sơ, ít chịu tác động của các công trình đô thị.

Bên cạnh thiên nhiên, các hoạt động văn hóa, lễ hội của đồng bào các dân tộc Xơ Đăng, Bana, Gia Rai, Giẻ Triêng, Brâu… được xem là yếu tố thu hút. Các hoạt động như lễ hội đường phố, chợ phiên, trải nghiệm văn hóa bản địa (cồng chiêng, múa xoang, trình diễn nghề truyền thống…) được mô tả như “sân khấu mở” để du khách trực tiếp tham gia và cảm nhận đời sống văn hóa địa phương.

Định hướng phát triển tại Măng Đen cũng gắn với việc khai thác lợi thế khí hậu mát mẻ quanh năm, được ví như “Đà Lạt thứ hai của Việt Nam”, để tổ chức các sản phẩm du lịch đặc trưng như trải nghiệm cà phê xứ lạnh, tham quan hồ, thác nước, rừng thông cổ thụ và các điểm du lịch sinh thái. Việc kết hợp thiên nhiên, văn hóa và hoạt động giải trí được nêu nhằm kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng chi tiêu của du khách.

Đảo Lý Sơn và không gian văn hóa Sa Huỳnh

Đảo Lý Sơn được hình thành từ hoạt động phun trào nham thạch của núi lửa cách đây khoảng 25-30 triệu năm, với các bãi biển hoang sơ và di sản văn hóa phong phú. Không gian Văn hóa Sa Huỳnh, với các di tích lịch sử và văn hóa đặc sắc, được nêu là mang đến cho du khách cái nhìn về lịch sử và văn hóa của vùng đất này.

Điểm nhấn văn hóa tâm linh trên đảo là Lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa nhằm tưởng nhớ, tri ân công đức các binh phu Hoàng Sa đã giong thuyền ra khơi dựng bia, cắm mốc khẳng định chủ quyền trên hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa. Lễ được tổ chức hằng năm vào ngày 16/3 âm lịch tại đình làng An Vĩnh.

Lễ được mô tả với nhiều nghi lễ như: Lễ cung nghinh, Lễ yết và rước thần và linh vị binh phu Hoàng Sa, Lễ tế cổ truyền, Lễ thả hình nhân thế mạng và Lễ đua thuyền Tứ linh (Lân, Long, Quy, Phụng).

Đầu tư hạ tầng và phát triển sản phẩm du lịch chất lượng cao

Để hiện thực hóa mục tiêu phát triển du lịch bền vững, Quảng Ngãi nêu ra nhiều giải pháp cụ thể. Trong đó, đầu tư hạ tầng du lịch được xác định là yếu tố then chốt, tập trung nâng cấp hệ thống giao thông, cơ sở lưu trú và các dịch vụ du lịch nhằm tạo thuận lợi cho du khách.

Bên cạnh hạ tầng, tỉnh chú trọng phát triển các sản phẩm du lịch mới, độc đáo và chất lượng cao, bao gồm các tour trải nghiệm, khám phá văn hóa và ẩm thực địa phương. Đồng thời, việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa, lịch sử và thiên nhiên được đặt là một trụ cột quan trọng.

Lãnh đạo tỉnh Quảng Ngãi nhấn mạnh định hướng phát triển du lịch theo nguyên tắc tăng trưởng xanh, bảo vệ môi trường và giữ gìn bản sắc văn hóa địa phương. Các hoạt động du lịch được kỳ vọng vừa mang lại lợi ích kinh tế, vừa nâng cao nhận thức cộng đồng trong bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và di sản văn hóa.

Gắn kết không gian du lịch và các dự án tại Măng Đen

Cuối tháng 4/2026, HĐND tỉnh Quảng Ngãi đã biểu quyết thông qua nghị quyết về chủ trương chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác để thực hiện dự án Khu đô thị số 1 tại xã Măng Đen. Theo nội dung được nêu, diện tích rừng sản xuất cần chuyển mục đích là gần 83ha. Chủ đầu tư dự án nghìn tỉ cam kết trồng rừng thay thế và bảo vệ môi trường, cảnh quan trong suốt quá trình thi công.

Dự án Khu đô thị số 1 do Tập đoàn Sun World làm chủ đầu tư, dự kiến triển khai trong thời gian tới, với tổng mức đầu tư khoảng 6.647 tỉ đồng. Mục tiêu của dự án là hình thành khu đô thị thể thao, chăm sóc sức khỏe toàn diện; xây dựng thung lũng văn hóa; kết hợp đa dạng các loại hình nhà ở, công trình dịch vụ, du lịch nghỉ dưỡng, cơ sở lưu trú du lịch và thương mại. Tiến độ thực hiện từ năm 2025 đến năm 2034.

Cũng tại xã Măng Đen, tỉnh đang triển khai các dự án khu đô thị số 1, 4 và 5, với tổng quy mô gần 790ha và tổng mức đầu tư gần 27.000 tỉ đồng. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Ngọc Sâm cho biết đây là các dự án trọng điểm cần tập trung triển khai quyết liệt để đảm bảo tiến độ.

Quảng Ngãi yêu cầu các sở, ngành và xã Măng Đen sớm tháo gỡ khó khăn trong đo đạc, kiểm kê, xác minh nguồn gốc đất và cơ chế thực hiện bồi thường để các dự án triển khai đúng kế hoạch tiến độ.

Mục tiêu lượng khách và tác động kỳ vọng

Việc định hướng phát triển du lịch theo mô hình “Rừng - Biển - Đảo” được nêu là bước đi chiến lược nhằm khai thác tiềm năng và lợi thế của cả Quảng Ngãi và Kon Tum. Sự kết hợp giữa thiên nhiên, văn hóa và con người được kỳ vọng tạo ra các sản phẩm du lịch độc đáo, đồng thời nâng cao vị thế của Quảng Ngãi và Kon Tum trên bản đồ du lịch quốc gia và quốc tế.

Theo mục tiêu được nêu, tỉnh Quảng Ngãi phấn đấu đón khoảng 10 triệu lượt khách vào năm 2030, trong đó có 550 nghìn lượt khách quốc tế. Tỉnh cũng được nêu là đang nỗ lực nâng cao chất lượng dịch vụ và xây dựng thương hiệu du lịch bền vững, hấp dẫn.