Quốc hội đồng ý cho phép đăng ký khai sinh và đăng ký kết hôn tại bất kỳ xã, phường nào

Quốc hội thông qua Luật Hộ tịch sửa đổi nhằm tạo điều kiện cho người dân đăng ký khai sinh, khai tử và kết hôn ở bất kỳ UBND cấp xã nào, không nhất thiết phải thực hiện tại nơi cư trú. Chiều nay, với 488 đại biểu có mặt tán thành, Quốc hội đã thông qua Luật Hộ tịch (sửa đổi). Theo luật mới, chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền ký các giấy tờ hộ tịch. Căn cứ tình hình thực tế tại địa phương, chủ tịch UBND cấp xã được ủy quyền ký giấy tờ hộ tịch theo quy định, trừ các loại giấy tờ: giấy khai sinh, giấy chứng nhận kết hôn, giấy tờ hộ tịch trong trường hợp đăng ký hộ tịch có yếu tố nước ngoài. Như vậy, so với dự thảo trước đó, giấy chứng tử đã được bỏ khỏi danh sách các giấy tờ không được ủy quyền ký. Trước đó, đại biểu Quốc hội cho rằng giấy chứng tử là loại giấy tờ hộ tịch thiết yếu để thực hiện các thủ tục tang lễ. Việc yêu cầu chủ tịch cấp xã ký giấy chứng tử có thể làm chậm các thủ tục hành chính và không đáp ứng kịp thời. Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng giải trình rằng dự thảo luật đã chỉnh lý hướng đến sự linh hoạt, không hạn chế ủy quyền đối với giấy chứng tử nhằm bảo đảm giải quyết kịp thời. Đối với giấy khai sinh và giấy chứng nhận kết hôn – là các giấy tờ hộ tịch gốc, quan trọng – việc quy định do lãnh đạo UBND cấp xã ký là cần thiết để bảo đảm tính chặt chẽ và trang trọng. Đáng chú ý, luật mới cũng sửa đổi phạm vi đăng ký hộ tịch theo hướng giao UBND cấp xã thực hiện đăng ký tất cả các sự kiện hộ tịch. Nội dung bao gồm: khai sinh; kết hôn; giám hộ, giám sát việc giám hộ; nhận cha, mẹ, con; thay đổi thông tin hộ tịch; xác nhận tình trạng hôn nhân; khai tử. Việc đăng ký này không phụ thuộc nơi cư trú. Chính phủ cho biết thực tiễn triển khai công tác đăng ký hộ tịch không bị ảnh hưởng bởi ranh giới hành chính theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp từ ngày 1/7/2025 đến nay, cho thấy hoạt động đăng ký hộ tịch cơ bản ổn định và không phát sinh vướng mắc lớn. Đội ngũ công chức làm công tác đăng ký hộ tịch ở địa phương đã được kiện toàn, bảo đảm năng lực chuyên môn (hiện có 8.082 công chức trên 3.321 đơn vị hành chính cấp xã, trong đó hơn 90% đáp ứng trình độ luật và được bồi dưỡng nghiệp vụ hộ tịch). Về tiếp nhận, giải quyết yêu cầu đăng ký hộ tịch, luật chỉ quy định thẩm quyền, đối tượng, phạm vi của từng thủ tục. Các quy định cụ thể về thành phần hồ sơ, thời hạn, trình tự và thủ tục đăng ký hộ tịch sẽ được Chính phủ quy định chi tiết. Người yêu cầu có quyền nộp hồ sơ và nhận kết quả đăng ký hộ tịch theo phương thức trực tuyến, trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính. Sổ hộ tịch – gồm sổ hộ tịch giấy và sổ hộ tịch điện tử – được lưu trữ vĩnh viễn. Luật quy định chủ yếu sử dụng dữ liệu điện tử, chỉ có việc đăng ký kết hôn mới sử dụng đồng thời sổ điện tử và sổ giấy (phù hợp với đặc thù, truyền thống hai bên nam, nữ phải có mặt để ký vào sổ đăng ký kết hôn và giấy chứng nhận kết hôn). Giấy tờ hộ tịch bao gồm: giấy khai sinh, giấy chứng nhận kết hôn, giấy chứng tử và văn bản xác nhận hộ tịch. Chính phủ sẽ quy định cụ thể việc cấp giấy tờ hộ tịch (bản điện tử, bản giấy, bản chính, bản sao). Chính phủ cũng bổ sung lộ trình thực hiện đăng ký khai sinh, khai tử theo phương thức chủ động thống nhất trên toàn quốc, chậm nhất là từ ngày 1/1/2031. Đây là sự cải cách lớn, chuyển từ mô hình “người dân yêu cầu” sang mô hình “cơ quan nhà nước chủ động phục vụ”, đòi hỏi hoàn thiện đồng bộ hạ tầng số và kết nối dữ liệu, đặc biệt trong lĩnh vực y tế. Trong giai đoạn chuyển tiếp, các địa phương đáp ứng điều kiện sẽ được triển khai trước. Đồng thời, Nhà nước tiếp tục đầu tư hạ tầng, đào tạo nguồn nhân lực và tăng cường truyền thông chính sách nhằm bảo đảm tính khả thi và sự đồng thuận xã hội. Trần Thường (Nguồn: VietNamNet)