UOB: GDP Việt Nam quý 1/2026 vượt kỳ vọng, triển vọng 2026 duy trì nhịp ổn định

GDP Việt Nam quý 1/2026 tăng 7,83% so với cùng kỳ năm trước, theo đánh giá của UOB. Mức tăng này vượt kỳ vọng nhờ động lực từ công nghiệp chế biến, xây dựng và dịch vụ, trong khi triển vọng các quý tiếp theo được đặt trong bối cảnh ngoại thương và FDI duy trì tích cực, đồng thời lạm phát, giá năng lượng và các căng thẳng địa chính trị vẫn là các yếu tố cần theo dõi.

Diễn biến tăng trưởng quý 1/2026 và so sánh kỳ vọng

Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, tăng trưởng GDP quý 1/2026 đạt 7,83% so với cùng kỳ, thấp hơn mức 8,46% của quý 4/2025 nhưng cao hơn các dự báo trước đó (7,0% của UOB và 7,60% của Bloomberg). UOB cho rằng diễn biến này phù hợp với quy luật thường xảy ra ở quý đầu năm do số ngày làm việc ngắn hơn bởi nghỉ Tết, không chỉ tại Việt Nam mà ở nhiều nền kinh tế châu Á.

Động lực tăng trưởng từ sản xuất và dịch vụ

UOB nhận định tăng trưởng tiếp tục được hỗ trợ bởi các lĩnh vực chủ chốt như công nghiệp chế biến, chế tạo, xây dựng và dịch vụ. Trong đó, sản lượng ngành chế biến, chế tạo tăng 9,73% so với cùng kỳ, gần bằng mức 10,6% của quý trước và cao hơn so với cùng kỳ năm 2025, cho thấy sự ổn định của khu vực sản xuất.

Thương mại quốc tế và FDI

Hoạt động thương mại quốc tế tiếp tục mở rộng mạnh. Xuất khẩu đạt 122,93 tỷ USD, tăng 19,1%; nhập khẩu tăng 27,0% lên 126,57 tỷ USD, khiến thâm hụt cán cân thương mại ở mức 3,64 tỷ USD. UOB lưu ý nhập khẩu chủ yếu phục vụ cho sản xuất, qua đó phản ánh triển vọng tích cực cho các quý tới.

Về thị trường xuất khẩu, Mỹ vẫn là điểm đến lớn nhất với 33,9 tỷ USD, tăng 24,2%, chiếm khoảng 28% tổng kim ngạch, cho thấy vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục được củng cố.

Vốn FDI thực hiện trong quý 1/2026 đạt 5,41 tỷ USD, tăng 9,1%, phản ánh niềm tin của nhà đầu tư nước ngoài và xu hướng đa dạng hóa chuỗi cung ứng vẫn duy trì.

Lạm phát và áp lực từ giá năng lượng

Chỉ số CPI tháng 3/2026 tăng 4,65% so với cùng kỳ, vượt mục tiêu 4,5% của Ngân hàng Nhà nước. Bình quân hai tháng đầu năm ở mức 2,94%. Áp lực lạm phát chủ yếu đến từ giá năng lượng tăng và lan tỏa vào mặt bằng tiêu dùng; riêng nhóm vận tải (chiếm 9,7% rổ CPI) tăng 10,8%, đảo chiều so với xu hướng giảm trước đó.

Để ứng phó, Chính phủ sử dụng Quỹ bình ổn xăng dầu. Đồng thời, một số hãng hàng không phải cắt giảm công suất do thiếu nhiên liệu.

Rủi ro 2026-2027 và điều chỉnh dự báo tăng trưởng

Trong giai đoạn 2026-2027, UOB cho rằng Việt Nam vẫn đối mặt nhiều thách thức có thể cản trở mục tiêu tăng trưởng trên 10%, trong đó rủi ro Mỹ áp thuế tiếp tục hiện hữu. Bên cạnh đó, xung đột Trung Đông được cho là đẩy chi phí năng lượng và đầu vào tăng cao, gây áp lực lên hoạt động sản xuất - kinh doanh.

UOB nêu rằng giá dầu Brent duy trì quanh 100-110 USD/thùng có thể làm tăng chi phí vận tải và logistics. Nguồn cung cũng đối mặt rủi ro khi tồn kho suy giảm, trong khi eo biển Hormuz vẫn là điểm nghẽn vận tải toàn cầu. Ngoài năng lượng, Trung Đông còn cung cấp nhiều đầu vào thiết yếu như hoá dầu, nhựa, nhôm, phân bón, lưu huỳnh, heli và linh kiện thép; do đó nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng có thể gia tăng nếu xung đột kéo dài.

Từ các yếu tố trên, UOB điều chỉnh giảm dự báo tăng trưởng GDP cho cả năm 2026 xuống 7%, từ mức dự báo trước đó là 7,5% (tăng trưởng năm 2025 đạt 8,02%). UOB cho rằng giai đoạn khó khăn nhất rơi vào quý 2 và quý 3/2026, khi giá năng lượng toàn cầu duy trì ở mức cao và nguồn cung hạn chế đạt đỉnh, trước khi có xu hướng hạ nhiệt vào cuối năm 2026.

Dự báo tăng trưởng theo quý

UOB dự báo tăng trưởng kinh tế sẽ chậm lại trong các quý tới, lần lượt đạt 6,5% trong quý 2/2026, 6,8% trong quý 3/2026 và 7% trong quý 4/2026. Các mức dự báo này thấp hơn so với các ước tính trước đó tương ứng 7,5%, 7,8% và 7,6%. UOB nhấn mạnh các dự báo đi kèm mức độ bất định cao và rủi ro điều chỉnh giảm, phụ thuộc lớn vào diễn biến cũng như thời điểm hạ nhiệt của căng thẳng tại Trung Đông.

Ưu tiên hạ tầng và năng lượng để hỗ trợ tăng trưởng

UOB cho rằng Chính phủ đã xác định rõ một trong những “nút thắt” lớn nhất kìm hãm tăng trưởng là hạ tầng. Theo đó, đầu tư công được đẩy mạnh ở nhiều lĩnh vực như giao thông, logistics, cảng biển và sân bay, điện, nước, hạ tầng số, y tế, giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực. Việc tinh gọn bộ máy hành chính trong năm qua, bao gồm sáp nhập các tỉnh và bộ ngành hoặc áp dụng tiếng Anh trong công vụ, cũng được xem là các bước đi tích cực nhằm nâng cao hiệu quả và năng suất.

Nhóm giải pháp được nêu gồm: tạm dừng thuế nhiên liệu và thuế môi trường; sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu; tăng cường ngoại giao năng lượng để bảo đảm nguồn cung từ các đối tác như Nhật Bản; đặt mục tiêu tiết kiệm ít nhất 3% điện năng tiêu thụ trong năm 2026; đẩy nhanh triển khai xăng sinh học E10 từ tháng 4/2026; và xây dựng thêm kho dự trữ dầu tại tỉnh Thanh Hóa.

UOB cũng đề cập khả năng cho phép doanh nghiệp xăng dầu tự quyết giá bán lẻ trong hệ thống phân phối của mình, dưới sự giám sát của cơ quan quản lý. Biện pháp này được kỳ vọng giúp giá nhiên liệu phản ánh đúng cung - cầu và giá trị thực của sản phẩm, thay vì bị bóp méo bởi trợ cấp hay kiểm soát giá.

Quan điểm về điều hành tiền tệ và lãi suất

Trong bối cảnh lạm phát được dự báo tiếp tục gia tăng và có thể vượt mục tiêu 4,5%, UOB cho rằng định hướng điều hành của Ngân hàng Nhà nước sẽ là trọng tâm. Tuy nhiên, do áp lực giá chủ yếu đến từ phía cung, UOB nhận định thắt chặt tiền tệ chưa được xem là giải pháp phù hợp.

Do đó, Ngân hàng Nhà nước nhiều khả năng chưa điều chỉnh chính sách trong ngắn hạn; dư địa ứng phó sẽ nghiêng về các biện pháp điều hành của Chính phủ nhằm giảm tác động của chi phí đầu vào và gián đoạn nguồn cung. Trên cơ sở này, UOB dự báo lãi suất tái cấp vốn tiếp tục giữ ở mức 4,5% trong năm 2026.